Bloedbad in Oekraïense stad Odessa

Het brandende vakbondsgebouw in Odessa.
REUTERS Het brandende vakbondsgebouw in Odessa.
De Oekraïense havenstad Odessa was vrijdagavond het toneel van een bloedbad. Pro-Russische en pro-Oekraïense demonstranten raakten er slaags. Een vakbondsgebouw werd in brand gestoken, waardoor ongeveer 40 mensen stierven. Sommigen stikten in de rook, anderen kwamen om toen ze in paniek uit het gebouw sprongen. Het is nog niet duidelijk wie de brand heeft aangestoken en tot welk kamp de slachtoffers behoren.

Volgens plaatselijke bronnen zijn de doden allen "pro-Russen". Op de lijken werden naar verluidt lintjes van Sint-Joris aangetroffen, wat hen "brandmerkt" als pro-Russische of anti-Kievactivisten. Russia Today meldt dat de brandstichting het werk was van (pro-Westerse) "radicalen". DPA houdt het bij een brand die uitbrak "als gevolg van zware straatgevechten". Volgens het Duitse persbureau is het dodental inmiddels teruggeschroefd tot 31.

Ergste geweld sinds februari
Het gaat om het ergste geweld sinds de val van president Viktor Janoekovitsj in februari.

Eerder op de dag kwamen bij onlusten in Odessa al zeker vier mensen om, veertien anderen raakten gewond. Ook die slachtoffers vielen tijdens botsingen tussen pro-Russische en pro-Oekraïense activisten. Demonstranten gooiden met benzinebommen, stenen en explosieven.

"Goed georganiseerde actie"
Volgens het Franse persbureau AFP werd het geweld uitgelokt door "met matrakken bewapende pro-Russen" die een "bijeenkomst" van een 1.500-tal nationalisten, eveneens gewapend met wapenstokken en helmen, aanvielen. Volgens een plaatselijk parlementslid dat het regime in Kiev steunt, betrof het een "lang geplande en goed georganiseerde actie" van de pro-Russen en deed de politie opvallend weinig om tussenbeide te komen. Anderen houden het erbij dat de twee groepen elkaar opzochten om slag te leveren.

Zuiden
De havenstad Odessa ligt in het zuiden van Oekraïne aan de Zwarte Zee. De plaats ligt ver verwijderd van de steden in het oosten van Oekraïne waar separatisten de macht hebben gegrepen. Een meerderheid in de stad spreekt Russisch.

Ook in de Oekraïense stad Kramatorsk zouden vrijdagavond doden en gewonden zijn gevallen bij gevechten tussen het leger en separatisten. Dat meldde het Russische staatspersbureau RIA Novosti. Het bericht is niet bevestigd.

In de stad Slavjansk, in het oosten van Oekraïne, is het nationale leger eerder op de dag een militaire operatie gestart tegen pro-Russische separatisten. Volgens interim-president Oleksandr Toertsjynov zijn daarbij "veel doden en gewonden" gevallen onder de opstandelingen. De Russische president Poetin noemde het militaire optreden een "criminele actie", waardoor zijn hoop op een vreedzame oplossing is vervlogen. Twee Oekraïense militairen kwamen om toen separatisten tijdens de actie twee gevechtshelikopters neerhaalden.

Militaire operatie
Ondanks de waarschuwende taal van Moskou zijn vanavond Oekraïense regeringstroepen met zware wapens opgerukt naar het centrum van de stad. Bij een vuurgevecht zouden twee militairen zijn gedood, deelde het interim-ministerie van Defensie mee. Over eventuele burgerslachtoffers maakte het ministerie geen melding. Volgens het agentschap Interfax zijn inmiddels elf gepantserde voertuigen en verscheidene bussen met infanterie naar het stadscentrum opgerukt.

De Oekraïense interim-president liet eerder op de dag weten dat de operatie niet zo snel vordert als gepland. Volgens hem komt dat omdat in dichtbevolkt gebied moet gevochten worden en de rebellen burgers gebruiken als menselijk schild.

Gevechtshelikopters
Ondanks het legeroptreden nemen separatisten nog altijd nieuwe locaties in. Rond Donetsk rijden geen treinen meer sinds activisten het gebouw van de verkeersleiding overnamen. Anderzijds hebben separatisten in Loehansk wel het bureau van de openbaar aanklager en het lokale tv-station verlaten.

Aardgas
Ondanks het conflict heeft Rusland aan Oekraïne en de EU-lidstaten beloofd dat de levering van aardgas tot eind mei niet wordt onderbroken. De partijen hopen binnen die tijd het geschil over de Oekraïense gasschuld aan Rusland op te lossen. Op 25 mei kiest Oekraïne een nieuwe president. Als Rusland die verkiezingen belemmert, zullen er nieuwe en strengere sancties komen, waarschuwden de Amerikaanse president Barack Obama en de Duitse bondskanselier Angela Merkel.

Opgelet: gruwelijke beelden in onderstaand filmpje. Demonstranten die het vakbondsgebouw hebben betreden, bevestigen op YouTube met onderstaande beelden dat de brand een echte ravage heeft aangericht.

REUTERS
REUTERS
REUTERS
REUTERS
EPA
EPA
REUTERS
EPA
REUTERS
EPA
AFP
EPA
Protesten in het centrum van Odessa vandaag.
EPA Protesten in het centrum van Odessa vandaag.
REUTERS
REUTERS