25-jarige 'Gandalf van de Balkan' is tweede populairste presidentskandidaat in Servië

"Er zal geen corruptie zijn... behalve die van mezelf, natuurlijk"

Luka Maksimovic als 'Beli'
REUTERS Luka Maksimovic als 'Beli'
Vandaag vinden in Servië nieuwe presidentsverkiezingen plaats. Zonder enige politieke ervaring heeft de 25-jarige student communicatiewetenschappen en komiek Luka Maksimovic zich op enkele weken tijd ontpopt tot de tweede meest populaire presidentskandidaat in de Servische verkiezingspolls. De zelfverklaarde 'Gandalf van de Balkan' heeft niet de ambitie echt verkozen te worden, maar wil de corruptie van de politieke klasse in het land aan de kaak stellen.

Maksimovic creëerde speciaal voor de Servische presidentsverkiezingen het typetje Ljubisa 'Beli' Preletacevic, vrij vertaald als 'de witte overloper'. Gekleed in een wit pak en met een 'man bun' moet Beli met zijn loze beloftes zowat de slechtst denkbare politicus voorstellen, maar toch haalt hij in de poll dankzij een campagne die grotendeels via sociale media gevoerd wordt twintig procent van de stemmen op, zo blijkt uit een opiniepeiling van voorbije maandag. De topfavoriet is de huidige eerste minister Aleksandar Vucic.

"Stuur alle geld rechtstreeks naar mijn zakken"

De man, die zichzelf 'Nonkel' of 'Gandalf van de Balkan' noemt, verschijnt in zijn campagnevideo's vaak op een wit paard, waarop hij door de straten rijdt en grote verkiezingsbeloftes maakt. "Er zal geen corruptie meer zijn - behalve die van mijzelf, natuurlijk," verklaarde Beli tijdens een recente kiesbijeenkomst. "Stuur alle geld alsjeblieft rechtstreeks naar mijn zakken." In zijn video's is ook te zien hoe hij push-ups doet, rauwe eieren drinkt en een koe kunstmatig bevrucht.  

Hij liet zich ook in een paardenkoets rondrijden door de straten van Mladenovac, een stadje in het district Belgrado. "Ik zal jobs geven aan iedereen, en grote pensioenen aan iedereen," beloofde hij. "Ik ga de zee naar hier verhuizen, want we hebben een strand nodig!"

Beli vergelijkt zichzelf met de Amerikaanse president Donald Trump, die hij omschrijft als zijn "collega". Ze werden immers allebei onverwacht razend populair, zonder enige politieke ervaring.

"Ik zal jobs geven aan iedereen, en grote pensioenen aan iedereen. Ik ga de zee naar hier verhuizen, want we hebben een strand nodig!"

Beli
Beli en zijn wit paard op de cover van een lokaal tijdschrift.
Facebook - Ljubisa Preletacevic Beli Beli en zijn wit paard op de cover van een lokaal tijdschrift.

Meer dan een satirische partij

Samen met een groep komieken uit Belgrado richtte Maksimovic in 2016 'Sarmu probo nisi' op, een satirische partij die spotte met het politieke systeem. Ze wonnen twaalf zetels en twintig procent van de stemmen in de lokale verkiezing in Mladenovac en richtten nu onder druk van hun achterban hun pijlen op de presidentiële race.

Maar ze doen het niet alleen om wat lol te trappen, benadrukt de komiek. Tien van de twaalf raadsleden in de gemeenteraad van Mladenovac zijn serieuze mensen, zegt hij, hemzelf en zijn kompaan uitgezonderd. "We zijn de grootste oppositie in Mladenovac," aldus Maksimovic. Zijn partij slaagde er al in om het slechte kraantjeswater in de wijk ongeschikt voor consumptie te laten verklaren en spant zich in om de transparantie in de aanbesteding van openbare middelen te verbeteren.

Beli spreekt tijdens zijn campagnebijeenkomst in Mladenovac, getooid met een lauwerkrans en knoflookslinger en met een staf in de hand.
REUTERS Beli spreekt tijdens zijn campagnebijeenkomst in Mladenovac, getooid met een lauwerkrans en knoflookslinger en met een staf in de hand.

Vertrouwen op dieptepunt

Het Servische politieke establishment kan er echter niet meer mee lachen. Beli is er immers in geslaagd om op enkele weken tijd tien tegenstanders voorbij te steken in de polls, al vormt hij geen bedreiging voor koploper Vucic.

De zwakke toepassing van maatregelen die de wijdverspreide corruptie in Servische regeringskringen moeten aanpakken, heeft ertoe geleid dat het vertrouwen in de overheid een dieptepunt heeft bereikt, zo blijkt uit de Corruptie Perceptie Index van Transparency International.

"Alle aandacht die we krijgen is een slag in het gezicht van de autoriteiten en de oppositie," vertelde Maksimovic aan AFP. "Ze moeten zich afvragen wat ze dit land hebben aangedaan als een fictief personage zich kandidaat kan stellen voor het presidentschap en mensen voor hem willen stemmen. Dat toont aan dat er iets mis is."

AFP