"Merkel wilde grenzen voor vluchtelingen al na één week sluiten"

AP
Het bevel lag klaar: de politieke wil was aanwezig om in de herfst van 2015 vluchtelingen aan de Duitse grens terug te sturen. Maar de daaropvolgende uren bleek geen enkele machthebber bereid om de verantwoordelijkheid daarvoor te nemen.

Op het hoogtepunt van de vluchtelingencrisis begin september 2015 besliste Angela Merkel om duizenden vluchtelingen die onderweg waren van Hongarije naar West-Europa op te vangen in Duitsland. Sindsdien is haar politiek van open grenzen omstreden.

De Bondskanselier verantwoordde haar besluit van 4 september als een uitzonderlijke maatregel ten tijde van de humanitaire crisis. Ook de daaropvolgende maanden zouden de grenzen openblijven terwijl dit blijkbaar niet het plan was.

De regerende coalitie was het namelijk eens dat na dat bewuste weekend vluchtelingen opnieuw aan de grens zouden worden tegengehouden. Het bevel voor de federale politie lag klaar. Dat blijkt althans uit het boek over Merkels vluchtelingenpolitiek van de Duitse journalist Robin Alexander dat op 13 maart in Duitsland verschijnt: 'Die Getriebenen - Merkels Flüchtlingspolitik'.

Er zouden grenscontroles worden uitgevoerd en vluchtelingen zonder geldige papieren zouden worden teruggewezen. Daarvoor waren talrijke agenten opgevorderd die met bussen en desnoods met helikopters naar de grens zouden worden gebracht.

Bij de concrete planning van het ministerie van Binnenlandse Zaken op 13 september 2015 uitten beambten echter juridische bezwaren. Daarop belde de minister van Binnenlandse Zaken, Thomas de Maizière, naar Merkel. Zij nam geen beslissing. Ze verlangde van haar minister de nodige garanties dat de grenssluiting voor de rechtbank stand zou houden en dat er geen beelden zouden opduiken van grenswachters die met geweld vluchtelingen zouden terugwijzen.

Die garanties konden na beraadslaging niet gegeven worden. Hierna bleek niemand bereid om de verantwoordelijkheid te nemen.

Het bevel voor de politie werd herschreven. Nu heette het dat onderdanen van derde landen zonder geldige verblijfspapieren het land mochten binnenkomen indien zij een asielaanvraag wensten in te dienen.

De grenzen werden half september dus niet gesloten. Duitsland bleef verder vluchtelingen opnemen.

REUTERS
AFP
Getty Images
REUTERS
Getty Images
AP
AP