Advocaat Catalaanse ex-vicepremier noemt proces over onafhankelijkheid “een klucht”

Catalaanse onafhankelijkheidsleiders riskeren tot 25 jaar cel

De Catalaanse politici en onafhankelijkheidsleiders stonden vandaag voor het eerst terecht. Vooraan van rechts naar links ex-vicepremier Oriol Junqueras en de ex-ministers Raul Romeva en Joaquim Forn.
AFP De Catalaanse politici en onafhankelijkheidsleiders stonden vandaag voor het eerst terecht. Vooraan van rechts naar links ex-vicepremier Oriol Junqueras en de ex-ministers Raul Romeva en Joaquim Forn.
Voor het Spaanse Hooggerechtshof in Madrid is vandaag het ‘proces van de eeuw’ gestart tegen twaalf Catalaanse onafhankelijkheidsleiders. De separatisten riskeren celstraffen tot 25 jaar voor hun rol in de poging tot afscheiding van Catalonië na het onafhankelijkheidsreferendum van oktober 2017. De advocaat van Oriol Junqueras, voormalig vicepremier en de belangrijkste verdachte, noemde het proces “een klucht”.

Volgens advocaat Andreu Van den Eynde is de rechtszaak niet meer dan een politiek gemotiveerde “klucht” en willen de openbare aanklagers, die tientallen jaren gevangenisstraf eisen, de vrijheid van meningsuiting in Spanje strafbaar stellen. “Geen enkele internationale of Europese wet blokkeert de afscheiding van een regio”, zei Van den Eynde. “Zelfbeschikking staat gelijk aan vrede, niet aan oorlog.” 

Op de beklaagdenbank zitten naast meerdere gewezen ministers uit de regering van ex-premier Carles Puigdemont ook twee activisten. Ze riskeren celstraffen tot 25 jaar en worden aangeklaagd voor rebellie, verduistering van overheidsgeld en ongehoorzaamheid. De afgezette minister-president Puigdemont zelf, die in België in ballingschap verblijft, staat niet terecht omdat het Spaanse rechtssysteem geen procedure via verstek kent.

Catalonië hield op 1 oktober 2017 een - volgens de Spaanse grondwet onwettig- referendum over onafhankelijkheid. Op 27 oktober riep de regionale regering eenzijdig de onafhankelijke Catalaanse Republiek uit, waarna het landsbestuur in Madrid via artikel 155 van de grondwet tijdelijk de autonomie opschortte. Puigdemont, verkozen premier van de regionale regering, werd samen met zijn regeringsleden uit zijn ambt gezet door Madrid, dat het bestuur in Catalonië overnam. Puigdemont vluchtte daarop met enkele van zijn ministers naar België.

Vandaag staan verschillende gewezen ministers uit de regering van Puigdemont terecht. Het gaat om Joaquim Forn, Raül Romeva, Jordi Turull, Josep Rull, Carles Mundó, Meritxell Borrás, Dolors Bassa en Santi Vila. De hoofdbeklaagde is de gewezen vicepremier, Oriol Junqueras. Hem hangt de zwaarste straf boven het hoofd, namelijk 25 jaar cel. Daarnaast zitten de twee "Jordi's", Jordi Sànchez (ANC) en Jordi Cuixart (Òmnium Cultural), in de beklaagdenbank. Ook de voormalige voorzitster van het Catalaanse parlement, Carme Forcadell, zal worden berecht. Puigdemont en de separatisten die in ballingschap gingen, staan nu niet terecht.

Junqueras met zijn advocaat.
AP Junqueras met zijn advocaat.

Proces van drie maanden

Het proces zal ongeveer drie maanden duren, daarna is het nog weken wachten op een uitspraak. Die komt er hoogstwaarschijnlijk pas na de regionale verkiezingen van 26 mei. De zittingen vinden plaats van dinsdag tot donderdag, van 10 tot 18 uur. "Dit is de belangrijkste rechtszaak die we ooit hebben gehad in een democratie", zei Carlos Lesmes, voorzitter van het Hooggerechtshof, tegen de internationale pers. Meer dan 600 journalisten van 150 media zijn geaccrediteerd.

Op de lange lijst van getuigen staan onder meer de gewezen Spaanse regeringsleider Mariano Rajoy en zijn vertrouwelinge, voormalig vicepremier Soraya Saenz de Santamaria. Ook de Baskische leider Iñigo Urkullu komt getuigen. Hij bemiddelde in het heetst van de strijd tussen Barcelona en Madrid. Heet wordt het mogelijk ook in de Spaanse straten tijdens de duur van het proces. Onafhankelijkheidsbewegingen plannen alvast een manifestatie in Barcelona op zaterdag 16 februari en een bijeenkomst in Madrid op zaterdag 16 maart.

Ook huidig minister-president Quim Torra was aanwezig in de rechtszaal.
EPA Ook huidig minister-president Quim Torra was aanwezig in de rechtszaal.

“Schertsvertoning”

Voor de Catalaanse separatisten is dit niet het proces van het jaar, maar wel de schertsvertoning van het jaar. Zij benadrukken dat er geen geweld gebruikt is en dat het om vreedzame acties ging, waardoor er van rebellie geen sprake kan zijn. Ook stellen ze de lange periode van voorhechtenis aan de kaak. Sommige onafhankelijkheidsleiders zitten al meer dan een jaar in de cel. "Dit is een proces tegen de democratie en tegen het recht op zelfbeschikking", aldus de huidige Catalaanse leider, Quim Torra. Ook hij kwam vandaag naar Madrid.

Puigdemont zelf spreekt over een “test voor de Spaanse democratie”. “Vanaf vandaag, onderwerpt het Spaanse gerechtelijk systeem zich aan een test” die ook “een weerstandstest voor de Spaanse democratie is”, zei de 56-jarige Puigdemont tegenover de pers in de Catalaanse vertegenwoordiging in de Duitse hoofdstad Berlijn.

De naar België gevluchte separatist gewaagde van een “maskerade” en zei dat het proces “nooit had mogen plaatsvinden”. Puigdemont zei te hopen dat het niettemin kan dienen “om de kunstmatige constructie van een politieke procedure te ontmaskeren”. Op de beklaagdenbank zitten volgens hem “eerbare, onschuldige democraten die conform hun mandaat van het (Catalaanse) parlement hebben gehandeld”. “Ik hoop dat de staat in de loop van dit proces nog de kans benut om een rechtvaardig oordeel te vellen, en dat is de uitspraak”, aldus Puigdemont.

Carles Puigdemont vanmiddag in Berlijn.
EPA Carles Puigdemont vanmiddag in Berlijn.

Marketingcampagne

De Spaanse regeringswoordvoerster Isabel Celaá benadrukt dat het een proces met alle mogelijke garanties zal worden, want "wij zijn een rechtsstaat". De Spaanse regering spendeerde zowat een miljoen euro aan een marketingcampagne ('This is the real Spain') om het imago van Spanje in het buitenland op te poetsen. De Catalaanse leiders zijn “geen politieke gevangenen”, en de preventieve hechtenis van negen hen vloeit voort uit de vlucht van de afgezette Catalaanse minister-president, zei de Spaanse ambassadeur vanmiddag in Brussel. Hij voegde eraan toe “correcte informatie” over de zaak te willen geven als tegengewicht aan “fake news” dat Catalaanse leiders volgens de regering in Madrid de wereld insturen.

De Catalaanse minister van Buitenlandse Zaken Alfred Bosch is allerminst te spreken over die campagne. Hij bezoekt in zeven weken evenveel Europese steden om toelichting te geven bij het "politieke proces" dat zijn regiogenoten te wachten staat. Londen is al aan de beurt geweest, nu volgt Parijs. "Wij zullen de waarheid vertellen, de hele waarheid en niets dan de waarheid", klinkt het vastberaden. 

Steunprotest in België

Een honderdtal Catalanen betoogde vanmiddag aan het Brusselse Schumanplein. De boodschap die de demonstranten wilden meegeven, is duidelijk: “Zelfbeschikking is een recht, geen misdaad”. Met hun protest kanten ze zich tegen het proces, dat volgens hen ongegrond is. De betogers zongen samen en scandeerden onder meer ‘Independència’ (onafhankelijkheid, red.) en ‘Llibertat presos polítics’ (Vrijheid voor de politieke gevangenen, red.). Op het protest kwamen ook delegaties van N-VA en Vlaams Belang hun steun betuigen aan de Catalanen. 

“Deze rechtszaak is een schande voor Spanje en voor heel Europa, want de mensen die terechtstaan zijn onschuldig en vreedzaam. Het is de Spaanse staat die berecht moet worden. Als een staat de wil van twee miljoen mensen negeert, dan is er pas een gebrek aan democratie”, zei Catalaans ex-minister Antoni Comin. Hij vluchtte samen met Puigdemont en twee andere ex-ministers naar België.

Het Spaanse Hooggerechtshof in Madrid.
AFP Het Spaanse Hooggerechtshof in Madrid.



14 reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.


  • JAN krommentak

    Waarom geen gedeeltelijke autonomie wat als het omgekeerd was en de Spanjaard in de beklaagde bank zat is het nu echt zo moeilijk om samen te werken of is er een politiek probleem

  • Urban Vyaas

    Nu nog de Britten voor het Europees Hof van Justitie brengen wegens rebelie tegen de EU wegens de Brexit!

  • Jacky Vanderplas

    Waar is europa nu. Op naar de rechten van de mens! Dit is het afnemen van de vrije beweging door mensen vast te zetten zonder wettelijke redenen

  • Knaeps Daniel

    EU blijft hier in gebreke, schandalig!

  • Dirk Tuymans

    Slaap rustig verder Europa. Spanje zelf moest zich schamen.