"Plunderaars met pistolen en machetes op Sint-Maarten"

Luchtbeeld van het Nederlandse defensitministerie biedt een blik op de kracht waarmee orkaan Irma het Frans-Nederlandse eiland Sint-Maarten teisterde.
afp Luchtbeeld van het Nederlandse defensitministerie biedt een blik op de kracht waarmee orkaan Irma het Frans-Nederlandse eiland Sint-Maarten teisterde.
Op het Frans-Nederlandse Caraïbische eiland Sint-Maarten zijn plunderingen geweest. "Mensen liepen bewapend op straat met pistolen en machetes", vertelt een ooggetuige. De plunderingen worden bevestigd door de Nederlandse luitenant-ter-zee Egbert Stoel op NPO Radio 1. Hij is betrokken bij de noodhulp. Vooral het gebrek aan communicatie maakt de situatie moeilijk. Tot nu toe zijn er negen doden geteld: vier in het Franse deel van Sint-Maarten, drie in Puerto Rico, één op Anguilla en één op Barbuda. Naar schatting 1,2 miljoen mensen op de Caraïben zijn al getroffen door de orkaan. Volgens de VN kunnen de komende dagen nog eens tot 37 miljoen mensen getroffen worden door Irma.

"Niemand heeft de leiding", zegt de getuige op het eiland. "De lokale politie is totaal niet op straat. Er zijn nauwelijks geüniformeerde mensen buiten".  Gisteren zag de man wel "een paar mariniers in auto's". "Maar niemand weet wat ze moeten doen, omdat er nauwelijks contact is met Nederland".

"Grimmige sfeer"
Het Rode Kruis noemde sfeer op het eiland bij BNR Nieuwsradio 'grimmig'. "Er wordt geplunderd, mensen zijn wanhopig", zei woordvoerster Merlijn Stoffels. "De winkels zijn leeg, voor de ramp begon hebben mensen zitten hamsteren. Nu zitten ze zonder eten".

Volgens de getuige is het vliegveld op het Nederlandse deel van Sint Maarten best begaanbaar, in tegenstelling tot eerdere berichten in de media. "In Nederland zeggen ze dat de landingsbaan waarschijnlijk niet werkt, maar die is min of meer vrij", zegt hij. "We zagen er gisteren een auto op rijden". Inmiddels is duidelijk dat de luchthaven inderdaad vermoedelijk vandaag nog open gaat. Militairen zijn begonnen met het schoonmaken van de start- en landingsbaan.

Ongeveer veertig marechaussees zijn op Sint-Maarten, Sint-Eustatius en Saba om de lokale agenten te helpen. Veel gebouwen op Sint-Maarten zijn beschadigd. Op Saba en Sint-Eustatius lijkt de schade mee te vallen. Een nieuwe orkaan, José, nadert de eilanden.

reuters
afp

"Franse kant is volledig weg"

Communicatie is op het eiland nagenoeg onmogelijk. "Alle radiotorens zijn volledig weggevaagd. Dus je kunt niet bellen, er is geen radio, niemand weet wat er aan de hand is". De enige manier om contact te maken is via wifi. "Er zit een glasvezelkabel onder de grond. Alle draden zijn wel kapot, maar soms hebben we ergens wifi".

De verwoesting op het eiland was gisteravond al enorm. "De lokale overheid is totaal ingestort, het overheidsgebouw is kapot, alle voorzieningen zijn kapot. De Franse kant is helemaal weg, totaal. Met de Nederlandse kant gaat het vergeleken daarmee wel".

De haven en het vliegveld van Sint-Maarten zijn onbruikbaar, maar Stoel hoopt dat daar vandaag nog verandering in komt. De hoop is dan dat aan het eind van de dag militaire vliegtuigen er gebruik van kunnen maken.

Het marineschip Zr. Ms. Pelikaan is inmiddels bij Sint-Maarten aangekomen. Dat meldde de Nederlandse marine via Twitter. Het schip gaat snel materiaal aan land brengen. De nadering van orkaan José kan voor problemen zorgen en de hulpwerkzaamheden bemoeilijken. Als de orkaan Sint-Maarten aandoet, zullen de marineschepen uit de buurt van het eiland moeten zijn.

Dodentol zal nog oplopen

Tot nu toe zijn er negen doden geteld. Gevreesd wordt dat het aantal doden nog zal oplopen.

Volgens de Franse premier Édouard Philippe vielen er op Saint-Martin zo'n vijftig gewonden. De materiële schade is aanzienlijk. "Zeker 95 procent van de huizen is beschadigd en 60 procent is onbewoonbaar. De elektriciteit is afgesneden en er is gebrek aan drinkwater en brandstof.''

Ook de premier van het eilandstaatje Antigua en Barbuda zei dat 95 procent van de huizen op Barbuda is beschadigd. Het hoofdeiland Antigua bleef over het algemeen gespaard.

De gouverneur van Puerto Rico, Ricardo Roselló Nevares, liet zich eerder op de dag enigszins opgelucht uit, omdat de schade niet te vergelijken is met de verwoesting op eilanden ten oosten van Puerto Rico. Later meldde hij dat er toch drie doden waren gevallen.

Het Britse eiland Anguilla is volgens meldingen van ooggetuigen "getroffen als door een atoombom''. Ook de Britse Maagdeneilanden hebben grote schade geleden, zei staatssecretaris Alan Duncan van het Britse ministerie van Buitenlandse Zaken.

reuters

Ergste moet nog komen

Naar schatting 1,2 miljoen mensen op de Caraïben zijn al getroffen door de verwoestende orkaan Irma. Dat zegt de Internationale Federatie van het Rode Kruis (ICRC) en van de Rode Halve Maan.

Op het eiland Barbuda zijn bijna alle gebouwen beschadigd of vernield. Op Puerto Rico zitten honderdduizenden mensen zonder stroom. Irma heeft ook een spoor van vernieling getrokken op de Britse Maagdeneilanden, Anguilla, Sint Maarten, Saint Barthélemy en St Kitts and Nevis.

De orkaan zet nu koers richting de Dominicaanse Republiek, Haïti, de Bahama's en de Amerikaanse staat Florida. Volgens de Verenigde Naties kunnen de komende dagen nog eens tot 37 miljoen mensen getroffen worden door Irma. Volgens Unicef, het kinderfonds van de VN, zullen ruim tien miljoen kinderen door orkaan Irma worden getroffen.

Haïti, een van de armste landen ter wereld, worstelt nog steeds met de naweeën van de aardbeving van 2010 en de doortocht van de orkaan Matthew in oktober 2016.

In Florida zou Irma zaterdagavond (lokale tijd) aan land kunnen gaan. Er worden evacuaties voorbereid, en op de luchthaven van Orlando zullen er vanaf zaterdagnamiddag geen commerciële vluchten meer plaatsvinden.

afp