Véél vragen rond gevaarlijke spoorloze terrorist: wat is hier allemaal misgelopen?

Afgelopen vrijdag vielen speurders binnen op acht plaatsen in het Brusselse. Naar wie ze op zoek waren? Terrorist Oussama Atar, de neef van de bekende gebroeders El Bakraoui, die zichzelf opbliezen in metrostation Maalbeek en Brussels Airport. Tevergeefs, want hij werd niet bij de kraag gevat. Rond die figuur Atar rijzen nu heel wat vragen. Want de man stond op de terreurlijst van het OCAD, maar verdween daar ook weer van, tot na de aanslagen van 22 maart. Waarom werd hij geschrapt? Door wie? Wist de regering zes jaar geleden eigenlijk met wie ze te maken hadden toen ze zowaar tussenkwamen toen hij in Irak opgesloten zat om hem vrij te krijgen? En waarom wordt er nu met man en macht naar hem gezocht?

Biografie

Veel vragen rond de spoorloze Oussama Atar. Stuk voor stuk vragen die bijzonder verontrustend zijn als we er even voor de goede orde zijn biografie bij nemen:

Wapensmokkel
Oussama Atar (32), een Belg van Marokkaanse afkomst, lijkt niet zomaar een IS-meeloper, maar een voortrekker binnen terreurorganisatie Islamitische Staat. Hij is alvast een Syriëstrijder van het eerste uur. Atar werd opgepakt op 24 februari 2005 nabij de Iraakse stad Ramadi, kort nadat hij het land was binnengekomen.

Amerikaanse militairen hielden hem op een gegeven moment tegen en vonden een arsenaal wapens in zijn koffer. Hij werd vriendelijk naar de gevangenis van Camp Bucca doorverwezen in 2005, als verdachte van wapensmokkel (mogelijk voor jihadistische doeleinden). Irak verdacht hem toen ook al van terrorisme. Hij werd veroordeeld tot 10 jaar celstraf.

rv
Abu Bakr al-Baghdadi.
ap Abu Bakr al-Baghdadi.

Familie
En dan is er nog belangrijke informatie rond zijn persoon. Zijn familie is namelijk evenzeer niet bepaald onbesproken.

Zijn neven zijn de broers Ibrahim en Khalid El Bakraoui, die de aanslagen in ons land pleegden op 22 maart. Zijn broer zit volgens VRT vast sinds eind maart voor vermoedelijke betrokkenheid voor de aanslagen in Brussel. Op zijn lichaam werden sporen van explosieven gevonden.

De speurders verdenken ook Oussama Atar zelf van betrokkenheid bij de aanslagen in Brussel én ook Franse speurders hebben hem in het vizier naar aanleiding van de aanslagen in Parijs. Mogelijk was hij zelfs een spilfiguur bij de aanslagen in onze hoofdstad en is hij diegene die alles organiseerde.

De zoveelste kanttekening: de oom en de neef van Atar zitten sinds eind juni in de cel omdat ze een aanslag zouden beraamd hebben op een fan­zone van de Rode Duivels op het Rogierplein in Brussel.

belga
Ibrahim en Khalid El Bakraoui.
belga Ibrahim en Khalid El Bakraoui.

Hallo regering?

Opvallend: de familie van Atar heeft hier in België zwaar gelobbyd om Oussama Atar uit de Iraakse gevangenis te krijgen. Het verhaal: Atar kwijnde weg in onmenselijke toestanden in de gevangenis in Irak, en hij had ook nog eens nierkanker, en dat allemaal terwijl hij onschuldig was veroordeeld. Dat de Belgische overheid hem dus maar best zo snel mogelijk terughaalde...

In oktober 2010 zette zijn familie zelfs een heuse manifestatie op poten in Brussel. Honderden medestanders betoogden toen voor zijn vrijlating. De smeekbedes leverden resultaat op. De Belgische regering kwam uiteindelijk tussen om hem vrij te krijgen. In 2012 liet Irak hem vervroegd vrij, na druk van Buitenlandse Zaken, Amnesty International en het Rode Kruis. Hij mocht naar ons land terugkeren. "Iedereen slikte het verhaal als zoete koek", laakte Humo eerder.

Hij verdween daarna van de radar, en van nierkanker was er toen ook geen sprake meer. Vier jaar na zijn vrijlating is hij nu een zeer belangrijke terrorist die gewoon op vrije voeten is, aldus VTM. Pijnlijk. Was Buitenlandse Zaken toen dan niet op de hoogte met wie ze eigenlijk te maken hadden? Tot slot van rekening had Atar er een rijkelijk gevangenispalmares opzitten, met onder meer verblijven in Abu Ghraib, Camp Cropper en Camp Bucca, niet toevallig gevangenissen die bekend staan als kweekgronden voor jihadisten.

Atar had er een rijkelijk gevangenispalmares opzitten, met onder meer verblijven in Abu Ghraib, Camp Cropper en Camp Bucca, niet toevallig gevangenissen die bekend staan als kweekgronden voor jihadisten.
ap Atar had er een rijkelijk gevangenispalmares opzitten, met onder meer verblijven in Abu Ghraib, Camp Cropper en Camp Bucca, niet toevallig gevangenissen die bekend staan als kweekgronden voor jihadisten.
"Laat ons Oussama redden, de vergeten Belg in Irak."
VTM Nieuws "Laat ons Oussama redden, de vergeten Belg in Irak."

Op de terreurlijst, af de terreurlijst

Volgens VRT stond Atar evenwel in 2012 op de terreurlijst van het OCAD. Wat de wenkbrauwen serieus de hoogte in doet schieten, is het feit dat hij blijkbaar op een gegeven moment van die lijst van terreurverdachten is geschrapt, "omdat hij niet meer aan alle criteria voldeed om op die lijst te moeten staan", verduidelijkt VRT. Dat hij een tijd niet op de terreurlijst stond, betekent niet noodzakelijk dat de staatsveiligheid totaal geen aandacht meer voor hem had, beklemtoont VRT wel.

Na de aanslagen van 22 maart werd hij in ieder geval opnieuw op die lijst gezet. Een dag na de aanslagen werd zelfs onmiddellijk zijn huis onderzocht in Anderlecht. Maar Atar? Die was daar niet aanwezig. Hoe is hij al die tijd van de radar kunnen verdwijnen? Wie schrapte hem van de lijst en waarom?

afp

Waarom nu?

Tot slot: waarom wordt nu plots met man en macht naar hem gezocht? Omdat binnenlandse en ook internationale gerechtelijke autoriteiten al even vreesden dat hij vanuit Syrië zou terugkeren naar Europa. En nu zou er informatie zijn dat hij niet alleen in Europa is, maar zelfs ergens in ons land. De huiszoekingen van vrijdag vonden onder meer plaats bij zijn zus en zijn moeder. Drie personen werden opgepakt voor verhoor, maar ze werden vrijgelaten. Atar werd niet gevonden.