Uplace terug naar af? Raad van State vernietigt milieuvergunning

Het terrein waar het shopppingcomplex Uplace zou moeten komen, aan het viaduct van Vilvoorde in Machelen.
PHOTO_NEWS Het terrein waar het shopppingcomplex Uplace zou moeten komen, aan het viaduct van Vilvoorde in Machelen.
De Raad van State heeft de milieuvergunning voor winkelcomplex Uplace in Machelen vernietigd. Volgens de Raad van State kwam de beslissing van de Vlaamse regering immers tot stand "met schending van het onpartijdigheidsbeginsel". De milieuvergunningsaanvraag eindigt zo met een "definitieve weigeringsbeslissing", bevestigt het rechtscollege.

"De Raad van State vernietigt het besluit van de Vlaamse minister van Leefmilieu, Natuur en Cultuur van 30 mei 2012 waarbij (...) aan de NV Uplace de gevraagde milieuvergunning wordt verleend", zo luidt het in het arrest.

190.000 m2 winkelruimte
Uplace is een megaproject van Club Brugge-voorzitter Bart Verhaeghe. Het project voorziet een gloednieuw groot shopping- en ontspanningscomplex in het noorden van Brussel, aan het viaduct van Vilvoorde, in de buurt van de vroegere Renaultfabriek. Blikvanger moest een wolkenkrabber van 80 meter hoog worden. Het complex zou 190.000 m² aan winkelruimte tellen en 600 miljoen euro kosten. Naar eigen zeggen creëert het meer dan 3.000 nieuwe arbeidsplaatsen in de bouw van het project en nog eens 3.100 na de opening ervan.

Tegen het plan bestaat grote tegenkanting, onder andere vanuit de provincie Vlaams-Brabant dat grote mobiliteitsproblemen vreest. Een hele resem partijen trok daarom naar de Raad van State, waaronder de provincie, de steden Leuven en Vilvoorde, Bond Beter Leefmilieu, de Brusselse Raad voor het Leefmilieu en Greenpeace.

BELGA
Uplace-CEO Bart Verhaeghe (midden).
BELGA Uplace-CEO Bart Verhaeghe (midden).

Soap
Het dossier Uplace leest intussen als een slechte soap en lijkt een opeenstapeling te zijn van procedures. Het project van de flamboyante ondernemer Bart Verhaeghe, tevens voorzitter van Club Brugge, is dan ook vrij omvangrijk.

De eerste plannen dateren van 2009, toen Uplace met de Vlaamse regering een zogeheten brownfieldconvenant afsloot, voor de sanering van de vervuilde gronden.

Achttien adviezen
Daarna volgen tal van vergunningen en openbare onderzoeken: vier overheidsniveaus, zes ministers, acht openbare onderzoeken, negen procedures, en achttien verplichte adviezen later krijgt Uplace in mei 2012 uitzicht op zijn laatste vergunning van de Vlaamse regering, nadat de provincie Vlaams-Brabant eerder de vergunningen weigerde.

De milieuvergunning, afgeleverd door bevoegd minister Joke Schauvliege (CD&V), wordt echter aangevochten bij de Raad van State. In een voorlopig arrest van december 2012 vernietigt die Raad van State de vergunning al een keer. Vandaag volgde dus het definitieve arrest dat de schorsing bekrachtigt.

Niet onpartijdig
Volgens de Raad van State kwam het besluit van minister Schauvliege immers tot stand "met schending van het onpartijdigheidsbeginsel", doordat in het Uplace-brownfieldconvenant van 2009 met de Vlaamse regering de facto al afspraken waren gemaakt over de inhoud van de milieuvergunning. "Wat verboden is" door het brownfielddecreet.

Zo besluit de Raad van State uit de samenlezing van de verbintenissen die de Vlaamse regering aanging "dat ze de milieuvergunning slechts zou weigeren in welbepaalde omstandigheden, namelijk om redenen van 'openbaar belang' of om 'redenen die niet op redelijke wijze remedieerbaar of oplosbaar zijn'".

Objectiviteit in het gedrang
En zo kwam de objectiviteit van de minister in het gedrang, besluit de Raad van State fors. Want gelet op de aangegane verbintenissen "valt niet in te zien hoe de Vlaamse minister van Leefmilieu de administratieve beroepen van onder meer de NV Uplace - actor bij het brownfieldproject - tegen de beslissing van de deputatie van de provincie Vlaams-Brabant (...) in alle objectiviteit, zonder vooringenomenheid en zonder gebonden te zijn door eerder aangegane overeenkomsten heeft kunnen beoordelen".

De Vlaamse regering had ter verdediging nog opgeworpen dat een vernietiging elk bestaand brownfieldconvenant op de helling zou plaatsen. "Feitelijk onjuist", noemt het rechtscollege dat nu. Het Uplace-convenant wijkt immers af van tal van andere brownfieldconvenanten waarin enkel afspraken werden gemaakt om het doorlopen van de bestaande procedures te versnellen, aldus de Raad van State.

De Uplace-site.
BELGA De Uplace-site.