"Regeringen willen massaspionage in stand houden"

Archiefbeeld.
AP Archiefbeeld.
Regeringen wereldwijd moeten aanvaarden dat ze het debat over de legitimiteit van grootschalige afluisterpraktijken hebben verloren. Ze moeten daarom de manier waarop ze inlichtingen verzamelen, herzien. Dat schrijven Amnesty International en Privacy International in een rapport dat vandaag verschenen is, twee jaar na de eerste onthullingen van klokkenluider Edward Snowden.

"De machtsverhoudingen zijn aan het veranderen", zegt Snowden zelf. "Elke keer dat justitie ons gelijk geeft, dat de wetgeving aangepast wordt, tonen we aan dat de feiten overtuigender zijn dan de schrik".

Het rapport, getiteld 'Two years after Snowden: Protecting human rights in an age of mass surveillance', moet aantonen dat de regeringen manieren zoeken om massaspionage in stand te houden of zelfs uit te breiden, hoewel de praktijken al meermaals door gerechtelijke instanties of parlementen en werden veroordeeld.

De publicatie van het rapport volgt enkele dagen na de goedkeuring in de Amerikaanse Senaat van de 'Freedom Act', die een hervorming van de NSA-spionageprogramma's voorziet. Daardoor bestaat er opnieuw een wettelijke dekking voor de activiteiten van die inlichtingendienst. Het gaat om de grootste hervormingen van het NSA-programma sinds Snowden meer dan twee jaar geleden het massale karakter van de spionageactiviteiten aan het licht bracht.

Na de terroristische aanslagen van 11 september 2001 kreeg het agentschap via de 'Patriot Act' immers ruime bevoegdheden toegekend om de veiligheid van het land te waarborgen. Maar begin mei oordeelde het Amerikaanse hof van beroep dat het artikel in de Patriot Act dat de massale inzameling van telefoon- en internetdata toelaat, geschrapt moest worden. Het Congres kreeg tot 1 juni de tijd om met een alternatief te komen. Die deadline werd uiteindelijk niet gehaald, vooral door onenigheid binnen het Republikeinse kamp, waardoor er tijdelijk geen wettelijke basis meer was voor de NSA-spionageprogramma's.

Persoonlijke geheimen niet veilig
"Dankzij Edward Snowden zijn miljoenen mensen er zich nu van bewust dat zelfs hun meest persoonlijke geheimen niet veilig zijn voor spionage van overheidswege", zegt Carly Nyst, juridisch directrice bij Privacy International. "Nationale en internationale expertengroepen hebben een ondubbelzinnige boodschap gebracht: grootschalige afluisterpraktijken zonder discriminatie vormen een inbreuk op de mensenrechten. De regeringen moeten die programma's nu hervormen", luidt het nog.

"Het is ontgoochelend dat de regeringen niet willen erkennen dat massaspionage de mensenrechten schendt", zegt ook Sherif Elsayed-Ali van Amnesty International. "Als de goedkeuring van de Freedom Act aantoont dat het mogelijk is de spionageactiviteiten aan banden te leggen, dan toont de nakende goedkeuring in Groot-Brittannië en Frankrijk van een nog ingrijpendere spionage aan dat de honger van de regeringen naar steeds meer info over ons privéleven nog niet gestild is".

Edward Snowden.
AP Edward Snowden.