Ruim acht miljoen Belgen schudden de politieke kaarten voor de komende vijf jaar

De zeven Vlaamse partijvoorzitters.
HLN De zeven Vlaamse partijvoorzitters.
Meer dan 8 miljoen Belgen brengen morgen/zondag hun stem uit voor een nieuw Vlaams, Waals, Duitstalig, Brussels, federaal en Europees parlement. Wat staat er op het spel?

Eerst wat meer technische uitleg. In totaal stemmen zondag tussen 8 en 14 of 16 uur - afhankelijk van of er elektronisch of op papier wordt gestemd - 8.167.709 Belgen. Meer dan 4,8 miljoen daarvan wonen in Vlaanderen. In Brussel zijn 588.203 kiezers geregistreerd, in Wallonië bijna 2,6 miljoen, en in Duitstalig België 49.441. Al die kiezers stemmen voor hun eigen regionale parlement en voor de Kamer. Het Franse gemeenschapsparlement en de Senaat worden onrechtstreeks verkozen. Daarnaast zijn er ook nog Europese verkiezingen. 

In Vlaanderen wordt straks in 157 gemeenten elektronisch gestemd, ofwel iets meer dan de helft. 143 Vlaamse gemeenten stemmen nog op papier. In Wallonië gebeurt alles dan weer op papier, terwijl de 19 Brusselse gemeenten volledig elektronisch stemmen. Dat laatste geldt trouwens ook voor de 9 Duitstalige gemeenten. 

Geert De Rycke

Maar wat staat er nu precies op het spel? Omdat de verkiezingen samenvallen, verandert er na vandaag wellicht heel wat aan het Belgische politieke bestel. In 2014 - toen de verkiezingen voor het eerst sinds 1999 samenvielen - sprak men al van "de moeder aller verkiezingen". Dat is nu niet anders.

Op federaal niveau moet de regering-Michel met N-VA (tot eind vorig jaar), CD&V en Open Vld aan Vlaamse kant en de MR als enige Franstalige partij haar bilan verdedigen. 'Jobs, jobs, jobs' was het credo, en de regering creëerde er ook heel wat bij. Door de tax shift gingen de netto-inkomens van heel wat Belgen er bovendien op vooruit. Maar er klinkt ook kritiek. Zo is het gat in de begroting allesbehalve gedicht, kreunt justitie onder een tekort aan middelen en klinkt er kritiek op de verhoging van de wettelijke pensioenleeftijd naar 67 jaar. De linkse oppositiepartijen Groen en sp.a willen het tij keren, terwijl N-VA-voorzitter Bart De Wever waarschuwt voor een 'rood-groene belastingtsunami' die het land vanuit Wallonië dreigt te overspoelen. Daar doen PS, Ecolo en PTB/PVDA het erg goed in de peilingen, terwijl Vlaams Belang in het noorden van het land de wind in de zeilen lijkt te hebben.

Hilde Crevits en Bart De Wever bij VTM Nieuws.
Still Hilde Crevits en Bart De Wever bij VTM Nieuws.

Vlaams speelt dan weer de 'kanselierstrijd' tussen N-VA-voorzitter Bart De Wever en CD&V-kopvrouw Hilde Crevits. N-VA en CD&V waren de voorbije legislatuur partners aan het Martelaarsplein, samen met Open Vld. De ploeg onder leiding van Geert Bourgeois (N-VA) kon een begrotingsevenwicht voorleggen, voerde een onderwijshervorming door en pompte meer dan 330 miljoen euro extra in de sector van personen met een handicap. Toch laat ze nog heel wat huiswerk achter voor de opvolgers. In het onderwijs is er de vraag naar meer middelen, en moet de kwaliteit omhoog. De wachtlijsten in de zorg zijn niet weggewerkt, en ook de files staan er nog.

Over naar Brussel, dat al zeker voor de helft nieuwe parlementsleden krijgt. De afgelopen legislatuur stond in het teken van de uitvoering van de zesde staatshervorming, maar vooral de vele schandalen - Samusocial, de Brusselse brandweer, Logement Molenbeekois en de staat van de tunnels - lieten hun sporen na. De regering onder leiding van Rudi Vervoort (PS) met DéFI, cdH, Open Vld, CD&V en sp.a verdedigt haar bilan tegen een forse groene oppositie. Ecolo en Groen zijn in de peilingen samen goed voor ruim 22 procent. Aan Nederlandstalige kant doen N-VA en het extreemrechtse Vlaams Belang het dan weer goed.

Brussels minister-president Rudi Vervoort.
BELGA Brussels minister-president Rudi Vervoort.

Ook in Wallonië doen de linkse partijen Ecolo en PVDA/PTB het goed in de peilingen, al zou de PS ondanks de vele schandalen - denk maar aan Publifin - de grootste blijven. De Waalse regering startte de legislatuur nog met een coalitie PS-cdH, met minister-president Paul Magnette, maar die werd halverwege de legislatuur gedumpt door cdH om met MR in zee te gaan. De Waalse regering verloor daardoor wat vaart. Zo haalde de geplande hervorming van de gesubsidieerde jobs in de non-profit en bij de lokale besturen - of APE - de eindmeet niet. De regering MR-cdH verloor aan het einde van de legislatuur nog haar meerderheid in het parlement. Ze had bij de start maar één zetel op overschot, en raakte die nipte marge kwijt toen een MR-parlementslid de overstap maakte naar de nieuwe partij van ex-MR politicus Alain Destexhe.

De kiezer beslist straks niet alleen over nieuwe Belgische parlementen. Samen met alle andere Europese lidstaten kiezen de Belgen ook nieuwe Europarlementsleden. Dat zijn er vooralsnog 751 (750 plus de voorzitter), nu Groot-Brittannië door het uitstel van de brexit alsnog moet deelnemen. België krijgt 21 van die zetels. De huidige Vlaamse Europarlementsleden Guy Verhofstadt, Hilde Vautmans en Lieve Wierinck (Open Vld), Kathleen Van Brempt (sp.a), Bart Staes (Groen), Tom Vandenkendelaere en Ivo Belet (CD&V), Gerolf Annemans (Vlaams Belang), Mark Demesmaeker, en Ralph Paquet (N-VA) hopen op een volgend mandaat, maar de partijen werpen ook nieuwe gezichten in de Europese strijd. Zo is Vlaams minister-president Geert Bourgeois lijsttrekker bij N-VA en staat ook voormalig minister van Financiën Johan Van Overtveldt op de lijst, terwijl CD&V-vicepremier Kris Peeters de honneurs waarneemt bovenaan de Europese CD&V-lijst.

Geert Bourgeois wordt door zijn partij Europa ingestuurd.
BELGA Geert Bourgeois wordt door zijn partij Europa ingestuurd.

Na de campagne en de verkiezingen moet voor de parlementsleden het echte werk nog beginnen. Fracties moeten officieel worden gevormd en de commissies samengesteld. De parlementsleden moeten niet alleen beslissen wie hun voorzitter wordt, ze moeten ook het licht op groen zetten voor de benoeming van de nieuwe voorzitter van de Europese Commissie en - in een later stadium - voor de Commissie in haar geheel.

De resultaten lopen als alles goed gaat in de loop van de namiddag en vooravond al binnen. Alleen voor de Europese zetelverdeling is het wellicht wachten tot later zondagavond. Wie alles van dichtbij wil volgen kan daarvoor uiteraard hier bij ons op HLN.be terecht.




5 reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.


  • Florent Gabriëls

    Ik ben samen met vele anderen blij dat dit mediacircus zal voorbij zijn. Weinige kandidaten lijken me oprecht begaan met wat ons bezighoudt . Bovendien is dit voor de media een hoogdag. Iedereen op post om kandidaten te interviewen op een (on ??)partijdige manier. De berichten en nieuwsgaring hieromtrent komen me de strot uit. Wie wordt hier wijzer van ? De meeste mensen weten sowieso "wie voor wat staat". Volgende week begint dat ander nieuws : wie gaat scheep met wie ?

  • Roger Cooks

    Voila se, mijn "burgerplicht" zit er weeral op. Tijd verscheten uiteraard want traditiegetrouw zullen de verliezers weer de winnaars zijn en vice versa. Maar het regende niet en een fietstochtje van 5 km (enkel) is altijd meegenomen. Maar had het nu geregend, dan had ik de kelk van dat circus aan mij voorbij laten gaan.

  • Roger Cooks

    Ik wou VB stemmen, maar omdat BDW weigert om de hand aan Van Grieken te reiken, speelt dat in de kaart van links. Dus ben ik wel verplicht om (ferm tegen mijn zin) NVA te stemmen om zoveel mogelijk te vermijden dat de groene regelneven en de rode sinterklazen ons de volgende jaren gaan stropen.

  • Jo Hendrik

    Ik ga tegen mijn zin stemmen

  • Donald Robert

    Waarom laten ze het stemmen niet vrij inplaats van verplicht net Ruslandl