Vlaamse leerlingen drinken later en minder vaak, maar worden daarom niet minder dronken

(Archieffoto)
Hollandse Hoogte / Peter van Beek (Archieffoto)
Leerlingen in het secundair onderwijs drinken op alsmaar latere leeftijd, en doen het ook minder vaak. Dat blijkt uit cijfers van het Vlaams expertisecentrum Alcohol en andere Drugs voor het schooljaar 2017-2018. Voor een hoerastemming is het echter te vroeg, waarschuwt het VAD: want dronken worden doen leerlingen nog altijd even vaak.

Het Vlaams expertisecentrum Alcohol en andere Drugs organiseert elk schooljaar een bevraging naar onder meer het tabaks-, alcohol- en druggebruik bij zowat 7.500 leerlingen in het secundair onderwijs. In het schooljaar 2017-2018 waren de drie trends allemaal dalend. "Positief", klinkt het bij VAD. “Maar op sommige vlakken is er nog altijd een grote nood aan aanhoudende preventieve inspanningen.”

Alcohol

Het alcoholgebruik springt nog altijd het meest in het oog. Hoewel dat de voorbije tien jaar stelselmatig is gedaald, geeft nog altijd meer dan de helft van de leerlingen aan in het voorbije jaar alcohol gedronken te hebben, meer dan tien procent deed dat zelfs regelmatig.

Ook in de jongere leeftijdscategorieën blijven leerlingen alcohol drinken. Hoewel het eigenlijk verboden is om alcohol te verkopen, schenken of aanbieden aan jongeren onder de 16, geeft maar liefst vier op de tien van hen aan al eens alcohol te hebben gedronken. Bovendien geeft meer dan de helft aan dat ze makkelijk aan bier of wijn kunnen geraken, en zegt ook meer dan vier op de tien dat sterke drank krijgen geen probleem is.

De positieve evoluties worden ook overschaduwd door een stagnatie in het fenomeen dronkenschap. Een kwart van de leerlingen gaf aan in het voorgaande jaar dronken te zijn geweest, hetzelfde aantal gaf aan wel eens te bingedrinken. Er wordt dus later en minder frequent gedronken, maar dat wil nog niet zeggen dat jongeren minder dronken worden.

Tabak

Op vlak van tabak ziet het VAD eveneens een dalende trend. Een meerderheid van de leerlingen heeft nog nooit gerookt, en voor het eerst geldt dat ook voor de oudste leeftijdsgroep. Het aantal regelmatige rokers lag in 2017-2018 zelfs bijna drie keer lager dan tien schooljaren eerder. De e-sigaret springt voorlopig niet in dat gat, blijkt uit de cijfers. Bijna een kwart van de leerlingen gebruikte ooit een e-sigaret, 17 procent deed dat in het voorgaande jaar. Maar het aantal regelmatige gebruikers blijft erg laag.

Toch maakt het VAD ook op vlak van tabak kanttekeningen. Sigaretten blijven namelijk erg makkelijk toegankelijk voor jongeren. Het expertisecentrum pleit voor een reclame- en uitstalverbod, een beperking van het aantal verkooppunten, hogere prijzen en meer tabakspreventie op school.

Drugs

Wat drugs betreft is er sprake van een soort tweedeling. Cannabis blijkt moeilijker toegankelijk, geven leerlingen aan, maar toch daalt het aantal leerlingen dat in het laatste jaar cannabis gebruikte al tien jaar niet meer. Dat is wellicht het gevolg van onduidelijke wetgeving, vermoedt het VAD, in combinatie met een tolerantere houding van vrienden tegenover cannabisgebruik. Het gebruik van andere illegale drugs, dat sowieso al erg laag ligt, daalt dan weer wel.

Vlaams minister van Gezondheid Wouter Beke (CD&V) reageert tevreden, maar benadrukt ook de nood aan doeltreffende preventie. "De resultaten tonen aan dat aanhoudende preventieve inspanningen op maat van de doelgroep vruchten afwerpen", zegt hij. "Ik ben ervan overtuigd dat met doeltreffende preventie ook nieuwe uitdagingen succesvol kunnen worden aangegaan.”