Bijna 6.000 drugscriminelen mogen vervroegd cel uit in de VS

Marvin Caldwell (63) kreeg 20 jaar voor het bezit en de verkoop van methylamfetamine.
REUTERS Marvin Caldwell (63) kreeg 20 jaar voor het bezit en de verkoop van methylamfetamine.
De VS gaan bijna 6.000 drugsgevangenen vervroegd vrijlaten om onder andere de overbevolking in de gevangenissen tegen te gaan. Het gaat om de grootste groep die ooit in de VS in één keer is vrijgelaten uit federale gevangenissen. Verwacht wordt dat zo'n 40 duizend van de ongeveer 100 duizend federale gevangenen die voor drugsdelicten vast zitten, hun cel mogen verlaten.

Met de vrijlating, die eind deze maand begint, probeert Washington ook afscheid te nemen van de zware straffen die in de jaren tachtig en negentig werden opgelegd aan niet-gewelddadige drugsdealers. Deze harde straffen waren een poging van Washington, tijdens de 'War on Drugs', om het crackgebruik een halt toe te roepen. 

Mede door de zware straffen groeide het aantal gevangenen in de VS tussen 1978 en 2014 met 408 procent. Sinds 1980 steeg de gevangenispopulatie van federale strafinrichtingen zelfs met 800 procent. Met 2,1 miljoen gevangenen zitten nu bijna een kwart van het totale aantal gevangenen ter wereld vast in de VS.

Burgerrechtenorganisatie ACLU juicht de vervroegde vrijlating toe. Volgens de beweging werden vooral minderheidsgroepen getroffen door de zware straffen die rechters oplegden. "Teveel mensen hebben jaren van hun leven verloren als gevolg van de draconische straffen tijdens de mislukte oorlog tegen drugs", aldus ACLU-medewerker Jesselyn McCurdy.

Illegalen

De vrijlating begin volgende maand is een direct gevolg van een besluit van een onafhankelijke commissie die onder andere de strafmaten vaststelt. De US Sentencing Commission verlaagde de straffen vorig jaar voor niet-gewelddadige drugsdelicten. Aanvankelijk was dat alleen voor nieuwe gevallen maar dat werd later ook van toepassing op oudere gevallen. 

De straffen worden verlaagd met gemiddeld 25 maanden. De meeste gevangenen die voor vervroegde vrijlating in aanmerking komen, zitten al tien jaar of meer vast. Een rechter bekijkt per gevangene of de veiligheid van de samenleving in het gevaar is als hij of zij wordt vrijgelaten. Is dat niet het geval, dan is de kans groot dat de gevangene vrijkomt. Illegale immigranten vormen een derde van de gevangenen die hun cel mogen verlaten. Zij zullen direct na vrijlating de VS worden uitgezet.

Als eerste president bezocht president Obama in juli een gevangenis, in Oklahoma, om met gevangenen te praten. Op initiatief van Obama zijn 87 niet-gewelddadige drugscriminelen vervroegd vrijgelaten.
AP Als eerste president bezocht president Obama in juli een gevangenis, in Oklahoma, om met gevangenen te praten. Op initiatief van Obama zijn 87 niet-gewelddadige drugscriminelen vervroegd vrijgelaten.

Clementie

De vrijlating gaat samen met pogingen, gesteund door zowel Democraten als Republikeinen, om de zware straffen voor drugsgevangenen te herzien. Beide partijen vinden met name dat het geld dat de gevangenissen opslokken, moet worden teruggebracht. 

Een derde van het budget van het ministerie van Justitie wordt besteed aan gevangenissen. 'We zijn verheugd dat veel Republikeinen dit ook als een prioriteit beschouwen', reageerde het Witte Huis woensdag op de vrijlating van de gevangenen tussen 30 oktober en 2 november.

Vorig jaar besloot het ministerie van Justitie al de regels voor clementie-verlening minder streng te maken. Met deze maatregel werden gevangenen aangemoedigd om een verzoek in te dienen voor vervroegde vrijlating. 

Ook werd federale aanklagers verzocht om geen verplichte minimumstraffen te eisen voor niet gewelddadige drugscriminelen. Op deze manier wilde de toenmalige minister van Justitie Holder het voor rechters mogelijk maken om lagere straffen op te leggen. 

De vervroegde vrijlating staat los van het initiatief van president Obama om bepaalde niet-gewelddadige drugscriminelen een nieuwe kans te geven. Tot nu toe zijn door zijn ingrijpen al 89 federale gevangenen vrijgelaten.