Pionierswerk van Vlaming leidt tot kortere tbc-behandeling

AP
De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) beveelt voortaan een kortere standaardbehandeling aan voor multiresistente tbc. De nieuwe therapie, die nog maar negen maanden duurt in plaats van zo'n twee jaar, werd ontwikkeld door de Vlaming Armand Van Deun. Dat meldt het Instituut voor Tropische Geneeskunde, waar de wetenschapper werkt.

Van Deun startte 20 jaar geleden met zijn zoektocht naar een behandeling voor de tuberculosevarianten die resistent waren tegen verschillende soorten geneesmiddelen (MDR-TB). Toen waren er nog niet veel gevallen en weinigen geloofden dat een behandeling vinden mogelijk was.

Intussen krijgen jaarlijks zo'n negen miljoen mensen wereldwijd de infectieziekte. Zo'n 450.000 gevallen zijn resistent tegen gangbare geneesmiddelen. Tot nog toe duurde een behandeling zo'n twee jaar, maar een op de drie patiënten werd doof. Gemiddeld de helft overleefde de multiresistente infectie niet.

Van Deun volhardde en zocht met collega's van Damiaanactie naar de juiste combinatie, dosering en timing van geneesmiddelen voor een betere behandeling. Hij zette op aanraden ook clofazimine in, een middel dat de WHO nog niet erkende. Het onderzoek leidde in 2006 tot een nieuwe behandelwijze, het zogenaamde Bangladesh-regime.

Korter, goedkoper, efficiënter
Dat regime bleek aanzienlijk goedkoper, de behandeling duurde nog maar negen maanden en de slaagkans steeg van 65 naar 88 procent. Een mislukte behandeling zou ook geen resistentie veroorzaken.

Met latere proeven werden de resultaten gevalideerd en de WHO kondigde op 12 mei aan haar richtlijnen voor MDR-TB aan te passen aan het regime van Van Deun.

"We hebben laten zien dat multiresistente tuberculose een behandelbare ziekte is geworden", zegt Van Deun. "Toch moeten we op onze qui-vive zijn om verdere resistentie te vermijden door medicijnen optimaal te combineren. Dat betekent dat de gebruiksregels wereldwijd nageleefd moeten worden."

Ook de Damiaanactie is "ontzettend trots" op de inspanningen die ze samen met Van Deun leverde. Volgens de organisatie zal de nieuwe behandeling tot een "paradigmaverschuiving" leiden wat betreft multiresistente ziektes.