Spanningen tussen Open Vld en MR, Dewael haalt uit naar Michel: "Dit mag u niet doen!”

Premier: “Lijst van grondwetsartikels is communautaire waanzin”

Premier Charles Michel.
Photo News Premier Charles Michel.
Premier Charles Michel (MR) wil naar eigen zeggen “maximaal vechten tegen een risico op communautaire chaos”. Daarom zal hij in de regering alles doen om zich te verzetten tegen de lijst van grondwetsartikels die deze week in commissie voor herziening vatbaar zijn verklaard, zoals hij deze voormiddag op Twitter verklaarde. Dat zei Michel vanmiddag in de Kamer. Zowel de oppositiepartijen als meerderheidspartij Open Vld reageerden ontstemd. Groen-fractieleider Kristof Calvo maakte de vergelijking met Erdogan, Orban en Poetin.

Michel werd in het parlement aan de tand gevoeld door zowel oppositiepartijen als zijn eigen coalitiepartner Open Vld. Om 11 uur vanmorgen had de premier een opvallende tweet de wereld ingestuurd. Hij noemde de lijst met Grondwetsartikels die in de bevoegde Kamercommissie voor herziening vatbaar waren verklaard, “communautaire waanzin”. Michel voegde er nog aan toe dat hij alles zou doen om zich ertegen te verzetten.

Zowel oppositie als meerderheid reageerde woedend. N-VA-fractieleider Peter De Roover zei eerder al dat als Michel de grondwetsherziening zou blokkeren, dat “in de buurt van een staatsgreep” zou komen. Vandaag noemde hij het feit dat een ontslagnemende minderheidsregering de parlementaire meerderheid zou blokkeren “democratische waanzin”. Ook vanuit groene hoek en bij Open Vld kwam felle kritiek. Open Vd-fractieleider Patrick Dewael noemde de uitspraken “onkies”.

Dat Michel zijn tweet verstuurde net na het verstrijken van de deadline om vragen in te dienen die deze namiddag tijdens het vragenuurtje konden worden gesteld, maakte de verontwaardiging alleen maar groter. Uiteindelijk liet Kamervoorzitter Siegfried Bracke (N-VA) de vragen wel toe. 

“Communautaire chaos”

Michel benadrukte in zijn antwoord dat de regering het volste recht heeft zich tegen de lijst te verzetten. “Democratie is ook waken over de principes over het evenwicht tussen de machten”, klonk het. 

Maar naast de juridische kwestie is de zaak ook vooral politiek, aldus de premier. “Ik zal als premier mijn verantwoordelijkheid nemen. Daarom ga ik maximaal vechten tegen een risico op communautaire chaos. De laatste decennia heb ik vastgesteld dat het telkens een keuze was: ofwel een communautaire crisis, ofwel zoals de laatste vier jaren, ook net N-VA, socio-economische hervormingen voor meer welvaart en meer jobs.”

Michel wil in de regering verder debatteren over het standpunt dat zijn ploeg uiteindelijk zal innemen. 

Geen applaus bij Open Vld

Opvallend: Michel kreeg na zijn antwoord enkel applaus van zijn eigen partij MR, niet van bijvoorbeeld coalitiepartner Open Vld.

Zijn antwoord kon dan ook niet op goedkeuring rekenen bij meerderheid en oppositie. “Met een minderheidsregering met 52 zetels in de Kamer is het democratisch niet fatsoenlijk zich te verzetten tegen de wil van een meerderheid van de Kamer. Dat doe je niet. Dat zijn fundamentele rechten. U hebt zich daarbij neer te leggen, niet meer, niet minder”, aldus Dewael. Michel wees Open Vld er op dat “als u de herziening van artikel 1 van de Grondwet deelt, u vooral de nationalisten blij maakt”.

Volgens De Roover (N-VA) is Michel “helemaal het noorden kwijt”. 

Open Vld-fractieleider Patrick Dewael.
Photo News Open Vld-fractieleider Patrick Dewael.

“Zou dit eerder verwachten van Poetin”

Groen-fractieleider Kristof Calvo noemde “een land en haar democratie niet vernieuwen, grondrechten niet verankeren” pas echt “een cadeau voor nationalisten en populisten”. “Wat een late bekering. Vier en een half jaar hebt u het land uitbesteed aan Vlaams-nationalisten, en vandaag spelt u de Kamer de les in de strijd tegen nationalisme. Een grondwet dient niet alleen om het land te splitsen, een grondwet kan mensen ook bijeen brengen.”

Volgens Calvo wil zijn partij niet hetzelfde als N-VA. “Wij geloven dat er een meerderheid is voor een federale kieskring. Wij zullen nooit ja zeggen tegen wat meneer De Roover wil, wij willen andere dingen. Ik zou dit eerder verwachten van een Erdogan, een Orban, of een Poetin. Maar ik geloof dat u zo niet in elkaar zit. Daarom mijn oproep: laat ons samen, zonder nationalisten, overeenkomen over een lijst.”

Onverwacht

De Kamercommissie voor de herziening van de Grondwet heeft dinsdag ruim veertig artikels uit de Grondwet voor herziening vatbaar verklaard. Het gaat om een lijst met een reeks uiteenlopende artikels, die na een chaotische stemming tot stand kwam. Dat betekent dat die artikels de volgende legislatuur kunnen worden gewijzigd, indien daar een tweederdemeerderheid voor te vinden is. Vanavond moet de plenaire Kamer zich sowieso nog uitspreken.

De goedkeuring van de lijst is een van de laatste beleidsdaden van de legislatuur. Eens gestemd en goedgekeurd door de regering, en nadien gepubliceerd in het Staatsblad, zijn Kamer en Senaat automatisch ontbonden. De Grondwetsartikels op de lijst zijn de enige die de daaropvolgende legislatuur kunnen worden aangepast.

Het was uitkijken naar het standpunt van de regering, omdat zij de lijst dus ook zelf moet goedkeuren vooraleer ze geldig is. Hoewel de regering in lopende zaken zit, is ze puur juridisch niet gebonden door wat Kamer en Senaat beslissen, maar verschillende partijen noemden het eerder al onkies als de regering, die geen meerderheid heeft, de meerderheid in het parlement niet zou volgen. 

Onverwacht

De Franstalige partijen waren het er dinsdag over eens dat er geen communautair geladen artikels zouden mogen passeren. Dat liep echter al snel mis. Zo kreeg totaal onverwacht artikel 1 groen licht. Dat schrijft voor dat België een federale staat is, samengesteld uit de gemeenschappen en de gewesten. CD&V had dat naar voren geschoven om de scheiding der machten in te expliciteren. Omdat een lid van MR te laat voor de stemming was, was er een tegenstem te kort.

Maar er zijn nog opvallende artikels die een meerderheid kregen. Het meest in het oog springt artikel 7bis, langs waar de voorstanders van de Klimaatwet die wet in de Grondwet willen verankeren. Ook stemrecht vanaf 16 jaar, de invoering van een federale kieskring, referenda op gemeentelijk en regionaal niveau en het initiatiefrecht van burgers behoren tot de mogelijkheden om na de verkiezingen te worden doorgevoerd. Het invoeren van stemrecht in plaats van stemplicht haalde het niet.

Voor alle duidelijkheid: het gaat om artikels die pas de volgende legislatuur kunnen worden gewijzigd. Bovendien is daar dan een tweederdemeerderheid voor nodig. Die is niet nodig om artikels op de lijst te plaatsen.  




177 reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.


  • Geert Landsman

    Vlaanderen is geen land. 1 land = 1 regering = Belgie.

  • hedwig beernaert

    Een premier is een beleidsman die respect heeft voor alle burgers van zijn land. Dat is democratie. Het kan dus niet dat bepaalde artikels van de grondwet voor wijziging vatbaar zijn en andere niet (bv artikels 1 en 195). Dit is opnieuw een kaakslag voor de Vlamingen waaraan bepaalde Vlaamse partijen intens aan meewerken. Dit is geen grondwet meer maar een velletje papier dat geen enkele democratische waarde meer heeft.

  • Marc Baeyens

    Een economisch beleid in dienst van de bevolking of een communistisch beleid in dienst van de partijen. Onze Vlaamse trado-partijen zullen een communautaire keuze moéten maken. Maar in het parlement hebben ze blijkbaar al tégen Vlaanderen gekozen door artikels 1 en 195 niet te weerhouden voor herziening. Der federale standstil zal minstens nog een legislatuur langer duren.

  • Carlos Baillieu

    Michel heeft gelijk. NVA wil het land in 2 verdelen en versnipperen, we riskeren een burgeroorlog zoals in Joegoslavië, eruit met deze separatisten. Tijd voor 1 federale regering en alle andere gecreëerde minister jokpes eruit. We hebben niets anders dan dure miserie voor de bevolking met NVA deze partij heeft van de Vlaming een melkkoe gemaakt. Ondanks al de besparingen en afschaffingen nog resulteerde hun dwangbeleid in een budgetair tekort van 8,5 miljard.

  • Rik Connaerdt

    Mr. Michel mag doen wat hij wil. De echte vraag is of de Grondwet nog wel een grondwet is? Ze wordt steeds gewijzigd, dat is geen grondwet meer, maar een sleutel op weg naar de dictatuur en de inperking van de burgerlijke vrijheden. Wie is er nu zo onnozel, mijn excuses voor het woord, om een klimaatwet in de grondwet te willen schrijven? Waarom dan alle andere wetten niet meteen er in?