Waarom barst het Staatsblad al jaren uit zijn voegen?

In totaal verschenen al meer dan 1,7 miljoen pagina's Staatsblad sinds België bestaat.
kos In totaal verschenen al meer dan 1,7 miljoen pagina's Staatsblad sinds België bestaat.
Het wordt stilaan een traditie tijdens de eindejaarsperiode: de krantenartikels die melden dat het Staatsblad het voorbije jaar opnieuw wat dikker is geworden. Zo ook dit jaar, al moesten we zelfs niet tot de laatste maand van het jaar wachten om te melden dat er weer een record gebroken was. Gisteren bleek dat de teller van alle wetten, decreten, verordeningen, ordonnanties, akten, enzovoort, voor dit jaar al op 92.000 bladzijden stond. 92.762 om precies te zijn. En dat is al ruim boven het record van vorig jaar van 89.084 pagina's.

Weet u wat er vandaag in het Staatsblad is verschenen? Een tip: 'Neen' is niet het juiste antwoord. Toch niet wanneer u ooit voor een rechter zou verschijnen en het argument wil inroepen dat u een bepaalde wet niet kende. Dat argument zal officieel geen steek houden, want elke wet, elk decreet, elke ordonnantie, kortweg elke tekst die ooit in het Staatsblad is verschenen, wordt geacht bekend te zijn bij de burger.

"Natuurlijk moet niet elke Belg elke pagina uit het Staatsblad lezen, het gaat niet zozeer om regeldrift", zegt Wilfried Verrezen, adviseur bij de dienst die het Staatsblad uitgeeft. "Een heel groot deel van de teksten zijn louter administratieve documenten die de interne werking van de overheid regelen, waar de gewone burger niets aan heeft."

183e jaargang
Het Belgisch Staatsblad is dit jaar aan zijn 183e jaargang bezig en is dus even oud als ons land. De eerste editie verscheen op 20 oktober 1830. Al verscheen de eerste echte officiële uitgave pas in 1845, toen de verschillende publicaties die tot dan bestonden, uiteindelijk werden samengevoegd tot wat toen nog eentalig 'Le Moniteur belge' zou heten.

Werd het Staatsblad trouwens oorspronkelijk enkel in het Frans uitgegeven, dan kwam daar vanaf het einde van de 19e eeuw en vooral in de 20e eeuw verandering in. Om de communautaire vrede te bewaren wordt de Franse en Nederlandse tekst sinds 1976 elk jaar van plaats verwisseld, daarvoor stond het Frans eerst. Meteen ook de reden waarom het Staatsblad als pdf verschijnt, omdat anders beide talen niet naast elkaar gezet kunnen worden, wat wettelijk wel verplicht is.

Veel berichten in het Staatsblad worden ondertussen ook naar het Duits vertaald, in Malmédy. Al gaat het om een 'officieuze Duitse vertaling', die niet rechtsgeldig is, maar de Duitstalige Belgen wel wil informeren over de wetten en beslissingen die ook hen aanbelangen.

Nog 5 gedrukte exemplaren
Vandaag wordt het Belgisch Staatsblad uitgegeven door de Federale Overheidsdienst Justitie en is het enkel nog via internet beschikbaar, al worden er van elke editie nog vijf exemplaren geprint (voor het Rijksarchief, de Koninklijke Bibliotheek, de archief van het Staatsblad, de FOD Justitie en de Kamer, die er een microfilmkopie van maakt).

De online edtie bestaat sinds 2003. In 2005 vernietigde het Arbitragehof die regeling, omdat volgens de Grondwet elke burger toegang tot de teksten moet kunnen krijgen, maar niet iedereen toegang tot internet heeft. Daarom werd de afspraak gemaakt dat elke burger de inhoudstafel van het Staatsblad kan raadplegen bij de rechtbank, waarna echte 'die-hards' de nodige teksten nog kunnen opvragen. "Maar bij mijn weten is dat in al die jaren nog geen enkele keer gebeurd", zegt Verrezen.

Vorig jaar behaalde het Staatsblad een omzet van 67 miljoen euro, dit jaar zal dat bedrag zelfs iets hoger liggen. De dienst haalt haar inkomsten vooral uit de neerlegging van oprichtings- en wijzigingsakten voor ondernemingen en verenigingen. Zo betaalt iedereen die een onderneming wil oprichten dit jaar 234,94 euro om een oprichtingsakte in het Staatsblad te laten verschijnen. Vzw's betalen een lager bedrag.

6.000 pagina's ondernemingsnummers
Dat het Staatsblad elk jaar weer wat dikker wordt, mag blijken uit onderstaande grafiek. Grote boosdoeners van de laatste jaren zijn de onderwijsbesluiten van de Vlaamse regering, die gisteren nog goed waren voor 4.488 pagina's salarisschalen en bekwaamheidsbewijzen in een keer. En vorig jaar kwamen er ineens 6.000 pagina's bij, toen de regering besliste om de ondernemingsnummers van bedrijven die al drie jaar niet meer actief waren, te schrappen. Al die nummers kwamen in het Staatsblad.

Tussen 1845 en 2012 verschenen er op die manier niet minder dan 1.717.992 pagina's. "Daar komen er dit jaar, zoals de situatie er nu naar uitziet, nog eens meer dan 100.000 bij", rekent Wilfried Verrezen voor. En dat kan bij de diensten van het Staatsblad wel eens voor problemen zorgen, want dat aantal is nooit eerder gehaald. "We zijn op dit moment onze computersystemen aan het controleren of ze de overgang van 99.999 naar 100.000 wel aankunnen, en niet ineens op 0 springen. Want dan hebben we een probleem."

 
Bij mijn weten heeft niemand sinds 2003 nog een gedrukt exemplaar aangevraagd
Wilfried Verrezen, adviseur Staatsblad