Lerarenopleiding verplicht maatschappelijk engagement

BELGA
Elke toekomstige leraar zal voortaan aan het einde van de lerarenopleiding een stuk maatschappelijk engagement moeten getoond hebben. Dat kan gaan van het organiseren van taalklassen voor anderstaligen tot huiswerkbegeleiding bij jonge asielzoekers. De Vlaamse hogescholen hebben zich daarvoor geëngageerd. Het engagement is opgenomen in een platformtekst die vandaag is ondertekend door de Vlaamse Hogescholenraad (VLHORA) en Vlaams minister van Onderwijs Hilde Crevits (CD&V).

In het onderwijs staan, is meer dan goed kunnen lesgeven. Kunnen omgaan met anderstalige leerlingen, kinderen uit kansarme gezinnen of jongeren met een beperking behoort ook tot de nodige vaardigheden. Om toekomstige leerkrachten daartoe beter te wapenen, bieden hogescholen in hun lerarenopleidingen al specifieke projecten aan. Dat gaat van het organiseren van zomertaalkampen voor anderstalige nieuwkomers tot huiswerkbegeleiding bij kinderen in kwetsbare gezinnen.

De hogescholen gaan nu een stap verder. Ze engageren zich om maatschappelijk engagement expliciet op te nemen in het curriculum van de lerarenopleiding. Concreet zal vanaf volgend academiejaar elke afgestudeerde minstens een stuk - er is sprake van minstens 1 uur per week of 20 uur op jaarbasis - maatschappelijk engagement getoond hebben. "Als elke leraar in spe tijdens de opleiding 20 uur engagement op zich neemt, kom je elk jaar tot 100.000 uur sociale en culturele inzet in het belang van zoveel kinderen en jongeren in Vlaanderen", aldus minister Crevits. De CD&V-minister is verheugd dat maatschappelijk engagement voortaan "een inherent deel is van de lerarenopleiding".

Volgens VLHORA-voorzitter Johan Veeckman bestaan er al veel mooie praktijkvoorbeelden, maar zijn de hogescholen klaar om het maatschappelijk engagement structureel in te bouwen. Bovendien zijn de hogescholen ook klaar om nieuwe uitdagingen aan te gaan zoals de toevloed van vluchtelingen in steden en gemeenten. Ook volgens minister Crevits zouden hogescholen al vanaf volgend academiejaar projecten kunnen uitwerken die inspelen op de opvang van vluchtelingen. "Denk bijvoorbeeld aan huiswerkbegeleiding voor kinderen uit gezinnen van vluchtelingen", aldus de CD&V-minister.

Kritiek

Vlaams parlementslid Koen Daniëls (N-VA) heeft bedenkingen bij de plannen van de hogescholen om maatschappelijk engagement te verankeren in de lerarenopleiding. "Ik heb op zich niks tegen die projecten op zich. Maar de prioriteiten voor onze lerarenopleiding liggen toch elders? Van elke toekomstige leraar een stuk maatschappelijk werker maken is toch niet de eerste prioriteit?", aldus N-VA-onderwijsspecialist Daniëls in een reactie.

"Ik vind het vreemd dat dit nu plots naar voor wordt geschoven als een prioriteit in de lerarenopleiding. Dit staat niet in het regeerakkoord en niet in de beleidsnota", klinkt het. Bovendien liggen er volgens Daniëls andere prioriteiten op de plank voor de lerarenopleiding. "Eerdere evaluaties hebben uitgewezen dat er drie grote uitdagingen zijn: de vakinhoud, het klasmanagement en de vakdidactische aanpak. Als er te weinig tijd is om die zaken aan te pakken in de lerarenopleiding, lijkt het mij vreemd om van deelname aan maatschappelijk werk plots een prioriteit te maken", aldus Daniëls.

Onderwijsminister Crevits pareert de kritische kanttekeningen van Daniëls. Zo staat de engagementsverklaring van de hogescholen volgens haar volledig los van de lopende bredere oefening rond de hervorming van de lerarenopleiding. "Daaraan wordt gewerkt, met inbegrip voor de aandacht voor vakinhoud, klasmanagement en vakdidactiek".

Maar de CD&V-minister verwijst ook naar het Vlaams Actieplan Armoedebestrijding (VAPA) dat is goedgekeurd door de Vlaamse regering. In dat plan staan ook initiatieven om toekomstige leraren te leren omgaan met gezinnen in armoede. Zo is er in het VAPA onder meer sprake van 'sociale stages' waarbij toekomstige leerkrachten "in contact komen met welzijns- en onderwijsinitiatieven die gericht zijn naar mensen in armoede".

In het VAPA staat ook letterlijk over eerdere gelijkaardige projecten: "Deze aanpak bereidt jonge leerkrachten een stukje beter voor op één van de vele realiteiten waarmee zij in hun verdere loopbaan geconfronteerd zullen worden. Het actief inzetten op de vorming van armoedevaardig onderwijspersoneel leidt tot de ontwikkeling van passende empathie. Die vormt een noodzakelijk onderdeel bij diverse aspecten van het beoogd pedagogisch handelen."

'Van elke toekomstige leraar een stuk maatschappelijk werker maken is toch niet de eerste prioriteit?'

Koen Daniëls (N-VA)