D-Day voor Theresa May: wat staat er morgen op het spel?

Theresa May.
Photo News Theresa May.
D-Day voor de Britse premier Theresa May morgen. Het brexitakkoord dat de Britse en Europese onderhandelaars in november onderling bereikten, wordt voorgelegd aan het Lagerhuis. Hoewel May nagenoeg alles uit de kast haalde, lijkt de kans miniem dat de tekst het straks haalt.

Na maandenlange onderhandelingen bereikten de Europese en Britse brexitonderhandelaars eind november een voorlopig terugtrekkingsakkoord. May's deal kreeg daarna -zij het met lange tanden- ook groen licht van haar regering. Ook de Europese leiders gaven hun fiat al, maar de echte grote horde ligt in het Britse parlement.

Daar had eigenlijk al in december over het ontwerpakkoord gestemd moeten worden. Maar premier May trok toen op het allerlaatste moment haar staart in omdat ze aanvoelde dat de deal niet genoeg stemmen zou halen. 

Ook vandaag vindt er protest plaats tegen de brexit.
AFP Ook vandaag vindt er protest plaats tegen de brexit.

Ierse backstop
Het grote probleem voor het anti-kamp is de Ierse backstop. Die regeling (een soort vangnet dat ervoor moet zorgen dat Ierland en Noord-Ierland niet opnieuw gescheiden worden door een harde grens; nvdr) ligt moeilijk omdat de Britten in een douane-unie met de EU zouden moeten blijven tot er een nieuwe handelsrelatie is. Veel brexiteers huiveren bij de gedachte dat die backstop wel eens permanent zou kunnen worden, zeker omdat het Verenigd Koninkrijk niet zonder fiat van de Europese Unie kan beslissen om eruit te stappen.

“Brief is niet juridisch bindend”
May beloofde daarop om in Brussel "juridische garanties" los te weken waarin duidelijk staat dat de backstop per definitie tijdelijk is en dat het eigenlijk niet de bedoeling is om het mechanisme ooit te activeren. Die zekerheid kreeg ze echter niet. Ook in de brief die Europees president Donald Tusk en Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker vandaag nog schreven, staat geen enkele harde toegeving. Beide Europese leiders herhalen alleen dat zij de backstop ook niet willen activeren en dat het mechanisme tijdelijk is. 

AFP

Tegelijkertijd zeggen ze wel dat ze "niet akkoord kunnen gaan met iets dat het terugtrekkingsakkoord tegenspreekt of in tegenspraak is met de geest ervan." Volgens May hebben die toezeggingen juridische waarde, maar de Noord-Ierse unionisten van DUP -die haar regering gedoogsteun geven in het parlement- spreken dat alvast tegen. "Een brief is niet juridisch bindend."

Stemming
Morgen, vermoedelijk rond 20 uur onze tijd, moet het Lagerhuis dan toch stemmen. In principe heeft May 320 parlementsleden nodig - het Britse Lagerhuis telt 650 leden, maar de speaker en zijn drie assistenten stemmen niet mee en de zeven Sinn Fein-parlementsleden zetelen niet. Binnen haar eigen Conservatieve partij kan ze naar schatting maar op maximum 235 van de 317 parlementsleden rekenen. Bij de oppositie heeft ze volgens Britse media slechts de steun van een 25-tal Labour-parlementsleden. Daarmee geraakt ze er dus niet. 

Theresa May en haar echtgenoot Philip May.
EPA Theresa May en haar echtgenoot Philip May.

Drie pistes
En wat gebeurt er na morgen? Volgens de BBC zijn er ruwweg drie mogelijkheden. Eén: de tekst wordt goedgekeurd, de regering giet ze in wetgeving en krijgt ook die door het parlement en de Britten verlaten de EU op 29 maart zoals gepland. Twee: de tekst wordt goedgekeurd, zij het met amendementen. Ook dan is een brexit op 29 maart mogelijk nog haalbaar, al is het niet uitgesloten dat de Britten om uitstel vragen of om een verlenging van de overgangsperiode van eind 2020 tot maximum eind 2022. 

Drie, en volgens analisten de meest waarschijnlijke optie: het akkoord wordt gekelderd. Dan heeft May in principe drie dagen om terug te keren naar het parlement met een plan van aanpak. Ze kan aankondigen opnieuw te gaan onderhandelen met de Europese Unie of de brexitdatum uitstellen, maar het is niet uitgesloten dat ze een motie van wantrouwen voor de kiezen krijgt die kan uitmonden in nieuwe verkiezingen. Ook een harde brexit, zonder akkoord met de EU, behoort dan tot de mogelijkheden. 

Photo News

“Beste en enige optie”
Sowieso heeft Theresa May nagenoeg alles uit de kast gehaald om het ontwerpakkoord erdoor te krijgen. Het aantal ministers en regeringsmedewerkers dat de laatste maanden ontslag heeft genomen, is haast niet meer te tellen. May bleef er al die tijd bij dat de deal die nu op tafel ligt de "beste en enige" optie is. De premier overleefde een aantal weken geleden ook al een motie van wantrouwen die ingediend werd door leden van haar eigen partij. Een nieuwe tegenslag is dus verre van een garantie op een nieuwe Britse premier.




18 reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.


  • dirk de smet

    groot gelijk may,je geen marionet wilt zijn van de euro,anderen zullen volgen ,want deze worden leeg gemolken ,door e wetjes en regels die ze opleggen ,buiten met die rotzooi,wat alles vier maal duurder heeft gemaakt

  • Wim Hellemans

    indien Brexit zijn de grote verliezers niet de Britten, maar wel Frankrijk & Duitsland die miljarden gaan moeten ophoesten & de EU kennende zal deze rekening dan worden doorgeschoven naar de andere volgzame slaafse staten zoals Belgie ...

  • Gerreke Van Bovendaele

    Iets meer dan de helft van de britten die hun stem uitbrachten bij het referendum hebben zich laten rollen door populistische praatjesmakers die de EU de schuld gaven voor hun eigen jarenlange falen en die veel beloofden, maar die intussen door de mand gevallen zijn.

  • Edmond Dillien

    Dit is het resultaat van naar een opportunist te luisteren en naderhand te hoger krijgen dat 60% van wat hij beweerde en beloofde allemaal klinkklare leugens waren. Ze hadden toen met het referendum een minuscule meerderheid maar intussen na het opklaren van de leugensmog zijn er al velen van gedachte veranderd zo precies. Het worden nog spannende dagen voor de Britse politiek en er gaan koppen rollen denk ik.

  • Patrick Martens

    Jan Dekoninck, waarom opnieuw stemmen? Ze hadden zich maar moeten bevragen bij het referendum.