Belgische piloot nog steeds verdacht in verband met beruchte crash van VN-baas Hammarskjöld

In een nieuw rapport van de Verenigde Naties wordt duidelijk dat de VN de Belgische piloot Jan Van Risseghem (in beeld) nog steeds als mogelijke verdachte zien van de vliegtuigcrash.
DR In een nieuw rapport van de Verenigde Naties wordt duidelijk dat de VN de Belgische piloot Jan Van Risseghem (in beeld) nog steeds als mogelijke verdachte zien van de vliegtuigcrash.
In een nieuw rapport van de Verenigde Naties dat onderzoek deed naar de vliegtuigcrash van VN-secretaris-generaal Dag Hammarskjöld in 1961, wordt duidelijk dat de VN de Belgische piloot Jan Van Risseghem nog steeds als mogelijke verdachte zien. De Tanzaniaanse voormalige rechter Mohamed Chande Othman, die het onderzoek leidt, eist dat het onderzoek naar de piloot wordt verdergezet.

De Zweed Hammarskjöld kwam om het leven in de nacht van 17 op 18 september 1961, toen de DC-6 met hem aan boord crashte dicht bij het vliegveld van Ndola (in het huidige Zambia). Hij was toen onderweg naar Katanga voor vredesonderhandelingen met onafhankelijkheidsleider, Moïse Tshombe. De bemanning en de 16 inzittenden kwamen allemaal om bij de crash. 

De dood van VN-secretaris-generaal Dag Hammarskjöld is al 58 jaar een van de belangrijkste 'cold cases’ ter wereld. De Zweed kwam in 1961 in Afrika om het leven toen zijn vliegtuig neerstortte boven het huidige Zambia.
AP De dood van VN-secretaris-generaal Dag Hammarskjöld is al 58 jaar een van de belangrijkste 'cold cases’ ter wereld. De Zweed kwam in 1961 in Afrika om het leven toen zijn vliegtuig neerstortte boven het huidige Zambia.

Aanval

Aanvankelijk wees het onderzoek op een fout van de piloot als oorzaak, maar door enkele nieuwe VN-onderzoeken en een documentaire 'Cold Case Hammarskjöld' lijkt dat alsmaar minder plausibel.
In een tussentijds rapport had VN-onderzoeker Othman al geopperd dat de crash veroorzaakt kon zijn door een aanval. Ook toen waren er aanwijzingen in de richting van Jan Van Risseghem. 

Jan van Risseghem, een Belg geboren uit een Belgische vader en een Britse moeder, maakte naam en faam als piloot voor het Britse leger tijdens de Tweede Wereldoorlog. Van Risseghem vluchtte bij het begin van de oorlog samen met zijn broer Maurice naar Groot-Brittannië en ging daar in dienst bij de Royal Air Force, de beroemde Britse luchtmacht. 
De succesvolle missies boven de door de nazi’s bezette gebieden maakten dat Van Risseghem op het einde van de oorlog, heel wat ervaring als gevechtspiloot had. 

Hij verhuisde, nadat hij tijdens de oorlog met een Britse was getrouwd, terug naar België en ging aan de slag als lijnpiloot bij Sabena. Maar begin jaren 60 lonkte het avontuur opnieuw. Van Risseghem trok naar Congo en ging als piloot en adviseur in dienst bij de rebellen van Tshombe. Het is in die periode dat de Belg van de rebellen op een bepaald moment de opdracht gekregen moet hebben een vliegtuig neer te schieten, claimden documentairemakers eerder.

Jan Van Risseghem aan de Fouga Magister KAT93.
RV Jan Van Risseghem aan de Fouga Magister KAT93.

Het nieuwe VN-rapport van 95 pagina's wijst op enkele onopgeloste vragen over de Belgische piloot en de betrokkenheid van de Fouga Magister, een klein straalvliegtuigje van de Avikat, de Katangese luchtmacht. Officieel was Van Risseghem op dat moment niet in Katanga, maar in België. Tot zijn dood in 2007 ontkende hij altijd dat hij betrokken was bij de dood van Hammarskjöld. Maar sommige getuigenissen wijzen echter wel op zijn aanwezigheid in de regio in september 1961. 

Radiosignalen

Het rapport vermeldt ook radiosignalen die werden opgepikt door een Amerikaanse NSA-agent, Paul Henry Abram, op de nacht van de crash. Hij zei dat hij verklaringen van een persoon had gehoord of gelezen die erop wijzen dat die de DC-6 had geraakt en dat het vliegtuig neerstortte. Volgens Abram was het een Belgische piloot met de bijnaam "Lone Ranger" die de Fouga bestuurde, die de verklaringen had gemaakt en die wachtte op het vliegtuig van Hammarskjöld. 

De getuigenis van een andere Amerikaan, marineofficier Charles Southall, wijst in dezelfde richting. Het is niet met zekerheid te zeggen waar Van Risseghem was op de bewuste avond. Wat wel zeker is, is dat hij op 20 september met een Dornier 28 - een type vliegtuig van de Avikat - naar een onbekende bestemming is gevlogen voordat hij op 21 september uit Brazzaville naar Katanga vloog.

Dag Hammarskjöld, secretaris-generaal van de VN, in 1959.
AP Dag Hammarskjöld, secretaris-generaal van de VN, in 1959.

Verder zoeken

"Alles samen genomen, vormt de informatie over Van Risseghem een groeiende stimulans om op zoek te gaan naar verdere informatie. Gezien zijn afkomst, familiebanden en dienst bij de Britse krijgsmacht (tijdens de Tweede Wereldoorlog, red.), alsook informatie van de Verenigde Staten dat hij het vliegtuig mogelijk zou hebben aangevallen, heb ik de betrokken lidstaten om informatie over Van Risseghem gevraagd, maar heb geen inhoudelijke reactie gekregen", aldus Othman. "Dit moet verder opgevolgd worden.”

Voor de ontoereikende of laattijdige samenwerking werden de drie landen Zuid-Afrika, het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten genoemd, die "er vrijwel zeker van moeten zijn dat ze belangrijke geheime informatie bezitten", klinkt het verder nog. 




5 reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.


  • André Gijbels

    Zelfs Waalse industrie die daar aanwezig was Union Miniére , hebben daar ook boter op hun hoofd. Want ze zoude hunne invloed verloren hebben ginder, als de VN ambassadeur nog leefde

  • Luc Deville

    Niet alleen de dood van de toenmalige VN baas moet onderzocht worden. Alles wat in en rond Congo rond 1960 gebeurden is heeft nu nog steeds gevolgen. Veel van de huidige conflicten in centraal Afrika hebben te maken met de strijd om de macht over de rijkdommen van de streek van toen. Hetzelfde geldt trouwens ook voor de macht spelletjes in de jaren 50/60 van de toenmalige politieke en financiële grootmachten in het Midden Oosten.

  • Rudolf Jacobs

    Makkelijk hee de schuld op een dode kunnen steken

  • roger moenssens

    De vraag is nog steeds: Zoek WIE de opdrachtgevers zijn , welke landen! Dat dit niet een ongeluk was wisten we vanaf het eerste moment!

  • Steven Moors

    2 weken geleden was daar een docu over op canvas. Die moord is maar het topje van de ijsberg... zeker de moeite om te zien!