Bill Clinton in tranen bij afscheid Helmut Kohl: "Je hebt iets goed gedaan met je leven"

Europa neemt in Straatsburg afscheid van oud-bondskanselier Helmut Kohl

Bill Clinton groet de kist van Kohl.
AP Bill Clinton groet de kist van Kohl.
In Straatsburg vond deze voormiddag de ceremonie rond de Europese staatsbegrafenis van de voormalige Duitse bondskanselier Helmut Kohl plaats. De Amerikaanse ex-president Bill Clinton, een goede vriend van Kohl die in de jaren 90 met hem heeft samengewerkt, toonde zich bijzonder ontroerd.

"Slaapwel, mijn vriend", aldus Clinton. "Het grootste geschenk dat je ons hebt nagelaten, is de les dat wat het meeste telt in ons leven, datgene is wat we onze kinderen nalaten. De vrijheid, de vrede, de veiligheid, het idee om onze eigen voorspoed te kunnen bouwen en onze eigen dromen na te jagen, en het geloof dat ze heel groot kunnen zijn. Verheffen in plaats van neerhalen. Je hebt iets goed gedaan met je leven, en zij die het met je mochten delen, houden daarom van je. Bedankt."

"Ik hield van deze man omdat hij een wereld wilde creëren waarin niemand domineerde", sprak de vroegere Amerikaanse president nog.

"Helmut Kohl was een echte Europeaan en een vriend", zei ook Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker, de enige van de huidige Europese leiders die nog met Kohl heeft samengewerkt, voor de plechtigheid. "Europa is hem veel verschuldigd. Ik neem het woord als vriend, en niet als politicus." De Commissievoorzitter herinnerde aan de cruciale rol die Kohl als kanselier speelde in de hereniging van Duitsland en het naar elkaar toe groeien van de Europese lidstaten. Hij was ook de drijvende kracht achter de invoering van de euro. "Voor hem was de euro altijd Europese vredespolitiek, maar met andere middelen."

Europees president Donald Tusk had lof voor de manier waarop Kohl het jarenlange gesplitste oosten en westen van Europa verenigde. "Zijn visie ging veel verder dan de Duitse grenzen of de Duitse belangen", aldus Tusk.

Russisch premier Dimitri Medvedev herinnerde aan de nauwe betrekkingen van Kohl met zijn land. Voor de voormalige bondskanselier was Rusland onderdeel van een verenigd Europa, zei hij. "Voor hem was dat een deel van een gemeenschappelijk huis zonder prikkeldraad", aldus de Rus. "Het was een droom van vrede en veiligheid voor iedereen." Kohl was een "persoon van de toekomst. Hij is ook de architect van de hedendaagse wereld."

De kist van Helmut Kohl in het Europese parlement.
AP De kist van Helmut Kohl in het Europese parlement.

EU-vlag
De kist met het lichaam van de overleden politicus werd vanochtend vanuit zijn woning in het Duitse Ludwigshafen-Oggersheim naar de Franse stad gebracht. Over de kist van Kohl was de EU-vlag gedrapeerd.

In het parlement werd de kist neergezet in een speciale ruimte om aan het begin van de ceremonie naar de vergaderzaal van het Europese parlement te worden gebracht. Zowat alle Europese leiders en veel EU-parlementariërs waren aanwezig bij de ceremonie. Voor ons land is premier Charles Michel aanwezig.

Velen van Kohls generatiegenoten, zoals ex-Commissievoorzitter Jacques Delors (91), de Franse ex-presidenten Valéry Giscard d'Estaing (91) en Jacques Chirac (84), en voormalig Sovjetleider Michael Gorbatsjov (86), konden vanwege hun gezondheidstoestand de verplaatsing niet meer maken.

Het is de eerste keer dat er een afscheidsplechtigheid plaatsvindt in het Europese parlement. Kohl overleed twee weken geleden op 87-jarige leeftijd in zijn geboorteplaats Ludwigshafen. Hij was bondskanselier van 1982, toen nog van West-Duitsland, tot 1998. Na de val van de Muur in 1989 zorgde hij mee voor een snelle hereniging met Oost-Duitsland. Samen met de Franse president François Mitterand was Kohl een van de grote trekkers van het Europese project.

AP

"Hoofdverraadster Merkel"
Kohl voelde helemaal niets voor een Duitse staatsbegrafenis. Tot het einde van zijn leven vervulde de gedachte dat "hoofdverraadster" Angela Merkel zijn grafrede zou uitspreken hem met afschuw. Toch gaf Merkel in Straatsburg een toespraak. "Dat ik hier sta, daarin speelde u een beslissende rol", sprak Merkel Kohl toe. "Dank voor de kansen die u mij gegeven heeft. Ik buig voor u en uw nagedachtenis - in dankbaarheid en nederigheid."

Na de Europese staatsbegrafenis, die eindigde het het Europese 'volkslied' Ode an die Freude, werd het lichaam van de CDU-voorman per helikopter opnieuw naar zijn woonplaats Ludwigshafen gevlogen. Het toestel landde op een terrein van de snelwegpolitie in Ruchheim.
Daar was Kohl tijdens zijn tijd als bondskanselier zelf vaak geland, wanneer hij thuiskwam. Het politiebureau ligt slechts op een paar kilometer afstand van het huis van de familie-Kohl. De kist zal in een konvooi door het centrum van Ludwigshafen gaan, zodat de inwoners daar van Kohl afscheid kunnen nemen.

De kist zal daarna via de Rijn naar Speyer te varen. Kohl voelde zich zo nauw verbonden met de stad en diens middeleeuwse kathedraal, waar hij geregeld in gebed ging, dat hij liever daar dan naast zijn eerste vrouw Hannelore wilde worden bijgezet.

Vanavond vindt in de Dom voor genodigden een mis plaats, die voor het grote publiek buiten op beeldschermen is te volgen. Daarna wordt Kohl onder militaire begeleiding naar zijn laatste rustplaats gebracht. De begrafenis zelf vindt in familiekring plaats.

Daarbij is een van zijn zoons niet aanwezig. Kohl leefde in onmin met Walter Kohl, die het bovendien niet kon verkroppen dat zijn vader niet naast zijn moeder komt te liggen.

Ook huidig bondskanselier Merkel gaf in weerwil tot Kohl zelf een toespraak op de afscheidsplechtigheid.
AFP Ook huidig bondskanselier Merkel gaf in weerwil tot Kohl zelf een toespraak op de afscheidsplechtigheid.
REUTERS
AP
AP