Ga naar de mobiele website
^ Top

Als Erdogan het referendum verliest, dan kunnen deze scenario's werkelijkheid worden

Links een standbeeld van Mustafa Kemal Ataturk en rechts een poster van Recep Tayyip Erdogan verenigd in één beeld in de Turkse stad Rize.
AP Links een standbeeld van Mustafa Kemal Ataturk en rechts een poster van Recep Tayyip Erdogan verenigd in één beeld in de Turkse stad Rize.
In België hebben de kieslokalen reeds hun deuren gesloten. Zondag kunnen ook de inwoners van Turkije zich uitspreken over de voorgestelde grondwetswijziging. Volgens een recente peiling ligt het ja-kamp momenteel nipt aan kop. Specialisten menen dat bij een ja-stem het land op weg is naar een regelrechte dictatuur. Maar wat gebeurt er indien Erdogan het referendum toch verliest? Volgens waarnemers zijn dan de volgende scenario's mogelijk.

1. Het einde van Erdogan?
"Een ja-stem zou een grote bekroning zijn van zijn politieke carrière terwijl een nee-stem een enorme blamage zou betekenen voor Erdogan", stelt Dirk Rochtus, Turkijekenner en docent Internationale Politiek aan de KUL/Campus Antwerpen. "Het zou een zware klap zijn voor hem en niet veel goeds betekenen voor het verdere verloop van zijn politieke carrière. Zijn aura is dan helemaal aangetast."

De voormalige hoofdredacteur van de regeringskritische krant 'Cumhuriyet', Can Dündar, sluit zich daarbij aan. Hij denkt eveneens dat een nee-stem Erdogan sterk zal beschadigen. "Wanneer de president het referendum verliest, zal het makkelijker worden om hem af te stoppen", verklaarde Dündar aan de Duitse krant 'Die Welt'.

Maar dat is misschien een te optimistische inschatting omdat een overijverige Erdogan zijn tegenstanders de afgelopen maanden monddood heeft gemaakt door politici van andere partijen en zogezegde Gülen-aanhangers in de cel te stoppen.

Professor en Turkijekenner Dirk Rochtus
rv Professor en Turkijekenner Dirk Rochtus
AFP

De oppositie mag dan al grotendeels de mond gesnoerd zijn, toch acht professor Rochtus het niet ondenkbaar dat een 'paleisrevolutie' zal uitbreken binnen de eigen rangen. Ook mensen binnen zijn eigen partij nemen aanstoot aan zijn machtswellust.

"Er zijn AKP-aanhangers die hem ontegensprekelijk een goede leider vinden, maar van mening zijn dat hij nu te ver is gegaan. Dat stoot hen tegen de borst. De Turkse president is eenzaam aan de top. Al zijn vroegere medestanders zijn immers uitgerangeerd en willen geen campagne meer voeren voor hem", zegt Rochtus. "Ook 550 voormalige parlementsleden hebben trouwens opgeroepen om 'nee' te stemmen."

Volgens de docent internationale politiek vormt een nee-stem geen verdere bedreiging voor de reeds verzuurde relatie met de Europese Unie. "Erdogan zal de EU misschien blijven uitschelden en de schuld geven, maar de Europees-Turkse relaties zullen gewoon standhouden", legt Rochtus uit. "Ook als er nieuwe machthebbers komen, is het 'business as usual'."

AP

2. Erdogan schrijft nieuwe verkiezingen uit
Indien de winstmarge van het nee-kamp erg krap is, dan kan de AKP-partij de uitslag aanvechten, menen waarnemers. "Wie Erdogan kent, weet hoe hij reageert op een nederlaag. Wellicht zal hij een 'nee' niet accepteren en aansturen op nieuwe verkiezingen", stelt de Duits-Turkse politicoloog Burak Copur.

Dat scenario ontvouwde zich ook al in juni 2015 toen bleek dat de AKP-partij haar meerderheid had verloren bij de parlementsverkiezingen. Erdogan schreef vervroegde verkiezingen uit en de AKP-partij won haar meerderheid in november van datzelfde jaar terug.

Getty Images

"Wanneer het resultaat van de volksraadpleging tegenvalt, zal de Turkse president de schuld geven aan allerlei duistere krachten en Europa. Erdogan zal zich blijven vastklampen aan de macht", denkt professor Rochtus.

Volgens hem is het inderdaad niet ondenkbaar dat de Turkse president bij verlies van het referendum vervroegde verkiezingen organiseert om alsnog aan een tweederdemeerderheid te komen. "In dat geval zal hij waarschijnlijk naar de kiezer stappen met een breder programma", gelooft de docent internationale politiek. "Met een tweederdemeerderheid achter zich kan hij opnieuw zijn macht proberen uit te breiden."

AFP

3. Golf van geweld overvalt Turkije
Ook wanneer Erdogan het referendum verliest, zijn alle problemen voor de democratische krachten niet van de baan. Integendeel: er dreigen nieuwe conflicten, wetende dat de president alle middelen zal aanwenden om aan de macht te blijven.

Een stevige opstoot van een golf van geweld behoort tot de mogelijkheden. "AKP-aanhangers die het verlies niet kunnen verkroppen, kunnen geweld gebruiken tegen de tegenstanders van hun grote leider", vreest Rochtus.

Meerdere ultranationalistische groepen en AKP-aanhangers hebben zich al bewapend, zogenaamd om zich te verdedigen in het geval van een nieuwe coup, bevestigen kenners.

De Turkse maatschappij is op dit moment sterk gepolariseerd. Ook het nee-kamp reageert steeds radicaler op de provocaties. Dat het land na het referendum gewoon terugkeert naar de normaliteit is dan ook verre van zeker, ongeacht de uitkomst van de volksraadpleging.

AFP
Getty Images



170 reacties

Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie
Door het plaatsten van een reactie, ga je akkoord met de gedragsregels


  • M 2

    Ja,ja,ja en nog eens ja voor erdogan

  • Dervo Baba

    De media hier probeert te manipuleren. Meer niet.

  • A A

    Wat is een dictator is dat iemand omdat iedereen het zegt. Een ceo in een groot bedrijf die meer premie eist is dat ook een dictator omdat die meer Wilt? Erdogan wilt ook meer dus doet hij een referendum is dan een dictator. Ik begrijp jullie niet meer media!!!!!!

  • mieke jansens

    die zal nooit een nee aanvaarden

  • Ronny Wauters

    Winnen doet hij sowieso want hij zorgt er zelf wel voor. De uitslag ligt al vast voor de nep verkiezingen. Een dictator is hij en probeert enkel wat de schijn op te houden. Als de Turken in Europa hem zo goed vinden moeten ze naar daar gaan wonen! Eens zien of ze dan nog zoveel praat zullen hebben als hier!!!

Meld een bug