Vader die zoon verloor aan zelfdoding eist meer inspanningen: “Zelfmoordlijn is amper bereikbaar”

Jean-Louis Coppers verloor zijn zoon Benoit (rechts) toen die uit het leven stapte.
Arthur/RV Jean-Louis Coppers verloor zijn zoon Benoit (rechts) toen die uit het leven stapte.
De vader van een jongen die vier jaar geleden uit het leven stapte, heeft een memorandum opgesteld waarin hij meer inspanningen eist om het suïcideprobleem in ons land te counteren. Daarbij focust de Gentse Jean-Louis Coppers zowel op preventie als hulpverlening. Want die kunnen volgens hem veel beter. “Neem nu de Zelfmoordlijn. Die is zogezegd 24 uur per dag bereikbaar, maar we stellen vast dat vaak alle vrijwilligers bezet zijn. Dat kan niet als iemand in crisis belt.”

Jean-Louis Coppers weet waarover hij het heeft. Begin 2015 stapte zijn zoon Benoit (22) uit het leven. Het kwam als een donderslag bij heldere hemel, want signalen dat er iets mis was of dat hij zich niet goed voelde in zijn vel waren er nooit geweest. Coppers vertaalde zijn verdriet in de oprichting van een vzw (Tout Bien – Okidoki), die anderen hetzelfde lot wil besparen.

Denktank

Met de verkiezingen in het vooruitzicht stelde hij samen met een denktank van specialisten - onder meer professor Dirk De Wachter van het Universitair Psychiatrisch Centrum van de K.U.Leuven - en jongeren een memorandum op, waarin hij vraagt om meer inspanningen tegen wat hij zelf een “zelfmoordepidemie” noemt in ons land. België staat immers op de tweede plaats als het om het aantal zelfdodingen gaat in West-Europa. Het document werd opgestuurd naar alle partijvoorzitters, studiediensten en fractieleiders van de verschillende partijen. In de hoop dat het iets in beweging zet. “Het is geen raketwetenschap, het is gewoon een reeks praktische voorstellen en aanbevelingen die de werking van vandaag beter en efficiënter kan maken”, zegt hij.



Opvallend in het memorandum is de kritiek aan het adres van de Zelfmoordlijn, waar iedereen die dringend nood heeft aan een gesprek rond zelfdoding terechtkan. “De Zelfmoordlijn 1813 zou 24 uur per dag en 7 dagen op 7 bereikbaar zijn, zo staat er op de site te lezen, maar we stellen vast dat vaak alle vrijwilligers bezet zijn”, aldus Coppers. “Toen ik met de vzw begon, kreeg ik gemiddeld een keer om de 8 weken een mail om te melden dat iemand er maar niet in slaagde binnen te raken voor hulp, nu is dat al een keer in de 6 weken. Gisteren zat ik nog samen met een aantal jongeren en een van hen vertelde dat zijn ouders vorige week 10 keer gebeld hadden op verschillende momenten van de dag en ze kregen nooit antwoord. De chatdienst is alleen beschikbaar tussen 18.30 en 22 uur en ook daar zijn medewerkers vaak niet bereikbaar. Mails krijgen ‘binnen de 5 werkdagen’ een antwoord en er kan maximaal 5 keer heen-en-weer gemaild worden.”

Het memorandum stelt wel ook oplossingen voor. Zoals het inzetten van studenten psychologie en verpleegkunde bij de Zelfmoordlijn voor een betere permanentie, naar Nederlandse model. Zij zouden extra studiepunten kunnen verdienen met hun vrijwilligerswerk. Ook de chatdienst zou op die manier beter bemand kunnen worden, want die moet volgens Coppers ook 24/7 bereikbaar zijn. Of toch zeker tussen de ‘piekuren’ van 18 uur en 1 uur ’s nachts. Zelfs een samenwerking met gelijkaardige diensten in Nederland – waar het suïcidecijfer een pak lager ligt – is een optie.

“Kort door de bocht”

Kirsten Pauwels van de Zelfmoordlijn vindt de kritiek aan het adres van de vzw jammer en “kort door de bocht”. “De bezetting van onze lijn is iets waar we hard aan werken”, zegt ze. “Zo zijn we aan het bekijken of we inderdaad studenten kunnen inzetten. Maar er is een verschil tussen kwantiteit en kwaliteit. Wij zetten niemand aan de lijn waarvan we niet zeker zijn dat die de kwaliteit van onze hulpverlening kan garanderen. Ik denk dat het wat kort door de bocht is om te zeggen dat we er maar massaal mensen moeten inpompen en dat het dan wel in orde komt.”

Hetzelfde geldt voor de chat en de mail van de Zelfmoordlijn. “Wie naar ons mailt, wil vaak gewoon zijn verhaal eens kwijt. Meestal gaat het in dat geval niet om een crisissituatie. Daarvoor zijn de telefoonlijn en de chat er. Natuurlijk zouden wij ook graag een chat hebben waar we 24 uur per dag beschikbaar zijn, maar we kiezen er hier voor om uren af te bakenen waarin je zéker een gesprek met iemand aan kan gaan”, zegt ze.

Pijnpunten

Maar net dat is volgens Coppers een van de pijnpunten. “We horen ook soms van mensen die bellen dat ze niet meteen iemand aan de lijn hebben gekregen”, aldus Pauwels. “We werken echter al jaren samen met de collega’s van Teleonthaal. Mensen die niet meteen een Zelfmoordlijnvrijwilliger aan de lijn krijgen – de gesprekken zijn soms lang – kunnen zich altijd laten doorverbinden met Teleonthaal. We bouwen onze capaciteit trouwens beetje bij beetje uit. De jongste 5 jaar is het aantal vrijwilligers bij onze vzw verdubbeld tot 160 en dat is niet niets.” (lees hieronder verder)

Getty Images

Ze drukt er ook op dat de Zelfmoordlijn niet het enige is wat er in Vlaanderen gebeurt aan suïcidepreventie. “Wij zijn misschien het bekendste, maar dat betekent niet dat we dan maar alle problemen moeten kunnen opvangen. Dat is een misverstand. Het is een heel specifiek soort hulp die we bieden. En we werken heel bewust met vrijwilligers, zodat er geen hiërarchische relatie is van hulpverlener en cliënt. Bij ons krijg je gesprekken van mens tot mens. We hebben daar bewust voor gekozen en dat komt uit jarenlange ervaring en wetenschappelijk onderzoek.”

Praten hélpt

Het memorandum van Coppers gaat zelf ook verder dan alleen de Zelfmoordlijn. Volgens het document moet er onder meer ook intensiever aan preventie gedaan worden, moet er een beter terugbetalingssysteem komen voor wie een beroep doet op een psycholoog en kunnen ook scholen en verenigingen hun steentje bijdragen door over zelfmoord te praten en een preventieplan op te stellen. Ook de sociale cohesie moet een stuk beter. Want contact en praten hélpt, zo klinkt het. “Dat laatste is een voorbeeld van iets dat gewoon om goede wil draait, dat hoeft geen geld te kosten”, aldus nog Coppers.

Extra geld is nochtans welkom. “Er sterven in ons land drie keer meer mensen aan zelfdoding dan in het verkeer”, zegt hij. “Elk jaar stappen 1.800 mensen uit het leven – verdoken zelfdodingen niet meegerekend – terwijl er volgens het verkeersinstituut VIAS vorig jaar 620 verkeersdoden vielen. En toch spenderen we 30 keer meer aan verkeersveiligheid dan aan zelfmoordpreventie.”

Je kan het volledige memorandum hier nalezen.




29 reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.


  • Olivier Dochez

    Zet op de zelfmoordlijn mensen die zelf zelfmoord hebben willen pkegen in plaats van deze uit te sluiten. In mijn omgeving zijn het net die personen die mij hielpen en vice versa. Professionele hulp is een lachertje in dit land op dat vlak we worden onmiddelijk in vakjes gedropt en pilletjes voorgeschreven, dat pakt echter het probleem niet aan!

  • albert stroobandt

    Mijn dochter haar vriend heeft het ook gedaan en er was al eens een poging daarvoor , iemand die het wil doen zal het doen en ik nog mensen die er heel gelukkig uitzagen dus het zal tussen de oren zitten. Albert

  • Natacha Verpoort

    hulp? moest eens elke puber het na-apen van social media of delen stoppen is 99% van de problemen opgelost!

  • Ronny Martin

    ipv de nooit beschikbare zelfmoordlijn en de 'je mag er niet over spreken' van de dienst zelfmoordpreventie (die gaan enkel reclameren dat er bij dit artikel niet bij staat dat je zelfmoordlijn moet contacteren maar zullen doorhebben dat dat beetje sarcastisch zou over komen) kan je overigens ook contact opnemen met huisarts of ziekenhuis. Indien je vermoedt dat er iemand een probleem heeft mag (moet) je zonder problemen spoed bellen.

  • Dirk De Buyst

    Wees blij dat er tenminste een hulplijn bestaat. Vroeger zei men: “Laat je niet zo gaan, herpakt u. Los het zelf op.” Nu moet er voor alles en iedereen maar een pasklare oplossing zijn. Niks kunnen ze nog zelf. En zoek eerst naar de oorzaken van al die zelfdodingen.