4.000 zwarten gelyncht in het zuiden van de VS tussen 1877 en 1950

Betogers tijdens een actie tegen racisme in New York vorige maand.
AFP Betogers tijdens een actie tegen racisme in New York vorige maand.
Bijna 4.000 zwarten werden tussen 1877 en 1950 gelyncht in het zuiden van de Verenigde Staten, waar slavernij en rassenscheiding nadrukkelijk aanwezig waren. Dat blijkt uit een vandaag gepubliceerd rapport van de mensenrechtenorganisatie Equal Justice Initiative, dat jarenlang onderzoek uitvoerde naar wat ze zelf "raciaal terrorisme" noemt in twaalf staten van het Zuiden: Alabama, Arkansas, Florida, Georgia, Kentucky, Louisiana, Mississippi, North-Carolina, South-Carolina, Tennessee, Texas en Virginia.

In haar rapport maakt de groep gewag van 3.559 lynchpartijen in dit deel van de VS, wat neerkomt op meer dan één per week gedurende 73 jaar. Dat zijn er 700 meer dan werd vastgesteld bij eerdere onderzoeken naar dergelijke praktijken. Volgens het rapport kwamen duizenden Amerikaanse blanken, lokale politici inbegrepen, naar deze publieke terechtstellingen van de slachtoffers, die gemarteld, verminkt en in stukken werden gesneden.

Tijdens die bijeenkomsten werden postkaarten met foto's van de lijken gemaakt en verkochten marskramers voedsel en drank. Lichaamsdelen van de slachtoffers werden wel eens aan de man gebracht als souvenir. Volgens het rapport was "de terreur van de raciale lynchpartijen" een strategie om de zwarte gemeenschap onder druk te zetten en niet zozeer om een schuldige te straffen. Zo werden honderden mensen vermoord zonder formele beschuldiging van een noemenswaardig misdrijf, vaak zelfs voor pietluttigheden als de weigering om van het voetpad te stappen of per ongeluk een blanke vrouw aangeraakt te hebben. Bijna een kwart van de lynchpartijen werd gepleegd na een beschuldiging van seksuele handtastelijkheden, en een beschuldiging van verkrachting kon zonder ook maar enig bewijs leiden tot een lynchpartij door een dolgedraaide menigte. Tijdens die hele periode werd geen enkele Amerikaanse blanke ooit veroordeeld voor het lynchen van een zwarte medeburger.

Zes miljoen zwarten gevlucht uit het zuiden
Meer dan zes miljoen zwarten vluchtten tussen 1910 en 1970 uit de zuidelijke staten naar de stedelijke getto's in het noorden en het westen van de VS. "De lynchpartijen hebben een belangrijke impact gehad op de relaties tussen de rassen in Amerika en hebben vorm gegeven aan geografische, politieke, sociale en economische levensomstandigheden van de Amerikaanse zwarten die ook vandaag nog duidelijk merkbaar zijn", aldus het rapport.

Tot op vandaag lopen Amerikaanse zwarten nog steeds op onevenredige wijze meer risico dan blanken om gerarresteerd te worden, van een misdaad beschuldigd, opgesloten of ter dood veroordeeld te worden.