OPINIE: "We kunnen jongeren niet tegenhouden op hun ontdekkingstocht. Waar beter dan de jeugdbeweging om ze een eerste keer aan al deze invloeden bloot te stellen?"

Jonas Vernimmen is oud-Chiroleider, oud-Praeses van het Koninklijk Vlaams Rechtsgenootschap (VRG) en werkt nu als onderzoeker aan het Leuven Centre for Public Law (KU Leuven).

ANP XTRA

Vorig weekend werd een 13-jarig meisje naar het ziekenhuis gebracht. Ze was samen met een vriendin stiekem afgezakt naar een fuif van de KSA in Torhout, waar ze buiten bewustzijn raakte omdat ze 2.81 promille alcohol in haar bloed had. Voor we verdergaan: ik hoop dat ze aan de betere hand is en dat ze aan deze episode hoogstens wat nare herinneringen en een hardgeleerde les overhoudt.

In de nasleep van het voorval werd de betrokken jeugdvereniging in het vizier genomen. Het Jeugdparket van Brugge stelde – terecht overigens, dat is nu eenmaal hun taak – een vooronderzoek in om na te gaan of er strafbare feiten gepleegd werden. Maar vooral aan cafétogen en op sociale media werd met scherp gevuurd op de KSA. Zoals dat wel vaker gebeurt wanneer er iets misloopt binnen een jeugdvereniging (de zomerkampen komen er weer aan, dus zet je al maar schrap), braakten Twitter en Facebook een stroom aan veronderstellingen, verwijten, ongeloof en onbegrip. Onbegrip over het “gebrek aan verantwoordelijkheid” binnen jeugdverenigingen. Ongeloof over het overmatige gebruik van alcohol. “Hoe kon dat nu gebeuren?”, vroegen velen zich verbaasd af. Wel, die verbazing deelde ik niet, en dat om twee redenen.

In het weekend lopen de cafés, sportclubs en voetbalstadia vol, net als de glazen van hun bezoekers. Nadien rijdt een te grote groep - ook mama’s, papa’s, nonkels en tantes - onder invloed naar huis. Het is opvallend dat dat op veel minder kritiek stuit, zonder dat we beseffen welke invloed dit alles heeft op onze kinderen

Jonas Vernimmen

Allereerst omdat jeugdverenigingen een belangrijke leerschool zijn. Er is geen betere plaats om te leren omgaan met anderen dan al ravottend op zondag of al sjorrend, kokend en stinkend op zomerkamp. Er is geen betere manier om je grenzen af te tasten (en te verleggen), dan die eerste keer dat je met je gezicht de modder induikt, zonder nadenken het donkere bos in spurt of in een witte Mercedes Sprinter “het buitenland” verkent. 

Jeugdverenigingen creëren een omgeving waarin nieuwe ervaringen kunnen worden opgedaan; waarin jongeren kunnen opgroeien. Tijdens dat proces komen ze onvermijdelijk in aanraking met de “volwassen wereld”. Er zijn een heleboel verenigingen waar jongeren hun eerste pintje proeven (en de helft laten staan) of hun eerste lief ontmoeten. Ongetwijfeld zijn er hier en daar zelfs waar, achter de rug van de leiding, eens een jointje wordt opgestoken. 

Hoewel de gezondheid van al deze jonge mensen me na aan het hart ligt, vraag ik me af of er een betere omgeving is om ze een eerste keer aan al deze invloeden bloot te stellen. Of kent u een andere plek waar leeftijdsgenoten, tientallen begeleiders, oud-leiders en betrokken ouders een oogje in het zeil houden en met hen het gesprek kunnen aangaan? We kunnen jongeren niet tegenhouden op hun ontdekkingstocht. Ja, dat gaat soms met vallen en opstaan. Soms maken jongeren foute inschattingen. Gun hen die vrijheid. Ook dat is een belangrijk leerproces.

We geven als samenleving nogal gemengde signalen wanneer het op alcohol aankomt

Jonas Vernimmen

Ten tweede stel ik me vragen bij de brede verontwaardiging over alcoholgebruik door jongeren, waarbij jeugdverenigingen ook nu worden afgedaan als organisatoren van braspartijen. Zij worden met de vinger gewezen als er ongelukken gebeuren, zoals dit weekend. Nochtans lijkt de verantwoordelijkheid daarvoor me bij ons allen te liggen. We geven als samenleving immers nogal gemengde signalen wanneer het op alcohol aankomt. Ouders, leerkrachten, jeugdbegeleiders en de overheid waarschuwen kinderen voor de gevaren ervan. 

Tegelijkertijd stootte een algemeen alcoholverbod voor jongeren in 2013 nog op een ‘njet’ van Open VLD. Bovendien wordt er in vele huishoudens stevig wat wijn en bier verzet. Hoeveel tieners werd dit Paasfeest niet voor de eerste keer een glas cava toegestopt omdat ze “oud genoeg” zijn? In het weekend lopen de cafés, sportclubs en voetbalstadia vol, net als de glazen van hun bezoekers. Nadien rijdt een te grote groep - ook mama’s, papa’s, nonkels en tantes - onder invloed naar huis. Het is opvallend dat dat op veel minder kritiek stuit, zonder dat we beseffen welke invloed dit alles heeft op onze kinderen.

Begrijp me niet verkeerd: ik pleit niet voor een algemeen verbod op alcohol. Ook ik heb mijn (on)gezonde portie kampvuren, scoutsfeestjes en cantussen achter de rug. In het weekend zoek ik met vrienden regelmatig het Mechelseplein of de Place Saint-Géry op. Maar wat vorig weekend in Torhout gebeurd is, moeten we te allen tijde proberen voorkomen. Dat doen we net door volop in te zetten op jeugdbewegingen, waar jongeren op een veilige manier de wereld (en haar verleidingen) kunnen ontdekken. En door nu en dan eens in onze eigen boezem te kijken, in plaats van in ons glas.




27 reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.


  • Peter Buyck

    Neen, de kennismaking moet bij de ouders gebeuren. Liefst de sterkste drank met de meest onaangename smaak. Ik stal ook wel eens een slok jenever of zoiets... ik dacht dat ik mezelf vergiftigde en dus meteen een glas melk...

  • Gunther Sallis

    Het zal van de lokale situatie, de kennis en wijsheid van de begeleiders ten velde afhangen in hoeverre de jeugdbeweging de ideale omgeving is voor eender wat. En hoewel ik het in verleden ook deed, zou ik met de huidige kennis van zaken nog wel proeverijen hebben willen doen maar geen gratis vaten meer. Dronken op jonge leeftijd is gewoon geen goed idee.

  • daneels leo

    Tja, vroeger hadden we als jeugd meer een biercultuur. Nu drinken ze massaal vooral cava en sterke drunken ! En dan ben je uiteraard sneller strontzat zonder het te beseffen.

  • Ronny Van de Wal

    Ge moet hier eens komen kijken aan de Stadsschouwburg op het Theaterplein s'nachts;tientallen jongeren die bijeen komen tot twee drie uur in de nacht en lawaai maken en hun muziek natuurlijk meebrengen.De laatste week al vijf keer politie hier op het plein om ze weg te jagen.Tien minuten later natuurlijk zijn ze weer terug.Veel van die gasten zijn precies niet meer bij hun volle zinnen heb ik de indruk.Het zal wel aan mij liggen zeker???

  • van pottelbergh gina

    Als het over opvoeden gaat van kinderen dan wordt dit hedendaags uit handen gegeven! De school, jeugdverenigingen... komaan zeg!

Video