60 jaar geleden werd 'Bobo' brutaal gelyncht voor geflirt met een blanke vrouw

AP
Will Smith en Jay-Z gaan samen een HBO-miniserie over de zwarte jongen producen, maar wie was Emmett 'Bobo' Till eigenlijk? Zestig jaar geleden werd hij op een laffe manier gefolterd en gelyncht door twee blanke halfbroers. Omdat hij naar de vrouw van een van hen had gefloten. De wrede moord op Emmett Till werd een katalysator in de burgerrechtenstrijd in de VS.

Emmett Till, uit Chicago, was een beetje speciaal. Hij stotterde, als gevolg van polio, en volgens sommigen was hij achterlijk. Op zijn veertiende bracht hij de vakantie door bij zijn grootoom, Mose Wright (64), in Money in Mississippi, waar de zwarten in 1955 in volle rassenstrijd in de VS zwaar gebukt gingen onder het racisme. Sinds de tellingen in 1882 waren er alleen al in Mississippi tot dan toe al meer dan 500 Afro-Amerikanen gelyncht.

Zijn moeder had Emmett voorgehouden "zijn manieren te houden", zeker tegenover blanken, maar de tiener - die er met zijn 68 kg en 1m63 eerder volwassen uitzag - wou indruk maken op zijn (uitdagende?) kameraden in een kruidenierswinkel. Hij zou er de 21-jarige eigenares, Carolyn Bryant, in het openbaar versierd hebben. Bryant was blank en getrouwd. Het geflirt van Till met haar - hij floot haar na - zou hem even later zijn leven kosten.

Oog uitgestoken

Toen haar echtgenoot Roy Bryant (24) thuiskwam, vertelde Carolyn wat er gebeurd was in de winkel. Een woedende Roy beloofde wraak en trommelde daarvoor zijn halfbroer J.W. Milam (36) op. De twee ontvoerden eerst Emmett en mishandelden hem in een schuur, waar ze onder meer een oog uitstaken. Daarna schoten ze hem een kogel door het hoofd en dumpten het lijk in de Tallahatchie River. Het lichaam werd verzwaard met een katoenventilator van 32 kg, vastgebonden met prikkeldraad rond de nek.

Emmett was zwaar verminkt toen hij drie dagen later gevonden werd in het water. Zijn moeder wou absoluut dat hij in een open kist in Chicago begraven werd, zodat iedereen de wreedheid van de lynchpartij kon zien. Tienduizenden aanwezigen op de begrafenis zagen zo het verminkte lichaam van de tiener en later nog veel meer mensen toen de foto's in kranten en tijdschriften gepubliceerd werden.

Schijnproces

Er kwam een proces tegen de twee moordenaars Bryant en Milam, maar zij werden zoals verwacht vrijgesproken door de blanke jury. Een jaar later bekenden ze de moord in het tijdschrif Look, omdat ze wettelijk gezien niet twee keer voor dezelfde misdaad konden berecht worden. De ware toedracht van de feiten blijft tot op vandaag onduidelijk. Volgens de verdediging had Till zijn handen om het middel van Carolyn Bryant gelegd en zou hij haar nadrukkelijk om een date gevraagd hebben, maar daar zou volgens getuige Simeon Wright, de neef van Emmett, niets van aan zijn. Wright bevestigt wel dat Emmett Bryant heeft nagefloten toen ze naar haar auto stapte.

In 2004 werd de zaak officieel heropend om na te gaan of er buiten Milam en Bryant nog andere daders waren. Daar werd geen bewijs voor gevonden. Het lijk van Till werd ook opgegraven voor een autopsie. De onduidelijkheid over de identificatie van het lichaam had een rol gespeeld in de vrijlating van de moordenaars. Na de autopsie stond het vast dat het wel degelijk om Emmett 'Bobo' Till ging.

Rosa Parks

Milam werd 61 en stierf in 1980 aan kanker. Bryant onderging hetzelfde lot in 1994. Hij werd 63.

De zaak was een soort van sleutelmoment in de strijd voor gelijke burgerrechten voor zwarten en blanken en zit nog altijd in het Amerikaanse collectieve geheugen gegrift. Omdat er nooit gerechtigheid kwam. Onder meer Rosa Parks, de bekende dame die weigerde achteraan in de bus te gaan zitten, haalde de moord op Till aan als haar inspiratie.