Welk mondmasker beschermt waartegen? Een expert legt uit

“Een chirurgisch mondmasker helpt alleen als je anderen wil beschermen tegen stoffen die jij uitademt”
Baert Marc “Een chirurgisch mondmasker helpt alleen als je anderen wil beschermen tegen stoffen die jij uitademt”
Zelfs als heel Vlaanderen vandaag nog achter een naaimachine kruipt krijgen we het tekort aan mondmaskers niet weggestikt. Dokters en verzorgers zijn door zo'n masker niet beschermd. Zij hebben een speciaal type nodig. Wat is het verschil tussen al die soorten maskers? Waarom helpt het ene mondkapje beter dan het andere? Een expert legt het uit:

Het chirurgisch masker: “Het masker voor de zieken”

“Deze maskers zijn er om anderen te beschermen”, aldus Peter Meyer. Hij is salesdirecteur bij Uvex Safety, een bedrijf dat gespecialiseerd is in de verkoop van beschermingskledij. “Dokters en verplegers dragen ze om te zorgen dat bacillen of microben die zij uitademen patiënten niet in gevaar kunnen brengen. Het kan nuttig zijn om het te dragen als je ziek bent. Om het risico te verminderen dat je anderen besmet. Andersom werkt het niet: deze maskers filteren de lucht die je inademt niet.” 

Viroloog Steven Van Gucht benadrukte het al meermaals tijdens de dagelijkse persconferentie over de coronacijfers: een masker dragen op straat heeft weinig zin. Het biedt de drager zelfs een vals gevoel van veiligheid. Toch kropen heel wat Vlamingen achter hun naaimachine op zelf stoffen maskers in elkaar te stikken. “Ik heb mijn twijfels over de werking van deze ‘artisanale maskers’. De chirurgische maskers moeten voldoen aan normen en krijgen een keurmerk.  Van de zelfgemaakte maskers weten we eigenlijk niet hoe goed ze beschermen.”

Een FFP-masker filtert lucht die je inademt. De uitgeademde lucht gaat ongefilterd naar buiten
Baert Marc Een FFP-masker filtert lucht die je inademt. De uitgeademde lucht gaat ongefilterd naar buiten

FFP-masker: “Het masker voor de dokter”

Dit zijn de maskers waar dokters, zorgverleners, ambulanciers en politie allemaal naar op zoek zijn. Er is een tekort aan omdat de productie van het filtermateriaal voornamelijk in China plaatsvindt. Net daar brak de corona-epidemie het eerst uit. “Er kwam een verbod op export. Daar hebben wij nog steeds van.”

Waarom willen dokters net deze maskers zo graag hebben? “Dit zijn professionele adembeschermers. Kort door de bocht: je ademt niets in behalve lucht. Als een zieke patiënt druppels uitademt of hoest, houdt het masker die deeltjes tegen.” 

De afkorting FFP staat voor Filtering Facepiece Particals en wordt gevolgd door een cijfer: 1, 2 en 3. Hoe hoger het cijfer, hoe beter het de lucht filtert. Het FFP1-masker zuivert 80 procent van alle stoffen uit de lucht. De overige twintig procent kan nog door het filter ‘lekken’. Het is het goedkoopst: 1 à 2 euro per stuk. Toch verkopen we het bijna nooit: omdat twintig procent lekkage vrij veel is.

Het masker dat dokters zo dringend nodig hebben is een trapje hoger: FFP2. “Dat houdt al 94 procent van alle stofdeeltjes tegen. Het filtermateriaal - gemaakt van verschillende lagen samengeperst polypropyleen - is voldoende fijnmazig om 94 procent van alle deeltjes tegen te houden. Zelfs druppels met virussen erin.” 

FFP3-maskers zijn nog een tikkeltje beter. Ze houden 99 procent van alle vervuilde deeltjes in de lucht tegen. “Deze maskers gebruiken we vooral voor werk met zeer giftige stoffen. Zoals bij asbestverwijdering.” Zijn maskers van dit type dan niet beter om verzorgers van coronapatiënten te beschermen? “Goh, de wereldgezondheidsorganisatie raadt ze niet aan. FFP2-maskers volstaan. Het lijkt me persoonlijk ook wat overkill. Ze filteren iets beter, maar zijn ook veel duurder. Een goed FFP3-masker van een betrouwbaar merk kost tussen de vier en twaalf euro. Een FFP2 kost een euro of drie. Vraagt een maker meer? Dan betaal je woekerprijzen.”

Belangrijker dan het verschil tussen type 2 en 3 is bovendien dat je het masker op de juiste manier aandoet. “De elastieken moeten ver uit elkaar: eentje hoog op het hoofd en eentje laag bij de nek. Anders riskeer je dat er toch nog ongefilterde lucht binnenglipt langs de randen. Dat is niet de bedoeling. Je kan goed voelen wanneer een masker goed zit. Dan wordt het warm van binnen.”

Om de binnenkant een beetje te koelen hebben FFP-maskers een luchtventiel. “Dat verklaart meteen waarom een zieke patiënt zo’n masker niét moet dragen. De lucht die naar buiten gaat, gaat niet door het filter. Met zo’n masker zou een zieke het virus dus alsnog verspreiden.”




20 reacties

Alle reacties zijn welkom zolang ze voldoen aan de do's en don'ts die je hier kan terugvinden: gedragsregels. Elke dag ontvangen wij duizenden reacties, het kan enkele uren duren voor jouw reactie wordt geplaatst. Wordt jouw reactie afgekeurd dan werd er geoordeeld dat deze onze gedragsregels schendt.


  • Danny De Ruelle

    @Michel de Blay: wat denk je zelf? men moet al een gesofistikeerde compressor hebben die de buitenlucht filtert en droogt zodat je met zuivere lucht je maker of filtertje kan uitblazen want anders blaas je alle vuiligheid die in de lucht hangt door je filter, je kan je beter telkens een nieuw FFP 2 of 3 maskertje kopen want dergelijke installatie haal je er van ze leven niet uit.

  • Jan De Bisschop

    Als je weet dat een dergelijk virus een tienduizendste van een millimeter meet (niet te zien met een optische microscoop) dat weet je meteen dat die los door elk materiaal gaat waaruit de maskers bestaan. Enkel de mogelijke virusdragende vochtpartikels, die veel groter zijn, worden een beetje tegengehouden. Gaan we eens verder nadenken?

  • Thiery Vansweevelt

    Andere experts spreken deze expert tegen. Volgens andere betrouwbare bronnen en ervaringsdeskundigen is een mondmasker correct opzetten en gebruiken niet echt eenvoudig voor de leek. Bovendien gaan ze niet lang mee. STOP de mondmaskerhetze. Enkel psychologisch belangrijk en daar schuilt het gevaar. De 'slimme Vlaming' zou prompt weer overal de straat op gaan met zijn beschermend mondmasker. Je ziet nu al overal mensen die de regels aan hun laars lappen.

  • Jean Marchand

    Een ffp3 masker ademt ook best wel moeilijker. Dat draag je geen hele dag.

  • erwin veltjen

    natuurlijk is het goed dat iedereen een masker zou dragen als hij zijn woning verlaat "iedereen in zijn kot" telt ook voor het virus en met een masker op blijft hij (hopelijk) bij zijn gastheer (in zijn kot)