"Tien jaar na aardbeving is wederopbouw van Haïti samen te vatten als mislukking"

Een van de vele weeskinderen in Haïti.
RV Een van de vele weeskinderen in Haïti.
Tien jaar na de verwoestende aardbeving in Haïti staat het Caribische land nog steeds voor grote uitdagingen. "Er is één woord om samen te vatten wat er in de tien jaar na de ramp is gebeurd: een mislukking", zegt Chenet Jean-Baptiste als directeur van het Institut de Technologie et d'Animation (Iteca). Dat is een Haïtiaanse ngo die onder meer lokale boeren steunt.

Jean-Baptiste is op uitnodiging van Broederlijk Delen samen met de verantwoordelijken van twee andere Haïtiaanse middenveldorganisaties in ons land. De Belgische ngo organiseert morgen een studiedag naar aanleiding van de tiende verjaardag van de aardbeving in Haïti.

De aardschok met een magnitude van 7 trof Haïti op 12 januari 2010. Ze verwoestte de hoofdstad Port-au-Prince en haar omgeving. Daarbij vielen honderdduizenden doden en gewonden. Zowat 1,5 miljoen mensen werden dakloos. Tien jaar later is het Caribische land de natuurramp nog steeds niet te boven gekomen. Het land valt ten prooi aan een economische en politieke crisis, met regelmatige protesten tegen president Jovenel Moïse.

Drie redenen
Volgens Jean-Baptiste zijn er drie hoofdredenen waarom de wederopbouw van Haïti is mislukt. "Ten eerste is de wederopbouw na de aardbeving uitgevoerd door internationale actoren, terwijl lokale actoren aan de kant werden geschoven. Ten tweede zijn er slechte keuzes gemaakt bij de projecten voor huisvesting en economisch herstel. En ten derde zijn de inspanningen voor de heropbouw vooral gefocust op de getroffen zones, terwijl het drama het hele land heeft geraakt.”

Haïti blijft dan ook voor meerdere grote uitdagingen staan, zegt de directeur van Iteca. Zo moet er op politiek vlak dringend werk gemaakt worden van de democratisering van het land. "Wij kunnen niet rekenen op de politieke klasse om een antwoord te formuleren tegen de uitdagingen. Ze moet opnieuw samengesteld worden. Er is nood aan een frisse wind en nieuwe actoren die opstaan. De politieke klasse is te gefragmenteerd. Voor elke tienduizend inwoners is er één partij. Zo kan men geen vooruitgang boeken”, zegt Jean-Baptiste.

Corruptie
Bovendien moet ook de corruptie verdreven worden uit de politieke klasse. "Recent zijn er mobilisaties geweest en in de toekomst zullen er nog volgen. De vraag is nu hoe we die mobilisaties kunnen organiseren en structureren zodat ze ook werkelijk de bescherming en bevordering van de burgerrechten garanderen. Om de strijd tegen corruptie te doen slagen, moet er ook een geloofwaardig juridisch systeem komen.”

Ook economische hervormingen zijn broodnodig. "We hebben een land waarin 80 procent van de bevolking in armoede leeft en meer dan 60 procent van de actieve bevolking werkloos is", aldus Jean-Baptiste. "Om het probleem aan te pakken, moet vooral worden ingezet op de landbouwsector. De sector is de motor van de Haïtiaanse economie, goed voor 25 procent van het bruto binnenlands product. En dat zonder hulp en zonder bescherming van de staat." De overheid moet de investeringen opdrijven, maar ook de importtarieven verhogen om de eigen boeren te beschermen, klinkt het.

Massale ontbossing
Daarnaast zijn er nog andere uitdagingen, bijvoorbeeld op het vlak van onderwijs en milieu. "Op Haïti vindt massale ontbossing plaats. We moeten denken aan het milieu en ook aan de effecten van de klimaatverandering.”

Broederlijk Delen is al sinds de jaren zestig onafgebroken actief in Haïti. De ngo werkt er samen met tien lokale partnerorganisaties om duurzame landbouw, milieubeheer en mensenrechten te bevorderen. In totaal investeerde Broederlijk Delen sinds 2010 al meer dan 6,5 miljoen euro in Haïti.