“Strijd tegen ontbossing moet ook in Afrika worden gevoerd”: Reynders wil dat EU (strenge) positie inneemt

Bosbrand in Afrika.
EPA Bosbrand in Afrika.
Alleen al in Angola en de Democratisch Republiek Congo woeden op dit moment 10.000 branden. In vergelijking met de ongeveer 2.000 vuurhaarden in het Amazonewoud in Brazilië is dat dus veel meer. En toch is de situatie niet vergelijkbaar. 

Midden in de wereldwijde commotie over het brandende Amazonewoud lanceerde de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA een satellietbeeld van Centraal Afrika. Daaruit bleek dat de situatie in Afrika veel erger is. Twee landen, Angola en de Democratische Republiek Congo, krijgen af te rekenen met vijf keer zo veel bosbranden als het Amazonewoud, dat zich over negen landen uitstrekt. Zambia, Mozambique en Madagascar staan ook in brand. 

De Franse president Emmanuel Macron leek als een van de weinigen ook de Afrikaanse problematiek in de gaten te hebben. De verwijten aan het adres van Bolsonaro en de nood aan oplossingen voor het Amazonewoud waren niet de enige onderwerpen die Macron aanhaalde in zijn speech op de G7-top in Biarritz. Hij pleitte daarnaast voor fondsen om de bosbranden in Afrika aan te pakken. 

“Europa moet voorbeeld stellen" 

Ook minister van Buitenlandse Zaken Didier Reynders zegt nu dat de ontbossing in Afrika eveneens moet worden aangepakt. “We moeten op een ruimer niveau nadenken over het bewaren van onze natuurlijke rijkdommen”, aldus Reynders. “We moeten nadenken hoe we de lokale bevolking toegang tot landbouwgrond kunnen geven.” Nu worden vaak bosbranden aangestoken om landbouwgrond te creëren. Volgens hem moet er meer aandacht zijn voor natuur en klimaat in handelsakkoorden. “Moeten we vlees en andere producten accepteren uit gebied dat wordt ontbost”, vraagt hij zich af. “En hoe kunnen we dat controleren?”

Verder moeten het Europees Parlement en de volgende Europese Commissie, waarvan hij deel uitmaakt, positie innemen. “De EU moet een voorbeeld kunnen stellen”, vindt Reynders.

Finland zette dan weer het noordpoolgebied op de agenda van de Europese ministers. Dat geniet een groeiende geopolitieke aandacht. Niet alleen Trump, ook Rusland en China zijn geïnteresseerd in het noordpoolgebied, onder meer voor scheepvaartroutes en natuurlijke rijkdommen. 

Lees verder onder de foto: 

Uit de satellietbeelden kon NASA opmaken dat grote delen van Centraal Afrika in brand staan.
AP Uit de satellietbeelden kon NASA opmaken dat grote delen van Centraal Afrika in brand staan.

Vergelijkende vlieger gaat niet op

In zowel de Amazone als in Centraal-Afrika is het vuur aangestoken door boeren. Ze branden alles plat, omdat het een goedkope manier is om bepaalde bacteriën en ziektes te verwijderen en de as van de verbrande struiken zorgt voor vruchtbare bodems. Na enkele jaren verliest de ondergrond zijn voedingsstoffen en vertrekken de landbouwers naar een ander gebied om de techniek te herhalen. 

Hoewel beide branden het gevolg zijn van oude landbouwtechnieken waarbij vuur gebruikt wordt, mogen we beide fenomenen niet vergelijken volgens experten. Afrikaanse boeren steken de gebieden ‘gecontroleerd’ in brand, stellen ze. Ook zetten ze de vlammen niet in bij gebieden waar veel bomen staan, maar wel bij weides en akkers. 

‘Branden voegen waarde toe’

Tosi Mpanu Mpanu, Congolese onderhandelaar op de klimaatconferenties van de Verenigde Naties, benadrukt dat de techniek in Centraal Afrika noodzakelijk is voor landbouw. “Het vuur in het Amazonewoud is voornamelijk het gevolg van de opwarming van de Aarde en van de droogte”, aldus Mpanu. Volgens hem zouden 9 op de 10 branden in Afrika zelfs geen schade berokkenen, maar net waarde toevoegen voor de gemeenschap. 

“Vuur wordt in Afrika gebruikt om te jagen, om de beste planten voor voedsel of vezels te laten groeien, om reizen makkelijker te maken en ongedierte te bestrijden.  Dat is traditioneel en blijft vandaag in veel delen van het continent bestaan”, zegt Peter Moore, brandspecialist bij de Voedsel- en Landbouworganisatie van de Verenigde Naties. 

Ongeruste milieuorganisaties

Samen met president Macron sloegen ook heel wat milieuorganisaties alarm, want hoe dan ook wordt een bosbrand niet ervaren als een pluspunt voor de natuur. Ze waarschuwen dat de brandtechnieken bomen doen sneuvelen, de biodiversiteit doet dalen en zorgt voor erosie in de bodem. 

De Angolese regering countert hen. Ze verwittigen voor mogelijke vergelijkingen tussen hun land en het Amazonewoud, want dat kan leiden tot “desinformatie en dramatisering van de situatie”. “In deze tijd van het jaar en in veel regio’s van ons land zijn er branden door boeren die hun land voorbereiden op het regenseizoen dat voor de deur staat,” zeggen de autoriteiten in een verklaring. 

Lees verder onder de foto:

De landbouwgrond na de branden in het Amazonewoud.
AFP De landbouwgrond na de branden in het Amazonewoud.

Ontbossing

Dat veel bomen verdwijnen in Afrika, staat wel vast. Dat ligt niet aan de branden, maar wel aan de grote machines en hakbijlen die de bomen neerhalen. Mpanu Mpanu schat dat het boomgebied met bijna 15% gedaald is ten opzichte van 2003.

De Congolese president Tshisekedi verwees ook naar de ontbossing in het Congobekken, de tweede grootste bomenpopulatie ter wereld. In zijn land heeft maar tien procent van de inwoners toegang tot elektriciteit en dan is hout een belangrijke energiebron. Kappen is volledig legaal om die reden en grote bedrijven maken daar soms misbruik van. 




6 reacties

Alle reacties zijn welkom zolang ze voldoen aan de do's en don'ts die je hier kan terugvinden: gedragsregels. Elke dag ontvangen wij duizenden reacties, het kan enkele uren duren voor jouw reactie wordt geplaatst. Wordt jouw reactie afgekeurd dan werd er geoordeeld dat deze onze gedragsregels schendt.


  • Paul Vandekerckhove

    Koken op hout is traditioneel ... Andere mogelijkheden zoals zonne ovens of koken op electriciteit door zonnepanelen , geïntroduceerd door europeanen werden genegeerd door de plaatselijke bevolking ....

  • An De Clercq

    De pot verwijt de ketel dat hij zwart ziet. Waar zijn onze eigen bossen naartoe?

  • Pieter Janssens

    Hoe hypocriet kan je zijn, in België worden ook onze laatste bomen gekapt voor industrie en woonst. Met goedkeuring van de regering of de gemeente... ze betalen er rijkelijk voor om nieuwe bomen te planten die er bijna nooit komen wegens geldgebrek en ruimte..

  • Ludo Janssens

    Gaan anderen de les spellen, maar kunnen zelf geen milieubeleid die naam waardig, op poten zetten.

  • pol van de velde

    Nog max. 600 jaar geduld en de aarde kan zich terug herbronnen.