“Besturingssysteem van Boeing was na eerste crash van Lion Air al aan update toe”

Het toestel van Lion Air stortte neer in de Javazee. Alle 189 inzittenden lieten daarbij het leven.
AFP Het toestel van Lion Air stortte neer in de Javazee. Alle 189 inzittenden lieten daarbij het leven.
Een kleine maand geleden, op 10 maart 2019, stortte de Boeing 737 MAX 8 van Ethiopian Airlines neer. Vijf maanden daarvoor, op 29 oktober 2018, stortte exact hetzelfde toestel neer in de Javazee. De eerste crash was te wijten aan een fout in het besturingssysteem, de tweede crash waarschijnlijk ook. “Waarom ondernamen de nodige instanties niet eerder actie?”, vragen nu ook luchtvaartexperts zich af. 

Na het opstijgen bleven beide vliegtuigen van Ethiopian Airlines en Lion Air slechts enkele minuten in de lucht waarna ze zonder directe aanleiding neerstortten. Pas na de tweede crash, waarbij 157 doden vielen, wordt stilaan duidelijk wat er binnen het Amerikaanse lucht- en ruimtevaartbedrijf Boeing speelde na de eerste crash in oktober. Vermoedelijk wist het bedrijf toen al dat het besturingssysteem van hun nieuwe MAX aan een update toe was. 

Dat besluiten enkele luchtvaartexperts op basis van de informatie die destijds tussen Boeing en Lion Air gedeeld werd, maar verder strikt geheim bleef. Enkele leidinggevenden van Lion Air weigeren nog steeds interviews af te leggen “omwille van afspraken met Boeing”. “Die geheimhouding vertraagde op zijn minst het correct aanpassen van de veiligheidsmaatregelen”, aldus Charles Herrmann, de advocaat die de familieleden van de slachtoffers van Lion Air verdedigt.

(Lees verder onder de foto)

Het toestel van Lion Air stortte neer in de Javazee.
EPA Het toestel van Lion Air stortte neer in de Javazee.

Foutjes in het besturingssysteem

Voordat het eerste toestel van Lion Air crashte, klaagden andere piloten van de private Indonesische vliegmaatschappij Lion Air al over foutjes in het besturingssysteem. Maar niemand die wist dat die kleine foutjes uiteindelijk tot een crash zouden leiden. 

Op 29 oktober 2018 stortte de Boeing - 13 minuten na het opstijgen - neer in de Javazee. Volgens FlightRadar 24 had het toestel grote problemen om hoogte te houden. De Boeing ging meerdere keren omhoog en omlaag voor de fatale crash. Achteraf zou blijken dat dat kwam door een fout van het omstreden besturingssysteem. 

Na de crash praatte Haryo Satmiko, de CEO van het Indonesische KNKT (National Transportation Safety Committee), met enkele ingenieurs van Boeing. Die onderzochten de potentiële aanleiding van de crash en vermeldden toen al dat een fout van het besturingssysteem een mogelijke verklaring zou zijn.

MCAS

Haryo wist aanvankelijk niet dat de ingenieurs van Boeing het in werkelijkheid hadden over een zogenaamde fout bij het MCAS (Maneuvering Characteristics Augmentation System). Dat is eigenlijk een anti-overtreksysteem. Het duwt de neus van het vliegtuig automatisch naar beneden wanneer het te snel stijgt. Dat besturingssysteem werkte echter niet naar behoren bij het vliegtuig van Lion Air. Bovendien stond de procedure om om te gaan met het MCAS niet in de handleiding van de Boeing. De ervaren piloten waren radeloos en crashten. In totaal stierven er 189 mensen.

Off the record

Na de crash bezochten enkele Amerikaanse ambtenaren Indonesië in het kader van het onderzoek naar de crash. Maar zij praatten enkel ‘off the record’, zo zegt Polana Pramesti, hoofd van de Indonesische luchtvaartautoriteit.

Bovendien ontving de Indonesische luchtvaartautoriteit nooit een officieel advies van de Amerikaanse luchtvaartautoriteiten (FAA). Pramesti belde viermaal met de FAA, maar de vraag hoe het MCAS exact werkte en of het veilig was, werd nooit beantwoord. “Ze vertelden me enkel dat ze het besturingssysteem nog zouden analyseren en evalueren”, aldus Pramesti. “Verder zeiden ze niets, en gaven ze geen concrete richtlijnen.” Zelfs nadat bevestigd werd dat de crash wel degelijk te wijten was aan het besturingssysteem MCAS, volgden er geen verdere instructies vanuit Boeing. 

Oorzaak van tweede crash

En dat is een spijtige zaak want uit de eerste bevindingen van de crash in Ethiopië zou blijken dat de piloten van het toestel de noodprocedures van Boeing volgden, maar het toestel toch niet onder controle kregen. De piloten zouden het MCAS uitgeschakeld hebben, waarna het besturingssysteem de neus van het vliegtuig toch verder naar beneden duwde. Daarop hebben de piloten het MCAS opnieuw opgezet, waarna het vliegtuig neerstortte.

“Levenslessen zijn pas leerrijk geweest als ze levens redden”, besluit de advocaat van de familieleden van slachtoffers van Lion Air. 

Na de crash in Ethiopië ruimen enkele mensen puin.
AFP Na de crash in Ethiopië ruimen enkele mensen puin.

Ook Huguette Debets (35), de ex-vrouw van één van de slachtoffers van de (tweede) crash in Ethiopië, acht Boeing de enige schuldige voor de dood van de inzittenden. De Nederlands-Rwandese vrouw uit Brussel klaagt de Amerikaanse maatschappij dan ook formeel aan voor ‘dood door nalatigheid’. “Er mag echt geen derde vliegtuig op dezelfde manier neerstorten. Door een andere fout: oké, maar niet door drie keer hetzelfde probleem. Het kan me niet schelen of ik met deze klacht een rechtszaak tegen Boeing win of niet. Wat er aangeklaagd wordt, gaat de wereld rond”, zei ze eerder aan deze krant. 

Lees haar verhaal hier: Vrouw die klacht indient tegen Boeing, praat voor het eerst: “Pas als er gerechtigheid is voor hem en onze kinderen, zal ik rouwen”

Bekijk ook:

Je cookie instellingen zorgen ervoor dat deze inhoud niet getoond wordt.
Pas je cookie instellingen hier aan.



2 reacties

Alle reacties zijn welkom zolang ze voldoen aan de do's en don'ts die je hier kan terugvinden: gedragsregels. Elke dag ontvangen wij duizenden reacties, het kan enkele uren duren voor jouw reactie wordt geplaatst. Wordt jouw reactie afgekeurd dan werd er geoordeeld dat deze onze gedragsregels schendt.


  • Luc Deville

    Ceo van Boeing beschuldigen van roofmoord op 157 mensen. Roofmoord omdat deze 157 mensen gestorven zijn door winstbejag onder leiding van van de CEO. Als het goed gaat staat de CEO op de eerste plaats om zijn bonus te ontvangen, dus als slecht gaat moet hij ook op de eerste plaats staan.

  • chris delanghe

    Maw het ding deugd voor geen moer. En dat wordt dan vrijgegeven als een veilig vliegtuig om mensen mee te transporteren..... Schuldig verzuim is dat, en op zijn minst heel bedenkelijk (dat zoiets op vandaag nog mogelijk is). En dan maar leuteren over 5G en software en zelfrijdende/vliegende/varende vervoersmiddelen... Showtime ? Dàt belooft, Amaai. Dat kunnen ze beter aan de grond houden tot alles helder is opgelost én aangetoond dat het steek houd.