Deense premier erkent nederlaag en treedt af als partijvoorzitster

De Deense premier Helle Thorning-Schmidt (midden).
EPA De Deense premier Helle Thorning-Schmidt (midden).
De Deense regering van premier Helle Thorning-Schmidt heeft haar meerderheid in het parlement verloren. Thorning-Schmidt erkende de nederlaag vannacht en kondigde aan dat ze opstapt als leider van de Sociaaldemocratische Partij.

"We wonnen de verkiezingscampagne, maar niet de verkiezingen. We werden op de eindstreep verslagen", verklaarde een tot tranen toe bewogen Thorning-Schmidt op het bureau van de sociaal-democraten. "Leiderschap betekent dat je op het juiste moment op moet stappen. Dat moment is nu", voegde de eerste vrouwelijke premier van Denemarken toe.

Thorning-Schmidt leidde de partij meer dan tien jaar.

Later vandaag zal ze bij de koningin het ontslag van haar regering indienen. Volgens haar erft oppositieleider Lars Lokke Rasmussen "een Denemarken in goede vorm".

De centrum-linkse regering van Thorning-Schmidt behaalde gisteren 85 van de parlementszetels, tegen 90 voor het rechtse oppositieblok. Vier zetels komen van Groenland en de Faeröer, die doorgaans voor het centrum-linkse blok stemmen. Van Groenland en de Faeröer zijn nog niet alle uitslagen binnen, maar die kunnen het verschil niet meer maken. "We stevenen af op een conservatief-liberale regering", verklaarde Kristian Jensen van de liberale partij Venster gisteren eerder op de avond.

EPA

Leiderschap betekent dat je op het juiste moment op moet stappen. Dat moment is nu.

Premier Thorning-Schmidt

Deens Volkspartij fors vooruit

Vooral de rechts-populistische Deense Volkspartij scoorde goed, met een winst van 15 zetels en ongeveer 21 procent van alle stemmen. De eurosceptische partij is daarmee de grote winnaar van de verkiezingen en de tweede grootste van het land, na de sociaal-democraten (26,3 pct), maar voor de liberalen (19,5 pct) die met Lars Løkke Rasmussen de nieuwe premier zouden leveren.

Het gaat de Deense Volkspartij niet om ministersposten maar om invloed, ze zal vermoedelijk gedoogsteun verlenen aan een kabinet van Rasmussen. Zijn partij Venster verliest in de tussenstand fors (-13) en eindigt met 34 zetels als derde. De liberaal leidde Denemarken al een keer tussen 2009 en 2011. Ook de Deense Volkspartij, berucht voor haar anti-immigratiestandpunten, zat toen in zijn regering.

Het lijkt evenwel nipt voldoende om de regering over te nemen. In de campagne zette het blauwe blok in op belastingverlagingen en strengere immigratieregels.

Analisten hadden meer een nek-aan-nek-race verwacht tussen links en rechts.

De oppositie heeft zich in de campagne uitgesproken voor Lars Løkke Rasmussen als nieuwe premier.
REUTERS De oppositie heeft zich in de campagne uitgesproken voor Lars Løkke Rasmussen als nieuwe premier.