Pensioendienst jaagt op hoogbejaarden

Photo News
Een veertigtal armoedeorganisaties, seniorenbewegingen en vakbonden hebben een protestbrief geschreven. Ze klagen de vernieuwde, strenge controles aan op de inkomensgarantie voor ouderen. 

Dat systeem geeft ouderen met te weinig pensioen een extra toelage, maar sinds enkele maanden controleren postbodes of die ouderen wel in aanmerking komen voor de regeling. Ook 80-plussers worden nu gecontroleerd. Dat schrijft Het Nieuwsblad en staat ook in Het Belang van Limburg.

Procedure

“Bij de vroegere procedure kreeg de IGO-gerechtigde een brief in de bus en moest hij zich vervolgens melden bij het gemeentehuis”, legt Vik Beullens van de federale Pensioendienst uit. “Als hij die brief miste of het document niet tijdig aan de Pensioendienst bezorgde, werd de betaling van zijn IGO stopgezet.”

In 2016 was 61 procent van zulke stopzettingen onterecht, in het eerste semester van 2019 was dat reeds 83 procent. Sinds de zomer van 2019 stuurt de Pensioendienst minstens één keer per jaar een controledocument naar de IGO-gerechtigde.

Wie drie keer niet thuis is, moet zich binnen de vijf dagen melden. Als de betrokkene zich toch niet tijdig bij het gemeentehuis meldt en het document niet tijdig terugstuurt, dan schorst de Pensioendienst de betaling van de IGO. De IGO-gerechtigde kan zelfs in dat geval nog bewijzen leveren om aan te tonen dat hij wel degelijk in België was tijdens de controleperiode. Op basis van die elementen beslist de Pensioendienst om de IGO al dan niet uit te betalen. Uit de eerste resultaten blijkt dat 75 procent van de IGO-gerechtigden die werden aangeschreven volgens de nieuwe procedure niet meer naar het gemeentehuis moet gaan.

"Die controles zijn verregaand en gelden ook voor 80-plussers, die vaak de bel niet horen. Zelfs topatleten worden minder gecontroleerd. En ze beperken de bewegingsvrijheid: zelfs wie met gepensioneerden een uitstapje maakt naar Keulen of wie in een grensstreek woont, moet dat melden", zegt Caroline Van der Hoeven van het Belgisch Netwerk Armoedebestrijding.

Protestbrief

In België zijn er zo'n 110.000 gepensioneerden met zo'n uitkering, vaak (alleenstaande) vrouwen die geen volledig pensioen opbouwden. Een derde is ouder dan 80 jaar. Tientallen armoedeorganisaties, vakbonden en ook Groen spreken van een "heksenjacht" en willen het huidige systeem in de prullenmand. Vandaag landt een protestbrief in de bus van alle Belgische parlementsleden. En op 17 februari voeren de organisaties actie aan het kabinet van Bacquelaine.

“Heksenjacht”

Groen, sp.a en Vlaams Belang noemen de controles “een heksenjacht”. “Sociale fraude kan natuurlijk niet en moet aangepakt worden. Maar controle van oudjes, zeker ouder dan 80 jaar, is schieten met een kanon op een mug”, zegt Evita Willaert (Groen). “Ze worden bijna strenger gecontroleerd dan atleten en als ze een afspraak missen dreigen ze het beetje aanvullend inkomen onmiddellijk te verliezen.”

De controles werden strenger gemaakt nadat gebleken was meer dan 80 procent van de schorsingen onterecht was. Wie naar het buitenland gaat, moet dat vooraf melden aan de pensioendienst, ook al is het maar voor één dag.

Anja Vanrobaeys (sp.a) weet uit getuigenissen dat “tal van gepensioneerden die door ziekte wekenlang in een ziekenhuis moeten verblijven, slachtoffer zijn van de controles” en hun uitkering verliezen. “Wegens overbelasting van de pensioendienst kost het vaak maanden om dit recht te zetten.” Ze pleit ervoor om de “onzinnige pestmaatregel” stop te zetten.

“Het spreekt voor zich dat Vlaams Belang elke vorm van sociale fraude veroordeelt, maar deze is niet direct te zoeken bij de 80-plussers die vaak met veel moeite de eindjes aan mekaar knopen”, vindt Kamerlid Ellen Samyn, die zich ook vragen stelt bij de manier waarop de controles gevoerd worden. “Om fraude op te sporen moeten controles uitgevoerd worden, maar van bij de eerste controle, als de oudere niet thuis geeft, moet er door de controleur een briefje in de bus worden achtergelaten. Het kan niet de bedoeling zijn dat bejaarden geen boodschappen of uitstappen meer durven doen uit schrik om hun uitkering te verliezen”.

Ook  CD&V-Kamerlid Nahima Lanjri dringt aan om de controleprocedure van het IGO te herzien. “De nieuwe controleprocedures die sinds vorige zomer gelden en via de postbode gebeuren blijken niet te werken”, aldus Lanjri, die het onaanvaardbaar vindt dat kwetsbare gepensioneerden onterecht hun uitkering verliezen.