De troeven van de onverwoestbare Silvio Berlusconi

Silvio Berlusconi (76), zondag op campagne in Turijn.
REUTERS Silvio Berlusconi (76), zondag op campagne in Turijn.
Een week voor de Italiaanse parlementsverkiezingen staan de sterren steeds gunstiger voor ex-premier Silvio Berlusconi. In de laatste peilingen staat zijn partij Volk van de Vrijheid op de tweede plaats, met bijna 28 procent van de stemmen. Hoe doet hij dat toch?

Zijn aankondiging dat hij voor de vijfde keer premier van Italië wil worden, werd eind vorig jaar met hoongelach ontvangen. Twee maanden later is de 76-jarige ex-premier een factor om serieus rekening mee te houden.

Hij staat tweede in de peilingen. Alleen zijn centrumlinkse rivaal, de oud-communist Pier Luigi Bersani, streeft hem voorbij - met een nipt verschil van rondom de 5 punten.

Hoewel analisten voorspellen dat centrumlinks er met de verkiezingszege vandoor gaat (de meest waarschijnlijke optie is een alliantie tussen Bersani en Mario Monti, die sinds november 2011 een zakenkabinet in Italië leidt), is het op zijn minst opzienbarend te noemen dat Berlusconi een serieuze plek in de campagne heeft weten te veroveren.

Beloftes
Na twintig jaar op de politieke bühne te hebben gestaan, is Berlusconi's tactiek voor iedereen te doorgronden. Zijn troeven: hard afgeven op zijn rivalen - die hij steevast als onbetrouwbaar, saai en technocratisch bestempeld - , eindeloos optreden in door hemzelf gefinancierde tv-shows (en dan openlijk praten over de relatie met zijn 49 jaar jongere verloofde) en het doen van aanlokkelijke verkiezingsbeloften zoals belastingverlagingen en het terugbetalen van de gehate belasting op het eerste huis.

Het is wachten waar hij, een week voor de verkiezingen, nog meer mee komt. In 2001 sloot hij vijf dagen voor de stembusgang met veel bombarie een 'contract met de Italianen'. En in 2006 beloofde hij zes dagen tevoren de afschaffing van de ICI, een belasting op onroerend goed.

Gewoon mens
Berlusconi is onverwoestbaar, zo lijkt het wel. De seksschandalen die aan zijn broek hangen, de recente beschuldiging van grootschalige belastingfraude, aantijgingen van economisch mismanagement en uitspraken als dat steekpenningen best te verdedigen zijn om dingen gedaan te krijgen in de Derde Wereld, halen hem niet onderuit, maar plaatsen hem bij zijn achterban juist op een groter voetstuk. De redenatie hierachter: Berlusconi is een gewoon mens en die maakt fouten, net als iedereen.

Wat dat betreft is de partij van Berlusconi eerder een charismatische beweging dan een partij en zijn trouwste aanhang heeft eigenlijk weinig andere keus. Zoals Massimo Franco, een politieke columnist van de krant Corriere della Sera, recent pakkend verwoordde: 'Berlusconi is politiek gezien dood, maar zijn achterban is er nog altijd en is op zoek naar een nieuwe leider. Maar die is er niet.'