Wat verandert er allemaal op 1 januari?

Op 1 januari 2015 worden weer heel wat nieuwe maatregelen van kracht. Een overzicht.

Bedrijfswagens worden duurder
Werknemers die een bedrijfswagen ter beschikking krijgen en die ook privé mogen gebruiken, betalen vanaf begin volgend jaar meer belastingen. Die belastingsverhoging is het gevolg van de jaarlijkse aanpassing van de standaard CO2-uitstoot voor het berekenen van het belastbare voordeel. Zowel voor diesel- als benzinewagens daalt de standaarduitstoot, waardoor het belastbare voordeel stijgt.

Pensioensparen minder belast
Om het pensioensparen verder aan te moedigen, verlaagt de federale regering de zogenaamde 'anticipatieve heffing' van 10 naar 8 procent. Tot en met 2014 werd op de leeftijd van 60 jaar een eenmalige eindbelasting van 10 procent geheven. Die heffing wordt nu verlaagd tot 8 procent. In ruil wordt de volgende vijf jaar al 1 procent ingehouden op bestaande contracten. Wie pas in 2015 met pensioensparen begint, zal niet vervroegd worden belast. Die spaarders worden op 60-jarige leeftijd de volledige taks van 8 procent belast. De regering-Michel besliste daarnaast ook om de fiscale aftrekbaarheid de komende vijf jaar te bevriezen op 940 euro per jaar. Die bevriezing geldt ook al vanaf het aanslagjaar 2015, dus voor de inkomsten en uitgaven van 2014.

Miserietaks wordt teruggeschroefd naar 1 procent
De in de zomer van 2012 gestemde verhoging van de verdeeltaks, die al snel de bijnaam 'miserietaks' kreeg, wordt op 1 januari 2015 grotendeels ongedaan gemaakt. Vanaf dan is het basistarief opnieuw 1 procent, in plaats van de eerdere 2,5 procent, voor wie getrouwd was of al minstens een jaar wettelijk samenwoonde.

Tijdskrediet en landingsbanen worden strikter
Vanaf 1 januari worden de mogelijkheden voor tijdskrediet en landingsbanen ingeperkt. Nieuwe aanvragen voor niet-gemotiveerd tijdskrediet zijn vanaf volgend jaar niet meer mogelijk. Maar wie tijdskrediet neemt om de zorg voor iemand op te nemen kan dat gedurende 48 kalendermaanden doen in plaats van 36 maanden vandaag.

Landingsbanen worden pas mogelijk vanaf 60 jaar. Bij herstructurering en bij zware beroepen en lange loopbaan kan nog vanaf 55 jaar in het systeem gestapt worden. Dan moet wel een kader-cao worden afgesloten. De sectoren moeten deze cao door eigen cao's activeren, zoniet verhoogt de leeftijd geleidelijk naar 60 jaar.

Bedrijfswagens worden zwaarder belast.
THINKSTOCK Bedrijfswagens worden zwaarder belast.

Zwaardere straffen voor hardleerse bestuurders
Bestuurders die meermaals een zware verkeersovertreding begaan, kunnen voortaan strenger bestraft worden. Vanaf een tweede inbreuk kunnen ze hun rijbewijs voor minstens drie maanden verliezen. De maatregel is bedoeld voor recidivisten. Dat zijn mensen die binnen de drie jaar nadat ze door een politierechter veroordeeld zijn, opnieuw een zware verkeersinbreuk plegen. Het gaat dan bijvoorbeeld om overdreven en onaangepaste snelheid, rijden zonder geldig rijbewijs of onder invloed van alcohol en drugs, vluchtmisdrijf plegen of de aanwijzingen van een agent niet respecteren.

Vereenvoudiging tarief remgeld
Vanaf 1 januari 2015 bedraagt het remgeld - het bedrag dat patiënten uit eigen zak moeten betalen na tussenkomst van de ziekteverzekering - voor een bezoek aan een geneesheer-specialist 12 euro. Patiënten die recht hebben op de verhoogde tegemoetkoming van de ziekteverzekering, zullen 3 euro moeten ophoesten. Door de maaregel zullen sommige remgelden verhogen, terwijl andere zullen dalen.

De grootste toename gebeurt bij de gespecialiseerde diagnostische bilan voor dementie. Daarvoor zal het remgeld bij patiënten zonder verhoogde tegemoetkoming stijgen van 6,33 euro naar 12,00 euro. Bij de pluridisciplinaire geriatrische evaluatie daalt het remgeld het meest, van 27,13 euro naar 12,00 euro.

Vlaams gewest zet mes in woonbonus
De woonbonus, de belastingaftrek voor hypothecaire leningen, is vanaf 1 januari 2015 geen federale bevoegdheid meer maar een gewestelijke. In haar regeringsverklaring van 23 juli kondigde de Vlaamse regering meteen aan dat de woonbonus fors ingeperkt wordt. Voor wie al een lening heeft lopen, verandert er niets, op één detail na: de vermindering in het kader van de woonbonus zal vanaf 2015 niet langer geïndexeerd worden.

De cijfers voor 1 januari 2015: het basisbedrag van de woonbonus bedraagt 2.280 euro, de verhoging voor de enige woning bedraagt gedurende de eerste 10 jaar dat de lening loopt 760 euro en de verhoging voor drie kinderen ten laste 80 euro.

De cijfers vanaf 1 januari 2015: het basisbedrag van de woonbonus bedraagt 1.520 euro, de verhoging voor de enige woning bedraagt gedurende de eerste 10 jaar dat de lening loopt 760 euro en de verhoging voor drie kinderen ten laste 80 euro.

Het percentage van de belastingvermindering daalt van 45 naar 40 procent en in tegenstelling tot bij de oude woonbonus speelt de hoogte van het inkomen geen rol meer.

Betaalbare schuldsaldoverzekering voor chronisch zieken
Voor personen met een verhoogd gezondheidsrisico, zoals chronisch zieken en ex-kankerpatiënten, wordt het vanaf 1 januari makkelijker om een betaalbare schuldsaldoverzekering af te sluiten. Voor deze, kwetsbaardere, consumenten, is het vaak niet eenvoudig om een schuldsaldoverzekering af te sluiten wanneer ze een hypothecaire lening aangaan voor de koop van een eigen appartement of woning.

Vlaanderen zet het mes in de woonbonus.
PHOTO_NEWS Vlaanderen zet het mes in de woonbonus.

Reeks postzegels wordt duurder
Wie een reeks van tien of meer postzegels koopt voor gewone briefwisseling, betaalt 0,72 euro per postzegel. Dat is een stijging met 2 eurocent, zo meldt het postbedrijf bpost. De prijs van een enkele postzegel verandert niet (0,77 euro).

Ook een reeks andere postzegels verhoogt in prijs. Zo gaat het tarief voor internationale zendingen van 1,07 euro naar 1,10 euro (binnen Europa) en van 1,29 euro naar 1,32 euro (rest van de wereld) indien minimaal vijf zegels worden aangekocht. Per stuk stijgen de internationale tarieven van respectievelijk 1,17 euro en 1,39 euro naar 1,20 euro en 1,42 euro.

Ook de tarieven voor de verzending van grote volumes onder overeenkomst zullen vanaf 1 januari worden aangepast.

Beurstaks gaat omhoog
Beleggers die van plan zijn binnenkort aandelen te kopen of te verkopen, doen dat best nog voor het einde van het jaar. Op 1 januari 2015 stijgt de beurstaks immers zowel voor aandelen als voor beleggingsfondsen. Voor obligaties verandert er niets.

Concreet stijgt de taks op de aankoop en de verkoop van aandelen licht van 0,25 naar 0,27 procent op het hele bedrag. De maximale taks stijgt van 740 naar 800 euro. Voor beleggingsfondsen gaat het om een stijging van 1 naar 1,32 procent, terwijl het maximum toeneemt van 1.500 tot 2.000 euro.

Definitief einde van Proton
Betalen met Proton wordt onmogelijk vanaf 1 januari 2015. Het aantal punten waar gebruikers hun kaart kunnen opladen is vanaf 1 oktober geleidelijk verminderd. In de fase die op 1 januari start, en op 28 februari afloopt, worden de nog resterende Protonterminals uit de markt genomen. Wie na het uitdoven van Proton het opgeladen saldo toch niet opgebruikt zou hebben, kan die som via de bank nog recupereren.

Meldingsplicht beschermde woning
Wie een woning wil verkopen of verhuren, is vanaf 1 januari verplicht om te melden of het pand beschermd is of voorkomt op een inventaris van onroerend erfgoed. Wie dat niet doet, riskeert een geldboete tot maximaal 10.000 euro, zegt de Confederatie van Immoberoepen (CIB Vlaanderen).

Wie een beschermd pand wil verkopen of verhuren, zal dat al in het zoekertje of op de affiche moeten vermelden. Voor woningen die op een inventaris staan, geldt de informatieplicht alleen voor de verkoopovereenkomst.

De nieuwe informatieverplichting komt bovenop andere verplichte meldingen, zoals het energieprestatiecertificaat (EPC), het keuringsattest voor elektriciteit en de overstromingsgevoeligheid.

Proton verdwijnt voor goed uit de winkels.
PHOTO_NEWS Proton verdwijnt voor goed uit de winkels.

Elektriciteit wordt duurder, gas goedkoper
Vanaf 1 januari gelden nieuwe tarieven voor gas en elektriciteit. De elektriciteitsfactuur van een gezin in Vlaanderen zal gemiddeld met 50 euro toenemen op jaarbasis, maar de aardgasfactuur zal met 42 euro dalen. Dat maakte de Vlaamse energieregulator Vreg bekend.

De elektriciteitsfactuur van een gezin in Vlaanderen met een verbruik van 3.500 kWh stijgt met gemiddeld 8,4 procent, terwijl de aardgasfactuur, voor een gezin met een verbruik van 23.260 kWh, met gemiddeld 3,06 procent daalt. Aangezien twee op de drie gezinnen in Vlaanderen met aardgas verwarmen, zou de totale energiefactuur gemiddeld stijgen met 0,54 procent, aldus de Vreg.

Het gaat om gemiddelden: per regio zijn er traditioneel erg grote verschillen. Alles hangt af onder welke intercommunale men valt. Zo bijvoorbeeld stijgt de distributiekost (elektriciteit en aardgas) met 114 euro per jaar bij klanten van Infrax West, tot zelfs 143 euro bij Sibelgas en 165 euro voor Ores (Voeren). Daarentegen betalen klanten van Imewo volgend jaar gemiddeld 31 euro per jaar minder voor de distributienettarieven. Bij Intergem is dat zelfs 75 euro per jaar minder.

Strengere dakisolatienorm voor woningen
Vanaf 1 januari 2015 geldt een nieuwe norm voor dakisolatie voor de woningen in Vlaanderen die gebouwd zijn voor 2006. Daarnaast zullen er ook in Brussel striktere energie-eisen komen. De nieuwe Vlaamse dakisolatienorm treedt in januari in werking voor alle zelfstandige woningen, zoals studio's, eengezinswoningen en appartementen.

In de praktijk krijgen de eigenaars van zowat 400.000 Vlaamse woningen evenwel nog vijf jaar de tijd om hun dak te isoleren. In eerste instantie krijgt de eigenaar namelijk enkel een vermaning. Maar vanaf 2020 worden 15 strafpunten toegekend als het dak niet genoeg geïsoleerd is, waardoor de woning ongeschikt kan worden verklaard. Dat ongeschikt verklaren impliceert evenwel niet dat de bewoners uit hun huis worden gezet, wel riskeert de eigenaar een heffing te moeten betalen.

Daarnaast worden ook in het Brusselse gewest striktere energieregelingen van kracht. De stedenbouwkundige vergunningen voor de bouw of zware renovatie van woningen, kantoorgebouwen of scholen in Brussel moeten voortaan voldoen aan nieuwe EPB-eisen. Zo mag de netto-energiebehoefte voor verwarming in die gebouwen niet hoger liggen dan 15 kWh/m2 per jaar. Daarnaast gelden er nog eisen voor de netto-energiebehoefte voor koeling, voor het totale primaire energieverbruik en voor de oververhitting. Vanaf 1 januari 2018 zullen ook de eisen in verband met de luchtdichtheid worden aangepast.

Meemoeder in lesbisch koppel moet kind niet meer adopteren
Vanaf 1 januari kan de meemoeder in een lesbisch koppel net als een vader een afstammingsband vestigen ten opzichte van een kind. Tot nu moest een meemoeder steeds via de lange weg van adoptie gaan om dezelfde rechten te krijgen als een vader. De afstammingsband is automatisch als de moeder en meemoeder gehuwd zijn. Indien het kind buiten het huwelijk geboren is, kan de meemoeder het kind erkennen. Als het kind verwerkt werd in een gezamenlijk ouderschapsproject (medisch begeleide voortplanting binnen een fertiliteitscentrum), kan de afstammingsband gevestigd worden door een gerechtelijk onderzoek naar meemoederschap.

Gepensioneerde 65-plussers mogen onbeperkt bijverdienen
Vanaf 1 januari kan een gepensioneerde 65-plusser onbeperkt bijverdienen. De regering-Michel heeft de maximumbedragen geschrapt voor het toegelaten beroepsinkomen dat gecumuleerd mag worden met het pensioen.

Om vandaag onbeperkt te kunnen bijverdienen moet een gepensioneerde 65 jaar zijn én een loopbaan van 42 jaar achter de rug hebben. Wie niet aan deze voorwaarden voldoet, mag slechts 22.293 euro bijverdienen als loontrekkende en 17.835 euro als zelfstandige (de bedragen zijn hoger als er nog kinderen ten laste zijn). Die grenzen vallen nu weg. Dat betekent dat elke gepensioneerde die minstens 65 jaar is of een loopbaan van 45 jaar achter de rug heeft onbeperkt kan bijverdienen zonder pensioenrechten te verliezen.

Minder goed nieuws is er voor wie op (vervroegd) pensioen kan gaan, maar blijft werken. Tot nu had hij of zij recht op een pensioenbonus. Elke gewerkte dag leverde een extraatje op. De bonus wordt op 1 januari afgeschaft voor iedereen die er voor die dag geen recht op had.

Een meemoeder in een lesbisch koppel moet het kind niet langer adopteren.
THINKSTOCK Een meemoeder in een lesbisch koppel moet het kind niet langer adopteren.