Brazilië: land van samba, voetbal en kinderprostitutie?

REUTERS
Mensenrechtengroepen waarschuwen toeristen om zich niet in te laten met jonge prostituees tijdens het WK Voetbal in Brazilië, dat over een paar maanden begint.

Als de Confederations Cup van vorig jaar een warming-up was voor het WK Voetbal in Brazilië dit jaar, was het dat ook voor de hulpverleners die proberen kinderen te beschermen tegen seksuele uitbuiting.

Het toernooi van afgelopen jaar liet zien wat te verwachten valt in Fortaleza, de Braziliaanse stad waar zes wedstrijden worden gespeeld. "Wij maken ons zorgen over het WK. Het is een groot evenement en het zal veel mensen van buiten Fortaleza trekken", zegt Leana Regia Faiva de Souza van het Secretariaat voor de Mensenrechten in de staat Ceara. Haar organisatie coördineert een initiatief ter preventie van uitbuiting van kinderen.

"We zijn van plan dezelfde strategie te gebruiken als tijdens de Confederations Cup. Maar het aantal hulpverleners op straat en de opvangmogelijkheden zullen verdubbeld worden", zegt De Souza.

Volgens de ngo National Forum for the Prevention of Child Labour waren er in 2012 zo'n 500.000 kinderen actief in de seksindustrie in Brazilië. Fortaleza heeft in Brazilië een reputatie op het gebied van kinderprostitutie. Dat er in de afgelopen jaren steeds meer meldingen kwamen, laat zien dat de regionale autoriteiten succes boeken met een bewustwordingscampagne dat het hier om een misdrijf gaat.

Het aantal meldingen in Fortaleza steeg van 193 in 2009 naar 2.122 in 2012. "Deze stad kent het hoogste aantal aangiftes van heel Brazilië. Dus denken mensen dat hier veel kinderprostitutie is. Maar het betekent ook dat de mensen hier zich heel erg bewust zijn van het feit dat het om een misdaad gaat", zegt De Souza.

Op veel andere plaatsen in Brazilië is dat anders, zegt ze. "Daar realiseren ze zich niet dat seksueel contact tussen volwassenen en kinderen tussen 12 en 18 jaar oud, ook te maken heeft met macht en economische factoren. In Fortaleza wordt al lang campagne gevoerd om kinderen te beschermen."

Armoede
Als kuststad waar veel armoede heerst, wordt Fortaleza geassocieerd met sekstoerisme, maar het blijft lastig te berekenen hoeveel kinderen hierbij betrokken zijn en in hoeverre de beeldvorming de realiteit weergeeft.

Wat wel zeker is, is dat hulpverleners meer kinderen zien die zich aanbieden als prostituee als er meer toeristen in de stad zijn. "Vaak doen ze dat om hun familie financieel te helpen", zegt Jacinta Rodriguez van de non-profitorganisatie Barraca da Amizade. Ze is samen met collega's op pad in de rosse buurt vlakbij het nieuwe voetbalstadion, de Arena Castelao, op zoek naar jonge prostituees.

Tijdens hun ronde zien ze een nieuw meisje samen met een groep prostituees staan wachten op de hoek van Juscelino Kubitschek-straat. Ze draagt een blauw vest en een korte broek, zegt dat ze Andressa heet en 17 jaar is. 'Andressa' ziet er echter veel jonger uit.

Een van de oudere prostituees zegt haar dat ze naar een auto moet lopen om een afspraak te maken over de prijs met de chauffeur en zijn bijrijder. De deal gaat echter niet door en Andressa loopt weer terug naar de groep.

"De meisjes liegen over hun leeftijd", zegt Rodriguez, die eraan toevoegt dat haar organisatie regelmatig een 13-jarig meisje ziet dat als prostituee werkt om geld te verdienen om haar baby te kunnen verzorgen. De ngo deelt condooms uit, geeft de meisjes advies en dringt erop aan dat ze naar het voorlichtingscentrum komen voor een medische controle. En indien mogelijk om ze te helpen dit werk achter zich te laten.

Ze moeten echter concurreren met ouders die hun dochters soms zelf de straat op sturen om geld te verdienen. "Jonge meisjes zijn het meest in trek", zegt Rodriguez. "Tegen de tijd dat ze twintig zijn, zijn ze vaak al niet meer interessant."

Misleiding
In een poging het sekstoerisme tegen te gaan, heeft de Britse organisatie Happy Child een campagne gelanceerd om voetballiefhebbers bewust te maken van het probleem. Ze worden erop gewezen dat ze het risico lopen vervolgd te worden als ze zich schuldig maken aan seks met minderjarigen.

De actievoerders wijzen erop dat voetbalfans zich niet moeten laten misleiden door tieners die zich voordoen als volwassenen. "Ze kunnen zich zo kleden dat ze ouder lijken en zeggen dat ze ouder zijn. Of ze hebben van vrienden gehoord dat ze met een buitenlandse man beter af zijn en proberen een relatie aan te knopen", zegt Anna Flora Werneck, programmacoördinator van Childhood Brazil een organisatie die strijd tegen seksuele uitbuiting van kinderen.