"Nederland gaf steun aan jihadisten in Syrië"

Archieffoto uit Syrië
AFP Archieffoto uit Syrië
Nederland heeft in Syrië een jihadistische beweging gesteund. Dat blijkt uit onderzoek van het programma Nieuwsuur en de krant Trouw. Het gaat om Jabhat al-Shamiya die door het Openbaar Ministerie (OM) als een "criminele organisatie met terroristisch oogmerk" wordt omschreven.

Tussen mei 2015 en het voorjaar van 2018 steunde Nederland 22 gewapende gematigde groepen in Syrië. Die kregen geen wapens, maar wel voor ruim 25 miljoen euro aan auto's (313 in totaal), voedsel, medicijnen, communicatieapparatuur, tenten, uniformen en trainingen. Volgens Nieuwsuur en Trouw zijn aan Jabhat al-Shamiya onder meer uniformen en pick-uptrucks geleverd. 

Welke groep hulp kreeg bleef geheim. Volgens Buitenlandse Zaken "in verband met de veiligheid van de betrokken partijen". Het kabinet wilde met de steun voorkomen dat de gematigde oppositie werd gemarginaliseerd en er een alternatief bleef voor extremistische groepen.

Het OM noemt de groepering "salafistisch en jihadistisch" die "streeft naar de oprichting van een kalifaat". Strijders van Jabhat al-Shamiya vochten eerder dit jaar mee aan de zijde van Turkije toen het land de Noord-Syrische regio Afrin aanviel. In de Tweede Kamer was er scherpe kritiek op dat offensief van Turkije, dat zich richtte tegen tegen de Syrisch-Koerdische milities.

Steun aan meerdere groepen

Trouw en Nieuwsuur spraken met circa honderd Syrische rebellen en identificeerden behalve Jabhat al-Shamiya nog vijf gewapende groepen die Nederlandse hulp kregen. Uit het onderzoek blijkt dat deze groepen samenwerkten met extremistische groepen en ernstige mensenrechtenschendingen pleegden.

De door Nederland gesteunde groepen moesten aan een aantal criteria voldoen. Zij moesten onder meer samenwerking met extremistische groepen uitsluiten en zich houden aan het humanitair oorlogsrecht. 

Verantwoording

De geschrokken Kamer eist intussen opheldering van verantwoordelijk buitenlandminister Blok, die zich waarschijnlijk nog deze week zal moeten verantwoorden. Veel partijen vreesden in 2015 al dat de Nederlandse steun bij de verkeerde partijen terecht zou komen; de ChristenUnie probeerde die steun per motie nog tevergeefs stop te zetten. De Kamer zal vandaag een brief vragen en een debat. Nieuwsuur speculeert al over een parlementaire enquête om de onderste steen boven te krijgen.

Staatsgeheim

Want wat het voor de Tweede Kamer lastig maakt de regering te controleren op dit onderwerp, is dat veel informatie over de Nederlandse steun tot staatsgeheim is verklaard. Overdrachtsbewijzen van goederen die geleverd zijn, kunnen niet worden ingezien. De evaluatie die het kabinet liet uitvoeren over de periode eind 2016-begin 2017 is geheim, net als wie die evaluatie heeft uitgevoerd.

Wel werden Kamerleden in januari vertrouwelijk geïnformeerd over groepen waaraan de steun werd stopgezet, inclusief het hoe en waarom. Dit najaar zou Blok de Kamer eveneens vertrouwelijk inlichten over een tweede doorlichting van de auditdienst van het Rijk zelf. Opvallend was dat Blok en minister Sigrid Kaag voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking afgelopen voorjaar al bekendmaakten alle steun aan gewapende Syrische oppositie te staken. De risico’s werden toen ‘te groot’, stelde het ministerie. Afgelopen vrijdag werd plots álle steun aan Syrische groepen stopgezet, kort nadat Nieuwsuur en Trouw hun bevindingen hadden voorgelegd.

Vervolging van lid

Het OM vervolgt op dit moment trouwens een Nederlandse man omdat hij heeft deelgenomen aan Jabhat al-Shamiya. Volgende maand staat hij terecht, aldus Trouw en Nieuwsuur. 




23 reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.


  • Mariette De Meyer

    Dat werd dan hoogtijd, terroristische groepen steunen is een oorlogsmisdaad en daar hebben alle westerse landen zich schuldig aan gemaakt. Ik vraag mij af of daar ooit gevolg zal aangegeven worden. Ik hoop van wel.

  • Vojtek Matushewsky

    moet er dan niemand naar de haag ??? Het is toch ondertussen een feit dat die extrimisten honderden gedood hebben. Wat is er mis met onze maatschappij/politike elite ? Moet onze guy verhofstadt geen brandende podium beginnen maken uit paletten om dan krachtige speaches af te leveren ???

  • Tarik Akan

    I'm shocked!!! .. NOT! Net zoals Duitsland, België en Frankrijk de terroristen PKK, YPD, YPG, ... steunen, financieren en huisvesten. Terrorisme en terroristen bestaan blijkbaar enkel als westerse doelwitten en levens in gevaar zijn.

  • Caesar Lask

    Zo zie je maar, je kan zelf je eigen regering niet meer vertrouwen, Belgie maakt ook deals met terroristen die willen terug keren, die terroristen veranderen niet van gedachtegoed, zijn nog even gevaarlijk. Belgische staat verdient een proces voor het ingevaar brengen van zijn eigen bevolking.

  • Tom Smet

    Het is al lang geweten, nog veel andere EU landen met US aan de kop. Hebben terroristen geholpen. Het nigste land die echt terrorisme in Syrië heeft bestrijden is Rusland, in plaats van tegen deze wereld probleem samen te wechten. Neen US dropte per ongeluk wapens aan de terroristen. Daarom is Rusland als een doorn in de oog bij US en ze gaan nog tegen Rusland economische sancties invoeren.