Oppositie verlaat woedend vragenuurtje in de Kamer

BELGA
In de federale Kamer heeft bijna de voltallige oppositie het halfrond verlaten als protest tegen de werkwijze van Kamervoorzitter Siegfried Bracke. Uit onvrede met het feit dat de oppositieleden niet zelf mochten kiezen aan wie ze hun vragen mochten stellen, verlieten de PS, sp.a, de cdH, de PVDA en de Groen-Ecolo-fractie het parlement en weigerden ze nog hun vragen te stellen. Bracke verdedigt zich: "Ik heb mijn job correct gedaan."

Aanleiding voor de confrontatie was de keuze van premier Charles Michel (MR) om de vragen over de verhoogde cashdrempel aan Elke Sleurs (N-VA) zelf te beantwoorden. Nu CD&V zich verzet tegen die maatregel, wilde de oppositie wel eens weten hoe Sleurs die maatregel verdedigt. Maar Michel ontnam die kans door de vraag van Sleurs over te nemen. Ook weigerde hij een vraag van PS te beantwoorden over de connecties tussen Jan Jambon (N-VA) en de extreemrechtse Jean-Marie Le Pen. Die vraag speelde hij door aan Jambon zelf.  

Net daarvoor verraste Kamervoorzitter Siegfried Bracke (N-VA) de oppositie met de mededeling dat het overzicht van de parlementaire vragen om 'technische redenen' nog niet was doorgegeven aan de parlementsleden. Opmerkelijk, zegt de oppositie, dat net die vragen werden uitgewisseld tussen de ministers. De reactie van Open Vld'er Patrick Dewael, dat de regering zelf beslist wie een vraag beantwoordt, verhitte de gemoederen nog meer.

"Het is niet normaal dat de premier het menu van het parlement bepaalt", sprak Groen-fractieleider Kristof Calvo fel. Laurette Onkelinx (PS) en Catherine Fonck (cdH) sloten zich daar luidkeels bij aan. "De premier zit hier. Waarom antwoordt hij dan niet op mijn vraag? Dit is onbegrijpelijk en surrealistisch", foeterde Onkelinx.

De kritiek vond gehoor bij Bracke, die een toegeving deed. "Als er geen reden is voor de regering om verdeeld te zijn over een vraag, dan geef ik de vraag door aan de bevoegde vakminister. Maar als de regering de indruk zou kunnen wekken dat er verdeeldheid is, dan geef ik de vraag aan de premier. Daarom heb ik in dit geval besloten om de vraag over de cash drempel toch aan Elke Sleurs te geven", zei hij kalm. Daarmee bevestigde hij impliciet dat de regering niet op een lijn zit over de verhoging van de cashdrempel van 3.000 naar 7.500 euro.

Calvo en Onkelinx schudden het hoofd, en voerden aan dat de willekeur van de regering onaanvaardbaar is. Calvo schoof daarop een motie naar voren om de plenaire vergadering stil te leggen, maar een stemming daarover mislukte. "Wie voor stemt, staat op", zei Bracke. Maar de voorzitter kreeg meer dan hij had verwacht. Plotseling stapte de hele oppositie op, behalve Vlaams Belang.

Minister Jan Jambon en Kamervoorzitter Bracke.
BELGA Minister Jan Jambon en Kamervoorzitter Bracke.

Far West

"Dit is meer de Far West of de wekelijkse persconferentie van Charles Michel dan een echte democratie", herhaalde Calvo later voor de camera's van Villa Politica. De oppositie, die vragen wilde stellen aan premier Michel, was het niet eens met de manier waarop de regering besliste welke minister op welke vragen zou antwoorden.

Ook Karin Temmerman, sp.a-fractieleidster, vond de werkwijze van de Kamervoorzitter erover: "Hij heeft in het begin gezegd dat hij de voorzitter ging zijn van alle parlementsleden, maar week na week moeten we vaststellen dat hij voorzitter is van een paar parlementsleden. Hij is absoluut niet neutraal."
(lees verder onder de video)

Patrick Dewael (Open Vld), zelf voormalig Kamervoorzitter, noemt de argumenten van de oppositie "quatsch". "De regering is één en ondeelbaar en bepaalt zelf wie antwoordt op vragen van de Kamerleden. Maar de oppositie maakt er nu een spelletje van, wellicht omdat ze inhoudelijk niet veel heeft in te brengen. Vorige week antwoordde premier Michel zelf nog op een vraag over minister Jambon en noemde Laurette Onkelinx (PS) Jambon een lafaard omdat hij niet zelf wilde antwoorden. Nu is het omgekeerd en is het weer niet goed." Ook vicepremier Kris Peeters (CD&V) is het daarmee eens: "Het is de regering die beslist wie op vragen antwoordt. Het belangrijkste is toch de inhoud van het antwoord, niet wie die inhoud uitspreekt."

In de wandelgangen van het parlement hekelde premier Michel, net als MR-fractieleider Daniel Ducarme voor hem, de "georchestreerde poging tot destabilisering door de PS" en verzette hij zich tegen de "dictatuur van de minderheid". Net als Dewael stelde premier Michel dat zijn voorganger geregeld collega's uit zijn regering op vragen liet antwoorden.

Het gaat volgens de eerste minister om een "zoveelste ontsporing" van de PS, die "een totaal gebrek aan respect voor onze instellingen en ons parlement aan de dag legt, door zich hysterisch te gedragen en debatten te belemmeren". Volgens Michel was de regering "perfect vertegenwoordigd om alle vragen van de parlementsleden te beantwoorden".

Siegfried Bracke zelf verdedigde zich: "Ik heb gedaan wat ik moest doen en strikt alle reglementen toegepast. Op een van de drie problemen ben ik de oppositie tegemoetgekomen omdat ik dat inhoudelijk juist vond. Bij de andere twee was dat niet het geval. Ik heb mijn job gedaan."
(lees verder onder de video)

"Lijkt op begindagen Paars"

"Dit herinnert mij aan de begindagen van de Paarse regeringen", zegt opiniërend hoofdredacteur van De Morgen Yves Desmet en commentator voor Villa Politica. "Toen had je voor het eerst in vijftig jaar een regering zonder christendemocraten en had je ook een sfeertje van 'het is nu aan ons en nu moeten ze maar eens leren dat ze niet aan de macht zijn en moeten zwijgen.' Dat is nu hetzelfde, maar dan zonder socialisten in de regering: 'Het is nu aan ons, jullie gaan zwijgen en wij gaan de spelregels bepalen'. Die dynamiek werkt natuurlijk polariserend en komt het debat niet ten goede."

Voor Desmet ligt de schuld voor de opschudding van vanmiddag bij zowel de meerderheid als de oppositie: "De oppositie schiet in haar eigen voet want kan nu geen inhoudelijke vragen meer stellen. Maar langs de andere kant: wat is het probleem eigenlijk? Charles Michel zit hier, dan kan hij toch op vijf vragen antwoorden? Maar dit is een puur machtspel van verliezers die nog niet door hebben dat ze zich daar naar zullen moeten schikken en van overwinnaars die nog zo in de roes van hun overwinning zitten dat ze iets te weinig mededogen hebben met de verliezers."

Voor ex-Kamervoorzitter André Flahaut had "het lamentabele spektakel" gemakkelijk kunnen vermeden worden door de parlementaire traditie te respecteren. "Men doet het niet. Men moet zich de vraag stellen wie baat heeft bij de chaos", aldus Flahaut.

"Toen ik voorzitter was heb ik er steeds over gewaakt de rechten van de oppositie te respecteren en de toenmalige fractieleider van de N-VA, Jan Jambon, heeft daarvoor aan het einde van de legislatuur hulde gebracht. Je moet aandacht hebben voor de spreektijd en de eisen van de minderheid."

Je kan volgens Flahaut het recht van de oppositie om een schorsing van de zitting te vragen, niet weigeren. "Dat is een gewoonte, die bijna kracht van wet heeft in de Kamer", aldus de PS'er. "Daarnaast moet je de conferentie van de voorzitters respecteren, die met consensus werkt."

Volgens Flahaut was het verstandiger geweest de schorsing van de zitting te aanvaarden en de conferentie van de voorzitters bijeen te roepen. "Die had wellicht vastgesteld dat er geen consensus was, waarop men de Kamerleden zich had laten uitspreken en dan had de oppositie de procedure niet kunnen contesteren", redeneert Flahaut.

Hij meent ook dat zijn opvolger Siegfried Bracke een "vormelijk vergissing" begaat door tijdens het vragenuurtje zijn spreekgestoelte te verlaten en op het bankje te gaan zitten naast de minister die moet antwoorden. "Hij zit dan ver van zijn diensten af en heeft geen autoriteit meer over de assemblee. Maar ik ben hier niet om de nieuwe meerderheid advies te geven", besluit Flahaut.

Bob Van Mol