Wim Distelmans pleit voor verplichte registratie van palliatieve sedatie

Wim Distelmans.
ap Wim Distelmans.
VUB-hoogleraar Wim Distelmans pleit in zijn nieuwe boek 'Palliatieve sedatie. Trage euthanasie of sociale dood? ' (Houtekiet) voor een verplichte registratie van palliatieve sedatie. "Palliatieve sedatie blijft waardevol om terminaal lijden te vermijden, maar laten we behoedzaam omspringen met deze sociale dood als laatste redmiddel", aldus Distelmans.

Bij palliatieve sedatie brengt men terminale patiënten kunstmatig in slaap zodat ze hun ondraaglijk lijden niet meer moeten beleven. Meestal wordt hierbij ook de vocht- en voedseltoediening stopgezet. In de praktijk is het echter een containerbegrip dat diverse ladingen dekt en waarvan het verschil met euthanasie niet steeds duidelijk is.

Beslissingen tot palliatieve sedatie wordt in 90 procent van de gevallen genomen door de arts die zich hiervoor, in tegenstelling tot euthanasie, niet moet verantwoorden. In 70 procent gebeurt dit zonder dat de betrokkene hieromtrent verzocht heeft. "Uit gesprekken van de LEIFlijn - de telefonische hulplijn voor het levenseinde - blijkt dat er hierover heel wat frustraties leven", aldus Distelmans.

Uit onderzoek blijkt dat in ons land vaak wordt overgegaan tot palliatieve sedatie. Volgens een studie zou in 2009 in Vlaanderen 1,9 procent van alle overlijdens het resultaat geweest zijn van euthanasie, terwijl in 14,5 procent overgegaan werd tot palliatieve sedatie.

Een andere studie becijferde dat dit in 2015 geëvolueerd was tot respectievelijk 4,6 en 12 procent. Opmerkelijk is ook het verschil tussen Vlaanderen en Wallonië. Van de jaarlijks geregistreerde gevallen van euthanasie situeert 80 procent zich in Vlaanderen en 20 procent in Franstalig België. In Franstalig België zou het aantal palliatieve sedaties echter twee keer zo hoog zijn dan in Vlaanderen.

Distelmans wil een verplichte registratie van palliatieve sedatie. "Artsen zullen hierdoor meer nadenken over de indicatiestelling, wijze van communiceren, reden van eenzijdige beslissing - waarom werd enkel overlegd met de familie? -, de te gebruiken producten... Ze zullen ook meer geneigd zijn tot overleg wat de medico-technische kwaliteiten van de sedatie zal verbeteren".

Ook voor andere levensbeëindigende handelingen is registratie aangewezen. Hij pleit er voorts voor "dat het parket bij elke klacht niet onmiddellijk in actie schiet maar het dossier eerst voorlegt aan een expertencommissie". Voorts is ook meer onderzoek aangewezen om de aard en praktijk van sedatie beter te kennen en te optimaliseren. Zo is het nog onbekend hoe de gebruikte middelen inwerken op het bewustzijn.