Astronauten veilig aan de grond en bevrijd uit Sojoez-capsule na plotse noodlanding

ISS astronaut Alexey Ovchinin (vooraan links) en NASA-astronaut Nick Hague (links achteraan) voor de lancering van de Sojoez-capsule.
EPA ISS astronaut Alexey Ovchinin (vooraan links) en NASA-astronaut Nick Hague (links achteraan) voor de lancering van de Sojoez-capsule.
Bij de lancering van een Sojoez MS-10 op weg naar het ruimtestation ISS is iets misgegaan. De twee bemanningsleden aan boord moesten onmiddellijk een noodlanding maken. Die noodlanding is goed afgelopen en de twee astronauten verkeren in "goede conditie". Volgens de NASA komt er een "diepgaand onderzoek" naar de oorzaak van het incident. 

Het ging mis toen de tweede rakettrap, waarmee de raket loskwam van de grond, moest worden losgekoppeld. Elke raket kan tot een bepaald punt na lancering de vlucht vroegtijdig afbreken en terugkeren naar de grond. Het was kosmonaut Ovtsjinin zelf die twee minuten en 45 seconden na de lancering meldde dat er een probleem was met de draagraket. Op dat moment haalde de raket al een snelheid van bijna 7.563 kilometer per uur. Op volle snelheid reist een raket tegen 40.000 kilometer per uur de ruimte in.

Noodlanding
Uitzonderlijk vervoerde de Sojoez slechts twee in plaats van drie ruimtevaarders. De twee bemanningsleden aan boord waren de Amerikaanse astronaut Nick Hague (het zou Hagues eerste missie zijn) en de Russische kosmonaut Aleksej Ovtsjinin (hij was toe aan zijn tweede missie). Normaal zijn de opvarenden van de Sojoez op zo'n noodsituatie getraind.

Specialisten wezen erop dat het duo tot 9G-zwaartekracht kan ervaren tijdens zo'n noodlanding, maar dat bleek in werkelijkheid maar 6G te zijn of terwijl de G-zwaartekracht waaraan astronauten tijdens hun opleiding onderworpen worden. Dan voelt het alsof ze hun eigen gewicht zes keer extra moeten dragen. Bij 9G zou dat uiteraard negen keer het eigen gewicht zijn geweest, al verlicht het ruimtepak dat zwaar gevoel een beetje. Dankzij valschermen bracht het duo hun ruimtecapsule terug naar de aarde. 

160 seconden 

Volgens voorlopige inschattingen is een mankement in de tweede rakettrap de oorzaak voor het falen van een Sojoez-draagraket, aldus een bron op de lanceerbasis Bajkonoer in Kazachstan. Maar "specialisten hebben nog geen idee wat de vernietiging van de tweede trap in de 160e seconde van de vlucht heeft veroorzaakt". Toen liep het mis. Gelukkig besefte kosmonaut Ovtsjinin dat slechts vijf seconden later waarna de noodlanding werd ingezet. "Probleem met de draagraket, twee minuten 45 seconden. Probleem met draagraket. Het was een snelle vlucht", rapporteerde de Rus met kalme stem. 

Veilige landing

De Sojoez-capsule landde veilig, zo'n twintig kilometer ten oosten van de Kazachstaanse stad Djezkazgan, aldus de NASA. De twee astronauten zijn in leven en werden intussen door reddingsteams uit hun capsule bevrijd. Na een grondig onderzoek door artsen in Djezkazgan keren de twee terug naar de Kosmodroom in Bajkonoer. Volgens directeur Oleg Orlov van het Instituut voor Medische en Biologische Problemen bij de Russische Academie voor Wetenschappen hebben beiden geen speciale psychologische bijstand nodig na hun avontuur: "Het zijn eersteklas professionals, ze gingen kalm met de situatie om en zijn klaar om weer aan het werk te gaan."

Totdat de oorzaak van het incident is uitgeklaard, neemt Rusland een pauze in acht wat betreft bemande lanceringen, zo liet de regering weten. 

Rusland opent strafonderzoek

Rusland besloot om een strafonderzoek te openen om na te gaan wat er verkeerd gegaan is bij de falende Sojoez. Dat maakte het Russische Onderzoekscomité bekend. Daarbij gaan de speurders na of de veiligheidsregels werden overtreden bij de noodsituatie. 

"Er is een onderzoeksgroep gevormd en de verantwoordelijken onderzoeken momenteel de lanceersite. Verder zijn er enkele documenten in beslag genomen", meldt het Onderzoekscomité in een persbericht. 

Andere Sojoez van het ISS

De twee zouden een kleine 180 dagen in de ruimte hebben moeten doorbrengen. De koppeling aan de Russische Pojsk-module van het ISS was voor zowat zes uur na de lancering voorzien, dus na vier omwentelingen. Eenmaal gekoppeld met het ISS zouden ze onder andere op zoek gaan naar de verklaring voor het (snel gedichte) gaatje in de Sojoez die nog aan het ISS verbonden is. Dat gaatje verscheen eind augustus en leidde tot licht drukverlies. De Sojoez is al jaren het enige middel voor bemand transport naar en van het ISS.

De drie bemanningsleden van het ISS zijn op de hoogte gebracht, aldus het Amerikaanse ruimtevaartbureau NASA. 
Ze beschikken over voldoende voorraden voedsel en water. "Het falen van de Sojoez heeft generlei invloed op het werk van de bemanning in het station", klonk het.

Alexander Gerst is een van de drie bemanningsleden van het ISS. Hij liet via Twitter alvast weten dat hij opgetogen is om te horen dat zijn twee collega's veilig zijn teruggekeerd. 

Ballistische vlucht

De twee astronauten maakten een ballistische landing. Dat betekent dat hun ruimtecapsule tijdens de vlucht passief en niet actief bijdraagt aan zijn beweging. Hij beweegt onder invloed van externe factoren zoals de gravitatiekracht, luchtdichtheid, luchtvochtigheid en wind. Zo'n ballistische terugkeer verloopt onder een veel scherpere hoek waardoor de astronauten zwaardere G-krachten ondervinden. 

De lancering van de Sojoez-capsule. Daar liep het mis met de tweede rakettrap.
AFP De lancering van de Sojoez-capsule. Daar liep het mis met de tweede rakettrap.

Sojoez mislukkingen in het verleden

Op 5 april 1975 vertrok op Bajkonoer een Sojoez, met bestemming het Russische ruimtestation Saljoet-4. Maar de tweede en derde trap raakten aanvankelijk niet los van elkaar. Toen dit alsnog lukte, was het gevaarte danig van zijn traject afgeweken. De meegevoerde Sojoez 18-1 capsule maakte een noodlanding, eerst was gevreesd in China maar uiteindelijk dan toch in de toenmalige Sovjet-Unie. Voor boordwerktuigkundige Oleg Makarov liep alles goed af, zijn reisgezel en gezagvoerder Vasili Lazarov raakte ernstig gewond en zou nooit meer naar de ruimte vliegen. 

Op 26 september 1983 zou de Sojoez T-10a naar het Russische ruimtestation Saljoet-7 vertrekken. Maar de Sojoez-U draagraket ontplofte op het lanceerplatform op Bajkonoer. Gelukkig voor de twee opvarenden had het ontsnappingssysteem twee seconden voor de explosie gewerkt. De capsule kwam los en landde zowat vier kilometer van het lanceerplatform. Op wat stevige kneuzingen na waren gezagvoerder Vladimir Titov en vluchtingenieur Gennadi Strekalov in goede gezondheid. Naar verluidt kregen ze wodka om weer op adem te komen. 

De lancering van de Sojoez-capsule met de twee astronauten aan boord.
Reuters De lancering van de Sojoez-capsule met de twee astronauten aan boord.



22 reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.


  • Louis Benasque

    De betrouwbare Sojoez raket is het werkpaard van de Russische ruimtevaart. De ‘moeder' van de Russische lanceerraketten lijkt wel het eeuwige leven te hebben en haar loopbaan begon in 1957 met de lancering van Spoetnik. Zeldzaam zijn de gevallen dat de raket het laat afweten.

  • Erik Van de Velde

    De Soyuz-raket vliegt op RP-1 (een type van kerosine) en vloeibare zuurstof, Max. De uitstoot is vergelijkbaar met die van een dieselwagen. Een hele grote en hele oude, dan...

  • Gerôme Vereecke

    Dat was misschien de planning Max, maar dat gaat dus allicht niet door. Maar het artikel is ondertussen zowat helemaal herschreven en aangevuld en daaruit blijkt dat de 3 huidige bewoners van het ISS het nog wel enige tijd kunnen uitzingen. Ook in de tijd van de space shuttles is er al eens een lange onderbreking geweest in de bevoorrading van het ISS dus ze zijn er blijkbaar op voorzien. Maar of ze thuis zullen zijn voor kerstmis??? ;-)

  • Max Aereinck

    Al op 31 oktober vertrekt de volgende Sojoez naar ISS, Gerôme Vereecke.

  • Gerôme Vereecke

    Alleen Sojoez bestelt nog aan huis bij ISS. Wie zit daar momenteel? Het ziet er met het opschorten van nieuwe lanceringen naar uit dat die daar nog een tijdje zullen moeten blijven...