Complottheorieën circuleren ook bij ons welig op sociale media: “Denk je nu echt dat wij een potje aan het liegen zijn?”

Artsen in een ziekenhuisin Wuhan.
AFP Artsen in een ziekenhuisin Wuhan.
Verzwijgt ‘de overheid’ belangrijke informatie over het coronavirus Covid-19, dat veel gevaarlijker zou zijn dan algemeen wordt aangenomen? Op sociale media circuleren honderden complottheorieën in die richting. Persbureau AFP factcheckte al 80 van die claims, en beoordeelde ze allemaal als ‘onwaar’ of ‘misleidend’.
Je cookie instellingen zorgen ervoor dat deze inhoud niet getoond wordt.
Pas je cookie instellingen hier aan.

Op Twitter ergerde viroloog Marc Van Ranst zich gisteren dood aan econoom Geert Noels, die mysterieus liet verstaan dat “men” ons mogelijk iets “verzwijgt over dit virus”.

“Ik krijg berichten dat er dingen verzwegen worden”, claimde Noels later zelfs. "Dat deze ziekte onverwachte complicaties heeft die men niet durft communiceren. Roddels of waarheid? Ik kan het niet inschatten. Maar zoals bij Tsjernobyl wekenlang de waarheid verzwijgen is vandaag geen optie meer.” Noels verwijderde die laatste tweet later wel, maar volgens Van Ranst is het ongehoord dat de econoom “paniek zaait”. “Dit helpt niet echt. Ik voel mij eigenlijk geschoffeerd. Denk je nu echt dat wij een potje aan het liegen zijn?”

Noels noemt zijn beweringen op Twitter “geen complottheorieën”, maar wel “vrij denken”. “Alle complotdenkers vinden van zichzelf dat ze ‘vrij denken’ of ‘wakkere burgers’ zijn. (...) Ik had van jou meer verantwoordelijkheidszin verwacht”, repliceerde Van Ranst.

Online circuleren effectief honderden complottheorieën, waarvan de meeste bijzonder gemakkelijk te weerleggen zijn. Persbureau AFP controleerde zo al 80 claims, die onwaar of misleidend bleken te zijn. Ook de WHO ontkracht op zijn website een aantal hardnekkige mythes. Hieronder sommen we enkele van hen op.

Lees ook alle praktische vragen en antwoorden over het coronavirus in ons dossier

Neen, er gaan geen 11 miljoen mensen sterven in Wuhan

De stad Wuhan in de Chinese provincie Hubei geldt als het epicentrum van de corona-uitbraak, en volgens Facebookpost die al duizenden keren gedeeld is, voorspelt de Chinese overheid dat de volledige bevolking van 11 miljoen inwoners er zal sterven door de quarantainemaatregelen. Dat klopt niet, ook al komen veruit de meeste besmettingen in Wuhan en de provincie Hubei voor en is er nog geen vaccin beschikbaar. Sinds enkele dagen neemt het aantal nieuwe besmettingen en sterfgevallen in China af, en volgens de John Hopkins-universiteit zijn van de bijna 80.000 besmette personen er al meer dan 32.000 weer genezen.

REUTERS

Neen, dit is geen massagraf voor slachtoffers van het coronavirus

Verschillende Facebookposts claimen dat onderstaande foto een beeld is van massagraven voor “tienduizenden slachtoffers van het virus”. “De crematie-ovens draaien 24 uur per dag en kunnen het hoge aantal lichamen niet aan”, staat nog bij de posts die in totaal ook duizenden keren gedeeld zijn.

De screenshot komt echter uit de film ‘Contagion’ uit 2011. 

Rechts de foto uit de Facebookpost, links een screenshot uit de trailer van de film Contagion.
AFP Rechts de foto uit de Facebookpost, links een screenshot uit de trailer van de film Contagion.

Neen, Chinezen bestormen de supermarkten niet ‘als zombies’

Chinese inwoners van Wuhan die wanhopig 'zoals zombies’ een supermarkt bestormen op zoek naar eten in de stad die onder quarantaine staat? Volledig fake: de video waarvan hieronder een screenshot staat, circuleert al minstens sinds oktober vorig jaar online, maanden voor er sprake was het van coronavirus. Wat er exact aan de hand is, staat niet honderd procent vast, maar volgens verschillende nieuwsberichten uit die tijd gaat het om inwoners die als eersten willen profiteren van een promotie op eieren in de supermarkt.

Shoppers die 'als zombies' een supermarkt bestormen omdat ze door de uitbraak van het coronavirus niet meer aan eten geraken? Volledig fake.
AFP Shoppers die 'als zombies' een supermarkt bestormen omdat ze door de uitbraak van het coronavirus niet meer aan eten geraken? Volledig fake.

Neen, een anti-malariamiddel heeft nog geen duizenden patiënten genezen

Een nieuwsbericht uit Nigeria waarin geclaimd wordt dat het anti-malariamiddel chloroquine al meer dan 12.000 levens heeft gered van het coronavirus, klopt al evenmin. Eerste testen hebben wel aangetoond dat het middel in bepaalde gevallen kan helpen om de gevolgen van Covid-19 te beperken, maar verder onderzoek is daarvoor nodig. Het is overigens de KU Leuven die enkele jaren geleden al ontdekte dat chloroquine kan werken tegen coronavirussen.

Neen, het coronavirus is geen geheim Chinees biologisch wapen dat ‘ontsnapt’ is

Verschillende nieuwsberichten claimen dat het wel eens zou kunnen dat het coronavirus per ongeluk is vrijgekomen uit het Wuhan Institute of Virology. Daar zouden testen met het virus hebben plaatsgevonden om het te gebruiken als geheim biologisch wapen. Zelfs een Amerikaans parlementslid tweette een bericht waarin die claim wordt gemaakt.

Alleen is ook hiervoor geen enkel bewijs, of zelfs aanwijzing.

Neen, de uitbraak van het coronavirus is niet in 1981 al voorspeld

Heeft de Amerikaanse thrillerschrijver Dean Koontz in 1981 al de uitbraak van het coronavirus voorspeld in een boek? De vraag is een van de gespreksonderwerpen bij uitstek op sociale media, nadat enkele aandachtige lezers griezelige gelijkenissen ontdekten tussen het verhaal en de realiteit vandaag. De complottheorieën – waar voor alle duidelijkheid geen enkel zinnig bewijs voor is – lieten niet lang op zich wachten, maar zijn, zoals alle andere, fake.

Facebook en Twitter

Ook Facebook zegt er alles aan te doen om “de verspreiding van desinformatie en schadelijke inhoud over het virus te beperken”. Tegelijkertijd wil het gebruikers meer informatie te geven die wordt verspreid door de officiële gezondheidsorganisaties. Ook andere bedrijven als TikTok en Twitter nemen dergelijke maatregelen om de verspreiding van onzinberichten tegen te gaan. Zo werkt Twitter in België samen met de Federale Overheidsdienst Volksgezondheid om mensen die op het platform informatie zoeken over het virus, meteen door te verwijzen naar de juiste site.

Facebook zal overigens ook misleidende advertenties aanpakken voor producten die mensen moeten beschermen tegen het coronavirus. Beweringen als “gezichtsmaskers kunnen verspreiding van het virus in 100 procent van de gevallen voorkomen” zijn niet toegestaan, zegt een woordvoerder.

Je cookie instellingen zorgen ervoor dat deze inhoud niet getoond wordt.
Pas je cookie instellingen hier aan.



33 reacties

Alle reacties zijn welkom zolang ze voldoen aan de do's en don'ts die je hier kan terugvinden: gedragsregels. Elke dag ontvangen wij duizenden reacties, het kan enkele uren duren voor jouw reactie wordt geplaatst. Wordt jouw reactie afgekeurd dan werd er geoordeeld dat deze onze gedragsregels schendt.


  • wim CLAES

    ok 95% verzinsels, maar van alle plaatsen op de wereld start een nieuw virus in een stad waar één van de 2 chinese onderzoekslabs voor cbrn gevestigd zijn. het kan toeval zijn, maar dit is toch wel echt toevallig. te meer omdat het kwakkele verhaal van de dierlijke afkomst, (kikker, slang, vleermuis) nooit is bevestigd door een vondst van een drager (levend of pas gedood dier)

  • felix strackx

    Wie gelooft die mensen nog?

  • Don Tessers

    Een ding is duidelijk, na het officiële bezoek van het zogenaamde vooraanstaande WHO aan China, mochten ze alleen die zaken zien die het CCP goed vonden om gezien te worden, bv een ziekenhuis dat strak volgens de regels draait. De rest was afgedekt en onzichtbaar. Zo kwam het WHO met een bek vol leugens terug. Mijn directe contacten daar zijn van heel ander kaliber.

  • Paul Vanmaldeghem

    Niet de volledige waarheid vertellen is geen potje liegen, dus ze komen er altijd mee weg.

  • Christophe Loix

    Als Maggie De Block en Marc Van Ranst dagelijks de goednieuwsshow mogen komen verkondigen in de media, terwijl elders hele dorpen en provincies geïsoleerd worden en huisartsen en medisch personeel hier aan de alarmbel trekken over mondmaskers... ja, dan is er iemand dingen aan het verzwijgen of aan het liegen.