Binnenkort geen ‘poileas' en ‘ambaileans’ meer? Schotse taal Gaelic op rand van uitsterven

Twee Schotse politiewagens, met rechts het woord 'politie' ook in het Schots-Gaelisch.
Creative Commons 4.0, Rab-k Twee Schotse politiewagens, met rechts het woord 'politie' ook in het Schots-Gaelisch.
Met nog amper 11.000 zijn ze volgens een nieuwe studie: het aantal Schotten dat nog regelmatig het Gaelic spreekt, de Keltische taal die vroeger de standaardtaal was in het noorden van de Britse regio. Experts vrezen dat de taal in de praktijk binnen dit en tien jaar volledig uitgestorven kan zijn.

Ondanks verwoede pogingen van de Schotse overheid om de taal te promoten in het dagelijkse leven, lijkt het met de populariteit van het Gaelic de slechte kant op te gaan. Wegmarkeringen, verkeersborden, politiewagens (poileas) en ambulances (ambaileans) mogen op veel plaatsen dan wel in twee talen zijn aangegeven, het blijft vooral bij die artificiële pogingen de taal nieuw leven in te blazen, concluderen wetenschappers in een nieuwe studie. 

Volgens professor Conchúr Ó Giollagáin van de University of the Highlands and Islands, gespecialiseerd in het Schots- en Iers-Gaelisch, zijn er tegenwoordig nog maar ruwweg 11.000 inwoners van de Buiten-Hebriden, de eilandengroep voor de Schotse noordkust, die de taal regelmatig spreken. Begin jaren 80 sprak nog 80 procent van de inwoners de taal, verwacht wordt dat dat cijfer bij de volgende telling in 2021 zal dalen tot 45 procent. Als dat nog verder daalt, “zal de hele structuur in elkaar stuiken”, aldus Ó Giollagáin in The Guardian.

Het aandeel Gaelic-gebruikers neemt vooral af bij jongeren, die de taal wel nog op school leren, maar ze thuis of onder vrienden niet meer gebruiken. Ó Giollagáin vraagt dan ook dat de Schotse overheid meer doet dan de taal enkel aanbieden op school en officiële overheidscommunicatie in twee talen te voeren. Het Gaelic zou opnieuw een levende taal van alledag moeten worden, klinkt het. Ook in steden op het Schotse vasteland als Edinburgh en Glasgow wordt het Gaelic aangeboden op scholen, maar dat lijkt voorlopig niet te helpen.

Volgens Ó Giollagáin zit het Iers-Gaelisch trouwens in dezelfde situatie, met nog amper 17.000 regelmatige sprekers, terwijl officiële overheidscijfers zeggen dat 1,7 miljoen mensen de taal kennen. Het Welsh, de officiële taal van Wales, wordt wel nog regelmatig door een half miljoen mensen gesproken.




Reacties

Alle reacties zijn welkom zolang ze voldoen aan de do's en don'ts die je hier kan terugvinden: gedragsregels. Elke dag ontvangen wij duizenden reacties, het kan enkele uren duren voor jouw reactie wordt geplaatst. Wordt jouw reactie afgekeurd dan werd er geoordeeld dat deze onze gedragsregels schendt.