Rekenhof vernietigend over zorgenproject bij De Lijn: “3 miljoen aan onterechte betalingen”

De Lijn
Het Rekenhof heeft een behoorlijk vernietigend rapport opgemaakt over het ‘ReTiBo-project’ bij De Lijn. Dat project voor de invoering van een nieuw registratie-, ticketing- en boordcomputersysteem sukkelde niet alleen van de ene vertraging in de andere, de kostprijs is volgens het Rekenhof ook opgelopen met bijna 42 miljoen euro. Daarbij heeft De Lijn voor 3 miljoen euro "onterechte betalingen gedaan”.

Het ReTiBo-project is al jarenlang een zorgenkind bij De Lijn. De Lijn besliste in 2005 een nieuw registratie-, ticketing- en boordcomputersysteem (ReTiBo) op haar bussen en trams te installeren ter vervanging van het magneetkaartensysteem. Het project moest al in november 2014 klaar zijn, maar sukkelde van de ene vertraging in de andere. Eind 2018 was het project nog steeds niet opgeleverd.

Het Rekenhof heeft het dossier nu onder de loep genomen en komt tot een erg scherp oordeel. Zo is er het verhaal van de oplopende kostprijs. Het Rekenhof raamt die nu op 154,7 miljoen euro of 41,9 miljoen euro meer dan de aanvankelijke (Rekenhof-)raming van 112,8 miljoen euro. De aanslepende vertragingen wegen het zwaarste door in die oplopende kostprijs (34,4 miljoen euro). 

Externe partners

Het Rekenhof is ook kritisch voor de manier waarop De Lijn in zee is gegaan met externe partners. "De Lijn gaf de aansturing van het project bijna volledig uit handen aan een aantal externe ondersteuners", klinkt het. "Zo ontstond in feite een nagenoeg uitsluitend externe projectaansturing", stelt het Rekenhof. Bovendien had De Lijn bij de aanhoudende vertragingen zelf te weinig mogelijkheden om boetes te innen of om de leverancier te dwingen tot een betere dienstverlening. De Lijn had volgens het Rekenhof meer resultaatsverbintenissen moeten afsluiten met die externen. Bovendien zijn de betalingen aan die externe ondersteuners "weinig transparant". Het Rekenhof meent dat De Lijn voor 3 miljoen euro "onterechte betalingen" heeft gedaan.

Verder heeft De Lijn volgens het Rekenhof op verschillende momenten "de bevoegdheden van de raad van bestuur niet gerespecteerd" en de wet op de overheidsopdrachten "meermaals niet nageleefd". Zo was er bijvoorbeeld voor de aanstelling van twee externe consultants geen goedkeuring van de raad van bestuur en werden die opdrachten ook niet in mededinging gesteld. 

We gaan hier nooit een schoonheidsprijs mee winnen. Het is ook geen geheim dat dit een problematisch project is geweest

Roger Kesteloot, directeur-generaal van De Lijn

“Niet vernietigend”

Roger Kesteloot, de directeur-generaal van de Vlaamse openbaarvervoermaatschappij De Lijn, geeft toe dat de invoering van ReTiBo “een problematisch project was”. “We gaan hier nooit een schoonheidsprijs mee winnen”, klinkt het in een reactie. “Dat het Rekenhof dat kritisch bekijkt, is niet meer dan normaal. Al zou ik hun rapport zeker niet vernietigend noemen.”

“Het rapport is inderdaad erg kritisch, maar het is ook eigen aan het Rekenhof om zoiets kritisch te bekijken”, zegt hij. “Het is ook geen geheim dat dit een problematisch project is geweest, omdat al snel bleek dat onze leverancier niet kon brengen wat hij had beloofd.”

Kesteloot erkent dat het project een pak duurder uitvalt dan aanvankelijk werd vooropgesteld. “Er is een vertraging van vijf jaar opgelopen, wat extra kosten met zich meebrengt”, zegt hij. “De kosten van nu zijn niet meer te vergelijken met de kosten op het moment van de raming”, klinkt het wel als opmerking bij de cijfers van het Rekenhof. Voorts betwist de topman ook dat er sprake is van 3 miljoen euro aan onterechte betalingen, zoals het Rekenhof heeft gesteld.

Competenties

Daarnaast bestrijdt hij de kritiek dat De Lijn “de aansturing van het project bijna volledig uit handen (gaf) aan een aantal externe ondersteuners”. “Het werken met externe mensen was nodig omdat we de competenties op het vlak van IT niet in huis hadden”, klinkt het. “Maar de externe mensen werden wel aangestuurd door een interne stuurgroep met minstens vijf van onze directieleden.”

De topman zegt dat het bedrijf intussen al lessen getrokken heeft uit de hele saga. Ze gebeurt het inschakelen van externe ICT-ers nu via een raamovereenkomst die opgesteld is door de Vlaamse overheid. Enkele aanbevelingen die het Rekenhof voor De Lijn formuleerde, zullen in de mate van het mogelijk worden opgevolgd, luidt het nog.

Eind dit jaar oplevering?

Voor de oplevering van het hele project wordt inmiddels gemikt op eind 2019. “Het doel om het oude magneetkaartsysteem te doen verdwijnen, zal eind dit jaar bereikt worden”, zegt Kesteloot. “Veel te laat, maar het wordt wel behaald.”




13 reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.


  • raf janssens

    155 miljoen euro voor een nieuw registratie-, ticketing- en boordcomputersysteem? Gewoon schandalig. Wat is de terugverdientijd voor zo'n project, of is dat voor De Lijn niet belangrijk omdat het toch maar gemeenschapsgeld is? In de privésector vlieg je buiten als je met zo'n onzinnig project durft af te komen. Iemand wordt hier waarschijnlijk stinkend rijk van.

  • Nancy Verhoeven

    Privatiseren staat niet voor goedkoper, integendeel.

  • Paul Philippaerts

    Die overheidsdiensten blijven niet werken. Wanneer wordt er eens een grondige controle uitgevoerd wat de diensten met onze centen uitrichten. Zijn alle overheidsdiensten nodig. Doen ze hun werk op een fatsoenlijke manier. Wordt er niet te veel gevraagd. En het meest belachelijke is dat ze hun eigen tarieven bepalen. Stel jij mag zelf bepalen hoeveel je gaat verdienen, geen enkele controle tenzij van klikkende personeelsleden.

  • Louis Reynders

    Dat ticketsysteem heeft al meer gekost dan de inkomsten van de lijn van een gans jaar. En dan maar klagen dat ze niet genoeg middelen hebben

  • Willy Van Craen

    De benoemingspolitiek voor zulke beslissingen best overlaten aan een groep van bekwame bedrijfsleiders. De meeste vastbenoemde benoemde denken meer aan hun postje en niet te veel aan het rezultaat want de staat betaald toch.