"Plannen IS-kalifaat gesmeed in Amerikaans kamp"

Abu Bakr al-Baghdadi. De huidige IS-leider.
AP Abu Bakr al-Baghdadi. De huidige IS-leider.
Zeventien van de 25 huidige IS-kopstukken, waaronder ook terroristenleider Abu Bakr al-Baghdadi, zaten tijdens de Irakoorlog in het Amerikaanse detentiecentrum Camp Bucca. Deze gevangenis blijkt de ideale broedplek te zijn geweest voor de jihadisten. De mannen schreven elkaars contactgegevens op het elastiek van hun boxers. "Dankzij die boxers kunnen we nu deze oorlog voeren."

"Zonder dat kamp, hadden we elkaar nooit ontmoet," vertelt IS-bevelhebber Abu Ahmed (oorlogsnaam, red.) in een interview met The Guardian. Journalist Martin Chulov sprak de man die samen met Baghdadi gevangen zat in Camp Bucca en hem van dichtbij meemaakte.

Opgepakt
Het interview met de IS-militant geeft een uniek inzicht in de periode dat Baghdadi en andere jihadisten samen in Camp Bucca zaten. Ahmed werd door Amerikaanse soldaten in 2004 opgepakt en overgebracht naar het detentiecentrum. Al snel realiseren hij en de andere gevangen dat ondanks de omstandigheden, hen ook een uitgelezen kans wordt aangeboden.

"We hadden anders nooit samen kunnen komen zoals daar. Het zou te gevaarlijk zijn geweest. Daar (in Camp Bucca, red.) waren we niet alleen veilig, we bevonden ons ook binnen een paar honderd meter van alle al-Qaeda-leiders."

Act
In gevangenschap ontmoet Ahmed Baghdadi voor het eerst. Hij vertelt dat de inmiddels most-wanted man van de wereld, zich terughoudend opstelde. Hij onderscheidde zich van de andere gevangen door zich afzijdig te houden, niemand kon hem doorgronden. De Amerikanen zagen in hem juist een bemiddelaar, een man die conflicten onder gevangenen kon sussen.

"Dat was onderdeel van zijn act. Ik kreeg het gevoel dat hij iets verborg diep van binnen. Een duisternis die hij niet aan anderen wilde laten zien. Hij was niet gemakkelijk in de omgang. Hij stond ver ons allemaal af."

"Baghdadi was een stil persoon. Hij had charisma. Je kon voelen dat hij een belangrijk iemand was. Maar op dat moment waren er ook nog anderen die meer gezag genoten. Ik had nooit gedacht dat hij het zo ver zou brengen," herinnert Ahmed zich.

Heers- en verdeeltactiek
Vijf jaar zat Baghdadi in Camp Bucca. Daar vinden veel ontmoetingen plaats tussen hem en andere huidige IS-kopstukken. Ahmed: Als er een probleem was in het kamp, speelde Baghdadi steeds weer een centrale rol. "Hij wilde het hoofd van de gevangenis worden. Als ik erop terugkijk gebruikte hij een heers-en verdeeltactiek om te krijgen wat hij wilde: status. En het werkte."

"Hij werd erg gerespecteerd door de het Amerikaanse leger. Als hij mensen in andere kampen wilde bezoeken, dan kon dat. Wij mochten dat niet. En ondertussen rolde hij een nieuwe strategie uit, onder de neus van de Amerikanen die niks doorhadden. Daar smeedde hij het plan om de Islamitische Staat op te richten," aldus Ahmed.

Bucca een fabriek
"Als er geen Amerikaanse gevangenis was geweest in Irak, had IS nooit bestaan. Bucca was een fabriek. We werden er allemaal gevormd. Hier werd onze ideologie ontwikkeld. We leerden elkaar goed kennen, ook elkaars sterke en zwakke punten. De belangrijkste mensen waren de mensen die in direct contact stonden met Zarqawi (Abu Mussab Al Zarqawi werd in 2004 gezien als de leider van de jihad, in 2006 werd hij gedood door een Amerikaanse aanval, red.)."

Als de belangrijke strategen uit Camp Bucca in 2009 een voor een worden vrijgelaten, zoeken ze elkaar met behulp van de informatie op het elastiek van de boxers op. Een methode die ook IS-bevelhebber Ahmed toepaste na zijn vrijlating. "Ik knipte de stof uit mijn boxers en ik had alle nummers. We kregen weer contact. En we gingen aan de slag. Het was heel simpel."

"Binnen korte tijd deden we allemaal weer wat we ook deden voordat we gevangen werden genomen. Alleen deze keer deden we het beter." Ook Ahmed pakt na zijn vrijlating de wapens weer op om de jihad te voeren.

Bloeddorstig
Hij vecht onder leiding van Abu Omar al-Baghadi, de opvolger van de in 2006 omgekomen Zarqawi. "Zarqawi was heel slim. Hij was de beste strateeg die IS had. Abu Omar al-Baghadi was meedogenloos. En Abu Bakr al-Baghdadi (huidige IS-leider, red.) is het meest bloeddorstig van allemaal."

"Nadat Zarqawi werd vermoord, werden de mensen die van moorden hielden steeds belangrijker in de organisatie. Zij geven alleen een te simpele invulling aan de begrippen sharia (islamitische wetgeving, red.) en mensheid," zo vindt Ahmed.

"Zij begrijpen de Tawhid (uitgangspunt binnen de islam dat er geen andere god is dan Allah en binnen sommige stromingen dienen mensen zich ook strikt aan de door Allah geopenbaarde wetten te houden, red.) niet op de manier zoals het bedoeld is. De Tawhid mag niet middels oorlog aan anderen worden opgedrongen."

Boodschapper
Ondanks zijn bedenkingen blijft Ahmed vechten voor de jihad. IS-leider Abu Omar werd op 18 April 2010 vermoord door samenwerkende Irakese en Amerikaanse troepen.  Abu Bakr al-Baghdadi treed vanaf dan meer op de voorgrond.

"Abu Bakr was een boodschapper van Abu Omar. Hij was zijn rechterhand. Hij stelde boodschappen op voor Osama Bin Laden. Toen Abu Omar vermoord werd, werd Abu Bakr de nieuwe leider. De tijd die we met elkaar hadden doorgebracht in Camp Bucca werd weer belangrijk," herinnert Ahmed zich.

De plekken die binnen IS vrijkwamen nadat er doden waren gevallen, werden snel weer opgevuld door de mannen die in Camp Bucca zaten. Vanaf het begin dat zij gevangen hadden gezeten, wachtten zij al op dat moment.

Ahmed: Voor ons was het een academie, maar voor hen, de grote leiders, was het een management school. "Er waren geen lege plekken binnen de organisatie, zoveel mannen waren klaargestoomd in de gevangenis en waren klaar om die posities op te vullen."

Grootste fout
Ahmed vecht tot op de dag van vandaag voor IS in Irak en Syrië. Hij liet journalist Chulov weten dat hij tegen zijn wil blijft aangesloten. "De grootste fout die ik heb gemaakt is dat ik me bij hen heb aangesloten." Het verlaten van IS betekent bijna zeker dat hij en zijn vrouw vermoord zullen worden. Een risico dat hij niet wil lopen.

Het voeren van de brute oorlog, weerhoudt hem er ondanks zijn tegenwil niet van om te blijven strijden. "Het is niet dat ik niet geloof in de jihad, want dat doe ik. Maar welke andere opties heb ik? Als ik vertrek, ben ik dood."

Een van de weinige geautoriseerde foto's van IS=leider Abu Bakr al-Baghdadi.
AFP Een van de weinige geautoriseerde foto's van IS=leider Abu Bakr al-Baghdadi.
Een explosie in Kobani waar IS-strijders naar verluidt een zelfmoordaanslag pleegde met een autobom.
GETTY Een explosie in Kobani waar IS-strijders naar verluidt een zelfmoordaanslag pleegde met een autobom.
IS-strijders tijdens een mars.
AP IS-strijders tijdens een mars.
Baghdadi.
EPA Baghdadi.