Verhofstadt: "Liberalen hebben sleutel tot stabiele Europese meerderheid"

REUTERS
Jean-Claude Juncker, de EVP-kandidaat voor het voorzitterschap van de Europese Commissie, heeft vandaag uitgesloten dat zijn socialistische uitdager Martin Schulz alsnog de leiding over het dagelijks bestuur van de Europese Unie in handen zou krijgen. "Vergeet dat meteen. Ik raad Martin Schulz aan geen weg in te slaan die nergens toe leidt", stelde Juncker vandaag.

Met 213 op 751 zetels (zetelverdeling omstreeks 16.00 uur, nvdr) blijft de conservatieve en christendemocratische EVP de grootste politieke formatie in het Europees Parlement. De partij is dus aan zet om een meerderheid op te bouwen die een nieuwe Commissievoorzitter op het schild kan hijsen, maar moet daarvoor wel gaan praten met de sociaaldemocraten, die met 190 zetels de tweede grootste partij blijven.

Juncker claimde alvast opnieuw de sleutel van het Berlaymontgebouw. Hij sloot uit dat de sociaaldemocratische kandidaat Schulz alsnog met de functie aan de haal zou gaan. "Vergeet dat meteen. Ik raad Martin Schulz aan geen weg in te slaan die nergens toe leidt", zo luidde het.

Bij de sociaaldemocraten hamerde men er vanochtend opnieuw op dat de kloof tussen beide traditionele grootmachten in Straatsburg aanzienlijk is verkleind. "De EVP is de grote verliezer. De partij verliest 20 procent van haar zetels in vergelijking met het resultaat van 2009", zo verklaarde partijvoorzitter Sergei Stanishev. De sociaaldemocraten daarentegen behouden één zetel op vier in Straatsburg.

De machtsverhoudingen liggen nog niet helemaal vast. Vandaag waren alle fracties in het halfrond druk doende om hun zetels te tellen en er links en rechts nog enkele binnen te halen. Toch lijkt nu al vast te staan dat zonder de EVP en de sociaaldemocraten niet de vereiste absolute meerderheid van 376 zetels gevormd kan worden.

De Europese sociaaldemocraat Martin Schulz.
AP De Europese sociaaldemocraat Martin Schulz.
EVP-kandidaat Jean-Claude Juncker.
EPA EVP-kandidaat Jean-Claude Juncker.

Sleutel bij liberalen
De vraag rijst dan ook of de twee grote partijen al dan niet de liberalen aan boord zullen hijsen. Hun teller staat voorlopig op 64 zetels. Bij de EVP zaaide men daar maandag wat twijfel over. "Er zijn goede redenen om een democratische oppositie in de Europese Unie te hebben", zo verluidde op het partijhoofdkwartier.

Liberaal boegbeeld Guy Verhofstadt stelt echter dat een stabiele meerderheid zonder liberalen "verder weg is dan ooit". Hij wijst erop ook de sociaaldemocraten zetels verloren hebben. Bovendien huisvest de EVP "partijen zoals deze van Silvio Berlusconi en Victor Orban, (...) die nooit zullen stemmen voor een socialistische Commissievoorzitter of dito beleidsvoorstellen", aldus Verhofstadt. Omgekeerd zal de linkervleugel van de sociaaldemocraten volgens de Belg nooit steun geven aan een rechtse Commissievoorzitter.

"Meer dan ooit heeft het politieke centrum, vertegenwoordigd door de fractie van de Europese liberalen, de sleutel in handen om een stabiele meerderheid te vormen. Het is nu aan de grootste fractie om haar initiatiefrecht intelligent en discreet te gebruiken en dat doet men niet door scherpe verklaringen af te leggen", zo reageert Verhofstadt.

Krachtmeting
Morgen steken de leiders van het Europees Parlement een eerste keer de koppen bijeen om zich te beraden over de weg voorwaarts. s' Avonds schuiven de staatshoofden en regeringsleiders in Brussel aan tafel bij Herman Van Rompuy om zich over de situatie te beraden. Zij zijn het immers die rekening houdend met de verkiezingsuitslagen een kandidaat moeten voordragen bij het Europees Parlement.

Een heikele oefening, die op een institutionele krachtmeting kan uitdraaien indien de hoofsteden Juncker en co links zouden laten liggen en met een nieuwe naam op de proppen zouden komen. De Duitse bondskanselier Angela Merkel bevestigde overigens dat de keuze voor een Commissievoorzitter deel uitmaakt van een breder pakket benoemingen. De leiders moeten immers ook op zoek naar opvolgers voor Van Rompuy en Catherine Ashton, de Europese buitenlandminister wiens mandaat dit najaar verstrijkt.