Militaire commissie start proces tegen 'brein' 9/11

Khalid Sheikh Mohammed op archiefbeeld
AP Khalid Sheikh Mohammed op archiefbeeld
Het proces tegen de Pakistaan Khalid Sheikh Mohammed, de vermeende architect van de aanslagen van 11 september 2001, is vandaag begonnen. Een militaire commissie op de zwaarbeveiligde Amerikaanse basis Guantanamo Bay in Cuba stort zich de hele week op het gerechtelijk vooronderzoek in de zaak. Wie is het meesterbrein achter 9/11 en waarom duurt zijn berechting zo lang?

Áls het lukt om de terrorist (en vier medeverdachten die in Guantanamo Bay zitten) schuldig te verklaren voor 9/11, kan hij worden veroordeeld tot de doodstraf. Sheikh Mohammed, afgekort KSM, zit al sinds 2006 vast op de marinebasis op Cuba. Vanwege eindeloze gerechtelijke procedures lukt het de Verenigde Staten niet om de terrorist te veroordelen.

Nadat hij eerder al voor een militaire rechtbank werd gesleept, werd later besloten dat Sheikh Mohammed naar een rechtbank in New York moest. Uiteindelijk besloot president Barack Obama dat de zaak alsnog op de marinebasis moet worden afgehandeld. Eerder zei de Amerikaanse ex-justitieminister van Justitie Eric Holder dat het allang tot een veroordeling van Sheikh Mohammed had kunnen komen als hij voor een civiele rechtbank was aangeklaagd.

De advocaten van Sheikh Mohammed willen nu andere rechters voor hun cliënt, omdat belangrijk bewijsmateriaal zou zijn vernietigd. Ze zeggen dat de militaire rechter eerder had bepaald dat het bewijs moest worden bewaard, maar later toestond dat het werd vernietigd zonder de verdediging in te lichten.

Rechtbanktekenaar Janet Hamlin maakte dit portret van 'KSM' tijdens een verhoor in 2009
epa Rechtbanktekenaar Janet Hamlin maakte dit portret van 'KSM' tijdens een verhoor in 2009

Functionaris
Maar wie is Khalid Sheikh Mohammed? Hij is het zelfverklaarde brein achter de aanslagen op het World Trade Center in New York en bekende publiekelijk het meesterbrein te zijn achter de hele 9/11-operatie. 

Sheikh Mohammed eiste tevens de verantwoordelijkheid op voor tientallen andere terroristische aanslagen. Mogelijk is KSM ook de moordenaar van de Amerikaanse journalist Daniel Pearl, die begin 2002 werd onthoofd nadat hij in Pakistan een reportage maakte over militante moslims.

De Pakistaan, opgegroeid in een vluchtelingenkamp, klom op tot het derde lid van terreurorganisatie Al-Qaida. Hij gold na Osama bin Laden en de Egyptenaar Ayman al-Zawahiri als belangrijkste functionaris van de organisatie. In 2003 werd hij opgepakt in de Pakistaanse stad Rawalpindi.

Khalid Sheikh Mohammed vlak na zijn gevangenname in 2003
epa Khalid Sheikh Mohammed vlak na zijn gevangenname in 2003

9/11
Bij de aanslagen op 11 september 2001 boorden twee gekaapte vliegtuigen zich in de Twin Towers in New York. Een ander gekaapt vliegtuig vloog in het Pentagon in Washington. Een vierde stortte neer in Pennsylvania en was mogelijk op weg naar het Witte Huis of het Capitool. In totaal vielen bijna 3.000 doden bij de aanslagen.

epa