Zoon Wendy en Gerrit stapte uit het leven na verborgen depressie en autisme: "Hij staat lachend op elke foto. Nooit hebben we gezien dat Bram zo diep zat"

Brams hond was zijn vertrouwenspersoon. "God weet wat hij Rayna allemaal heeft verteld. Die hond is nu een stukje Bram voor ons."
Brams hond was zijn vertrouwenspersoon. "God weet wat hij Rayna allemaal heeft verteld. Die hond is nu een stukje Bram voor ons."
Hemel en aarde hebben ze bewogen sinds ze twee jaar geleden vernamen dat hun lieve jongste zoon Bram depressief én autistisch was. Mama en papa trokken aan alle alarmbellen tegelijk, deden samen met hulpverleners wat ze konden. Maar eigenlijk waren de signalen dan al te laat herkend. Vier maanden geleden stapte die lieve jongste op amper 17-jarige leeftijd uit het leven. "We hebben nooit aan Bram gezien dat hij zo diep zat", getuigen zijn ouders speciaal voor Rode Neuzen Dag, een actie die ze diep in hun hart hebben gesloten.

Hun ongeloof was totaal. Toen Wendy Dupont (45) en Gerrit De Cort (46) uit Hoegaarden twee jaar geleden van het CLB te horen kregen dat hun zoon Bram depressief was en aan automutilatie deed - want dat had de dan 15-jarige tiener op school opgebiecht - dachten ze dat het om een ander kind ging. Ja, Bram had weinig vrienden. Hij had er eigenlijk geen in het middelbaar. "Maar wij hadden altijd gedacht dat hij ook helemaal geen vrienden nodig had", zegt zijn mama. "Als kind had Bram altijd het liefst alleen gespeeld. Met zijn Lego."

"Bram bleek op dat moment al twee jáár, dus al van zijn 13de, depressief te zijn, zo had hij aan het CLB verteld", vervolgt zijn papa. "'Hoezo, al twee jaar depressief?!' We hadden het niét in de gaten gehad. Integendeel. Bram was in onze ogen een vrolijk, gelukkig kind. Hij staat lachend op elke foto. Hij was voorbeeldig en intelligent, deed het goed op school, was ook nooit opstandig. Ik zeg het niet omdat hij ons kind is, maar alles leek perfect te gaan."

Het crisisteam op school schoot vanaf dat moment meteen in actie, Brams ouders zochten hulp bij een kinderpsychiater. Een nieuwe klap volgde, want uit onderzoek bleek dat Bram ook autistisch was. "Ook dat hebben we nooit geweten", zegt zijn mama. "Toen hij drie jaar oud was, hebben we Bram eens op autisme laten testen, maar die test was negatief. Wij hebben dus nadien nooit meer rekening gehouden met de mogelijkheid dat hij autistisch kon zijn. Met andere woorden: we hebben hem, zonder dat te beseffen, jarenlang verkeerd begrepen. Jarenlang niet geweten hoe we met hem moesten omgaan. (stil) Ook op school hebben ze die signalen niet herkend. Via gesprekken op school kwamen we te weten dat Bram vanaf zijn dertiende twee jaar lang helemaal alleen op de speelplaats zat, met zijn oortjes in naar muziek te luisteren. Het is ons nooit gemeld, omdat de school daar ook niets alarmerends in had gezien. Ah nee, want Bram, dat was toch een braaf, voorbeeldig kind?"

Honderden voorbeelden

Papa Gerrit: "Je kan je niet voorstellen hoeveel hartzeer ik ervan heb gehad te weten dat ik mijn zoon vaak verkeerd heb aangepakt. Omdat ik dus niet wist dat hij autistisch was. Dan kwam Bram moe thuis van school en wilde hij naar bed gaan, en dan zei ik: 'Komaan, ga wat bewegen, dat is goed voor je!' Achteraf besef je: dat kind was écht moe, had echt te veel prikkels gehad op school, wat op zich al zwaar is voor iemand met autisme. Ik heb Bram ook vaak toch naar school gestuurd wanneer hij zei dat hij zich ziek voelde. Want ik dacht dan: 'Ah, hij heeft zijn les misschien niet geleerd.' We hebben niet beseft dat dat bij hem overkwam alsof we hem niet vertrouwden. Zo, van: 'Jullie laten mij vertrekken terwijl ik echt niet goed ben.' En zo zijn er honderen voorbeelden geweest. Voorbeelden die me nu spijten."

Mama Wendy: "Ik ben een opleiding tot 'auticoach' gaan volgen, om Bram beter te leren begrijpen, om hem een veiliger gevoel te geven. Maar het probleem is dat er tijd over gaat voor je dat echt onder de knie hebt, voor je echt begrijpt waarom een jongen als Bram niet over gevoelens praatte, waarom hij de dingen deed die hij deed, wat hij wel en niet aankon. Het laatste jaar van zijn leven heeft Bram iets aan mijn opleiding tot 'auticoach' gehad en ging hij ons meer en meer in vertrouwen nemen, juist omdat hij zich meer begrepen voelde."

Wendy en Gerrit zouden gaandeweg moeten ondervinden hoe weinig handvaten er worden aangereikt om als ouders om te gaan met een depressief kind. "We kregen wel een paar adressen waar we ons konden melden, maar de wachtlijsten voor opvang voor depressieve kinderen lopen soms op tot twaalf maanden", aldus Wendy, die haar job als zelfstandig boekhoudster tijdelijk opgaf om zoveel mogelijk tijd te steken in de begeleiding van haar zoon. "Ook in de vakanties is er veel te weinig opvang voor depressieve en/of autistische kinderen. Wij hadden nog het geluk dat Bram eind vorig jaar voor drie maanden kon worden opgenomen op de afdeling jeugdpsychiatrie in Kortenberg, omdat hij al zo diep in zijn depressie zat. Maar dagelijks moeten ze daar aan drie tot vier mensen crisisopvang weigeren. En dat gaat dan over mensen die kritiek zijn, die dus rondlopen met zelfmoordneigingen."

"Pas begin dit jaar kon Bram, tijdens gesprekssessies in Kortenberg waar wij als ouders ook bij waren, een beetje onder woorden brengen waarom hij depressief was", zegt Wendy stil. "Hij bleek wel degelijk eenzaam te zijn. Hij voelde zich fel bekeken, wist niet hoe hij met mensen moest omgaan, had faalangst, wilde echt wel vrienden hebben, maar wist gewoon niet hoe hij vrienden moest maken, laat staan hoe hij vriendschappen moest onderhouden. Telkens wanneer hij een vriend had en die ook weer verloor, ervaarde hij dat als een enorm verlies. En nogmaals: we hebben dat nooit beseft. Dat doet nog altijd pijn."

"Het was ook een immense schok toen we hem in Kortenberg, tijdens zo'n sessie begin dit jaar, voor het eerst hoorden zeggen dat hij dood wilde. Daar ook hoorden we hoe hij al eens voor een trein had gestaan en op een nacht ook eens naar Namen is gefietst." (stilte)

De goeie kant op

"We hebben nooit geweten dat hij zo diep zat", vertelt Wendy verder. "Nadat hij in februari in Kortenberg ontslagen was, zei hij op een gezinstherapie met andere ouders van depressieve kinderen dat 'we eigenlijk niet dood willen'. Hij sprak in het meervoud, in naam van al die tieners met psychische problemen. Hij zei: 'Eigenlijk willen we gewoon van die innerlijke pijn in ons hoofd af.' Vanaf het moment dat we hoorden dat hij aan zelfmoord dacht, hebben we in angst geleefd."

"Maar hoe raar het ook klinkt, de laatste twee maanden van zijn leven leek het beter te gaan met Bram", vervolgt Gerrit. "We spoorden hem aan om hobby's te zoeken, want we hadden geleerd dat dat goed zou zijn voor hem. Bram begon aan boogschieten en ging aan improvisatietheater doen. Hij leerde zelfs viool spelen. Uiteindelijk zijn die twee maanden de mooiste geworden. Omdat hij meer vertrouwen voelde, groeide hij dichter naar ons toe, werd hij zelfs lijfelijk met ons. (glimlacht) Hij kon zo ineens door onze haren gaan wanneer we aan tafel zaten. Dat zou hij voordien nooit hebben gedaan. Kort voor zijn dood zei ook zijn psychiater dat hij geen zelfmoordneigingen meer had, dat het de goeie kant leek uit te gaan."

Laatste sms: 'Alles oké!'

"De dag voor hij zich op zaterdag 21 juli van het leven beroofde, zijn Gerrit en ik op weekend vertrokken naar de Ardennen", vertelt Wendy zacht. "We waren in een fase beland waarop we Bram al eens alleen konden laten, om hem dat broodnodige vertrouwen te geven. Mijn zus en schoonbroer zouden hem zaterdag thuis oppikken, waarna ze ook naar de Ardennen zouden komen. We lieten Bram met een gerust hart achter, ja. Vrijdagavond heb ik Bram nog per sms gevraagd of alles goed was, hij schreef terug: 'Ja, alles oké!' Toen ik me zaterdagvoormiddag zat af te vragen waar iedereen bleef, ging de telefoon. Mijn zus. Bram was dood. Mijn schoonbroer had hem hier thuis gevonden. Ik heb gegild en ben ingestort."

"Bram heeft geen afscheidsbrief achtergelaten, tot op vandaag kunnen we zijn dood niet verklaren", neemt Gerrit over. "Want het leek de goeie kant op te gaan. In de week voor zijn dood had hij nog een concertticket besteld, hij had ook een nieuwe boog besteld en was daar elke dag vol spanning op aan het wachten. 'Mama, is de post al geweest?' Mogelijk is er een kortsluiting in zijn hoofd geweest. We weten het niet en zullen het helaas ook nooit weten."

"Schuldgevoelens? Nee. De enige schuldgevoelens die we hebben, is dat we Bram die avond alleen hebben gelaten", schudt Gerrit het hoofd. "Maar verder geloof ik dat we als ouders gedaan hebben wat maar in onze macht lag. We nemen ook geen enkele instantie iets kwalijk. De school was lang onwetend, wij zijn dat als ouders ook geweest. Had zijn dood kunnen worden voorkomen? Waarschijnlijk wel. Als de signalen veel sneller waren herkend, dan was Bram allicht nooit zo zwaar depressief geworden. Dan was er meer tijd geweest om het goede te doen, om de juiste begeleiding te krijgen. Daarom zetten wij ons ook zo hard in voor Rode Neuzen Dag. En willen we uitschreeuwen dat scholen echt meer moeten worden begeleid in het kunnen herkennen van signalen van jongeren met psychische problemen. Het is zo immens cruciaal. En willen we aan ouders zeggen: 'Blijf waakzaam, ook wanneer jullie denken dat het de betere kant uitgaat met jullie kind.' En aan jongeren: 'Wéét dat er zoiets bestaat als een Overkop-huis, stap er binnen wanneer jullie hulp nodig hebben.'"

"We zullen ons Bram altijd herinneren als een vrolijke, lieve jongen die eigenlijk veel te kwetsbaar was voor deze wereld", zegt zijn mama tot besluit. "We denken dat hij te gevoelig was voor deze harde maatschappij. Bram was zot van dieren, zijn hond Rayna was zijn vertrouwenspersoon. God weet wat Bram haar allemaal heeft verteld. Die hond, dat is nu een stukje Bram voor ons. We begrijpen niet dat hij zelfs Rayna heeft kunnen achterlaten. De pijn om zijn dood wordt met de dag erger. Je voelt dat letterlijk fysiek, dat je hart pijn doet. Het moeilijkst om te verwerken, is dat we er allebei zo zeker van zijn dat het goed zou zijn gekomen met onze Bram. Dat hij opnieuw gelukkig zou zijn geworden. Hij was op de goede weg. Nog een paar overwinninkskes en hij zou sterker zijn geworden en er zijn geraakt."

Wie de actie graag op de voet volgt en meer informatie zoekt, kan terecht op Rode Neuzen Dag

Wie vragen heeft over zelfdoding, kan anoniem contact opnemen met de Zelfmoordlijn op het gratis nummer 1813 of op zelfmoord1813.be.




40 reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.


  • Anne Geerts

    Lara, ik vind het heel erg dat jij gepest werd maar je mag niet iedereen over dezelfde kam scheren. Op onze school proberen wij echt wel ons best te doen als er klachten over pesten komen!

  • Rian de Heus

    Gecondoleerd met het verlies van jullie zoon. Ik ben mijn dochter ook verloren door zelfdoding. Als er mensen zijn die behoefte hebben aan gesprekken, troost en steun met en door lotgenoten dan is daar een speciale besloten facebookpagina voor: Hulp voor nabestaanden van zelfdoding. Ik wens iedereen die met zelfdoding te maken heeft heel veel liefs, kracht en sterkte.

  • Dimitri Pittomvils

    Ik heb als 15jarige mijn grootvader gevonden die zelfmoord pleegde met een jachtgeweer. Nu 40jaar later denk ik nog steeds, waarom, en zeker omdat hij wist dat een kind hem ging vinden. We zullen nooit weten wat er in een mens zijn hoofd kan omgaan. Als zelfs een psychiater in dit geval positieve vooruitgang zag. Voor Wendy en Gerrit wens ik alle sterkte toe want hier gaat het over hun eigen kind en kunnen we hun pijn niet voorstellen maar ik weet dat ze deden wat ze konden doen. Srerkte

  • ROBERT GERTS

    Ga dan naar een hospitaal hulp zoeken. Ik had zelfmoordneiginnen. Ik kreeg te horen dat ze voor mij niets konden doen en daat ik maar eens naar Gent of Antwerpen moest gaan! Dat was in st-Imelda te Bonheiden.

  • Lara van Hamme

    Ja het zijn ook een groot deel de fout van de scholen! Ze doen helaas niets als iemand gepest wordt! Alleen als het te laat is en ik spreek uit ondervinding! Ik werd ook gepest en niets werd er gedaan alleen maar de vinger naar mijn ouders gewezen! Terwijl het aan de kinderen lag en het school!