De harde waarheid achter uw boterham met choco: Syrische vluchtelingen werken voor hongerloon om hazelnoten voor Nutella te oogsten

Maurice Nimmo/Frank Lane
Turkije is goed voor maar liefst 70 procent van de totale wereldaanvoer van hazelnoten. We vinden de noten terug in allerhande lekkers van Nestlé en Godiva, én in de wereldberoemde Nutella-choco van Ferrero. Maar het oogsten gebeurt vaak in schrijnende omstandigheden en draait op duizenden Syrische vluchtelingen die amper 9 euro per dag uitbetaald krijgen. Dat schrijft de New York Times.

De Amerikaanse krant zocht Shakar Rudani (57) op, een Syrische vluchteling. Hij dacht vorige zomer samen met zijn zes zonen, allen tussen de 18 en 24 jaar, met enkele duizenden dollars naar huis terug te keren van een Turkse hazelnootboerderij. De Rudani’s werkten in augustus en september, maar leerden vooral dat ze nooit meer terug willen. Hun loon bleek maar de helft van wat hen beloofd was: amper 9 euro per werkdag, van 7 tot 19 uur, vaak zeven op zeven. En dat voor een zware en risicovolle job, op een terrein met steile hellingen. Dat maakt ook het inzetten van machines zo goed als onmogelijk. De zonen hingen meestal vast aan touwen, om een mogelijk dodelijke val te vermijden.

“We verdienden net genoeg om de kosten te kunnen dekken om er te geraken en terug naar huis te keren”, zegt Rudani aan de New York Times. “Plus nog eens de kosten om te leven. We gingen met lege handen naar huis.” De 57-jarige Syriër moest in 2014 vluchten voor IS en woont nu in Akcakale, een Turks dorp aan de Syrische grens. Van daar kan hij zijn eigen huis op de heuvel zien, waar hij als boer tarwe en katoen verbouwde. Hij is nu een van de ruim 3,4 miljoen Syrische vluchtelingen die sinds 2011 hun heil in Turkije zochten.

De noordkust van Turkije telt zo’n 600.000 kleine hazelnootboerderijen van gemiddeld 1,6 hectare. Ze staan in voor 70 procent van alle hazelnoten wereldwijd en vertegenwoordigen een business van - in een goed jaar - 1,6 miljard euro. Grote afnemers zijn bekende chocolademerken als Ferrero, Nestlé en Godiva. Zonder de Turkse hazelnoten geen Nutella. 

REUTERS

Maar de overheid vecht ook al jaren tegen enkele gevaren van de oogst, zoals de plaag van kinderarbeid. Iets waar maar weinig klanten zich bewust van zijn. Inmiddels is er een nieuwe zorgenkind bijgekomen: Syrische vluchtelingen die voor een hongerloon worden ingeschakeld als seizoensarbeiders. De meesten hebben geen werkvergunning en missen zo wettelijke bescherming.

Ferrero beweert dat het zich erg inzet om kinderarbeid te verbieden en om aanvaardbare loon- en veiligheidsnormen te installeren. Het hele bedrijf is gebouwd op het ingrediënt hazelnoten. Ferrero koopt een derde van alle Turkse hazelnoten in. De Italiaanse firma van Giovanni Ferrero, wiens fortuin Forbes schat op bijna 20 miljard euro, heeft er alle belang bij dat er geen vervelende schaduw over de productie hangt. Toch slaagt het daar niet in. Er zijn zoveel oogstplaatsen dat het onmogelijk lijkt ze allemaal te monitoren. Het minimumloon is bovendien veel te laag en houdt de betrokken gezinnen niet boven de armoedegrens. Vaak knabbelen tussenpersonen nog meer dan tien procent af van dat armzalige loon.

De grote chocoladebedrijven kunnen niet buiten de Turkse hazelnootproductie als ze aan de enorme internationale vraag willen voldoen, ook al proberen andere landen zich meer en meer op die markt te lanceren. En kopen in Turkije betekent dat humanitaire regels geschonden worden. “We monitoren al zes jaar hazelnootkwekerijen in Turkije en we hebben er nog niet één gevonden die alle fatsoenlijke werkomstandigheden respecteerde”, zegt Richa Mittal, directeur bij de Fair Labor Association. “Niet één.”




60 reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.


  • JOHAN PEETERS

    Ik voel plaatsvervangende schaamte om Vlaming te zijn en al deze reacties te lezen.

  • Daniel Bamps

    In Turkeye krijgen de vluchtelingen 9 euro per dag om te werken . Nu begrijp ik al beter waarom ze dan liever naar hier komen . Hier krijgen ze geld en hoeven er NIET voor te werken.

  • carmen Van de casteele

    Het is misschien beter een hongerloon te hebben, dan geen loon. Trouwens wie zegt dat dit een hongerloon is, in Turkije zal dat misschien het loon zijn die een normaal loon is in vergelijking met hoe duur daar alles is. Men moet zien wat het loon daar is en niet met een loon in Belgie bevoorbeeld vergeleken want dat zijn peren met appelen vergelijken. Als men dan toch zo slecht betaalt is, waarom gaan die Syriers dan in Turkije werken en leven?

  • Bart Vandevelde

    Ik stel voor dat we allemaal stoppen met nutella te eten. Dan hebben die kinderen geen inkomen meer en moeten ze van onze sociale zekerheid komen leven, da's zoveel beter dan te gaan werken om je boterham (met nutella) te verdienen.

  • Christian Alex

    200€ per maand is het normaal loon in zowat gans Afrika.