"We dachten niet na, we deden het gewoon"

EPA
De drie Amerikanen die in de Thalys een terrorist overmeesterden hadden het zo naar hun zin in Amsterdam, dat ze bijna een trein later hadden genomen, vertellen hun vaders.

Emanuel Skarlatos rekent het thuis in Oregon razendsnel uit. De schutter had zeven, misschien acht magazijnen met elk 30 kogels, hoorde hij van zoon Alek. Dat zijn er dus in totaal bijna 250. "Stel dat de helft van die kogels iemand hadden geraakt, dan hadden er zo maar 125 slachtoffers kunnen zijn."

Het drong aanvankelijk maar langzaam tot hem door dat al die levens zijn gered door zijn Alek en Spencer Stone, de blonde spierbundel die hij nog met een luier aan heeft gekend. Sinds hun peuterjaren zijn Alek en Spencer zo goed bevriend dat vader Skarlatos hen bijna als broers beschouwt.

Spencer Stone.
EPA Spencer Stone.

Geluk

"Het is een geluk voor iedereen in de trein dat zij daar waren", concludeert hij na een slapeloze nacht waarin het overweldigende besef kwam dat zijn zoon en zijn bijna-zoon onnoemelijk veel gevaar hebben gelopen. Hij deed geen oog meer dicht sinds hij 24 uur geleden zijn bezigheden in de tuin onderbrak om een telefoontje vanuit een Frans politiebureau aan te nemen en Alek aan de lijn kreeg.

Eind juni keerde Skarlatos terug uit Afghanistan, waar hij als militair was gestationeerd. Zijn zelfgekozen beloning voor negen maanden stof bijten in het steeds onveiligere Afghanistan: een maand vakantie in kalm Europa, inclusief een bezoek aan het land waar de wortels van zijn familie liggen, Griekenland. Alek Skarlatos ging eerst naar Duitsland - het land van Bayern München, dat hij net als zo'n vader zo lief heeft - en reisde door naar Amsterdam om daar Sadler en Stone te ontmoeten en samen verder te trekken naar Parijs.

Anthony Sadler.
EPA Anthony Sadler.

Vriendelijke Amsterdammers

"Amsterdammers waren zo ongelofelijk vriendelijk", vertelde Sadler afgelopen donderdag nog aan zijn vader, Antony Sadler senior. Hij begon zijn trip in Rome en Venetië, maar Amsterdam was nu zijn favoriete stad. "Anthony genoot er heel, heel erg van", vertelt Sadler senior vanuit Sacramento. Zijn zoon en diens twee vrienden overwogen nog een dag langer te blijven en pas zaterdag de Thalys te nemen. Vader Skarlatos wil er niet te lang over nadenken.

Wat zou er in Arras zijn gebeurd als de drie hadden besloten nog één keer het Amsterdamse nachtleven in te duiken? "Het verbaast me niet dat hij tussenkwam", vertelt Joyce Eskel, de moeder van Spencer Stone, vanuit haar huis in Sacramento aan Britse media. Ook anderen, zoals zijn voormalige basketbalcoach, noemen de grote en sterke Stone (die de vechtsport jujitsu beoefent) een lefgozer die eerst anderen helpt voordat hij aan zichzelf denkt. Ook toen hij zelf gewond was geraakt bij het ontwapenen van de terrorist in de TGV hielp hij het bloed te stelpen van een ander slachtoffer met een snijwond in de hals.

Alek Skarlatos.
EPA Alek Skarlatos.

Overlevingsinstinct

Dat Alek Skarlatos eveneens ingreep, verbaast ook diens familie geenszins.  Skarlatos' vrouw Karen zei altijd al dat ze haar leven met een gerust hart in handen van haar loyale, moedige stiefzoon Alek zou leggen. "Het was overlevingsinstinct," vertelt vader Emanuel. "Zo legde hij het zelf uit. We dachten niet na, zei hij, we deden het gewoon."