Nu al politieke kink in de kabel? Partijen maken voorbehoud tegen nieuwe regering Wilmès II

Koning Filip benoemde Sophie Wilmès vanmiddag tot formateur van een nieuwe regering.
Photo News Koning Filip benoemde Sophie Wilmès vanmiddag tot formateur van een nieuwe regering.
Premier Sophie Wilmès (MR) is nog niet zeker dat ze binnenkort het vertrouwen zal krijgen van alle partijen die zich daar gisteren toe geëngageerd hebben. Volgens N-VA en sp.a is er gisteravond enkel afgesproken dat de regering in lopende zaken volmachten zou krijgen om de corona-crisis te bestrijden, en zijn de koninklijke onderhandelaars Patrick Dewael (Open Vld) en Sabine Laruelle (MR) hun boekje te buiten gaan door te zeggen dat de nieuwe minderheidsregering het vertrouwen zou vragen aan het parlement. 

Vanmorgen werd premier Sophie Wilmès door de koning aangeduid als formateur. Straks moet zij met de 10 partijen, die gisteravond hun steun toezegden om de coronacrisis te bestrijden, afbakenen welke volmachten de regering daartoe zal krijgen van het parlement en dat voor 3 tot maximaal 6 maanden. De regering mag gedurende die periode  ingrijpende beslissingen nemen, zonder dat het parlement groen licht moet geven met elke beslissing. De Kamer zet zichzelf zo dus wat buitenspel, opdat de regering efficiënter zou kunnen optreden. 

De bedoeling is dat Wilmès in de loop van de komende dagen opnieuw het vertrouwen vraagt aan het parlement, aldus koninklijk opdrachthouder Patrick Dewael (Open Vld) gisteren. Maar dat scenario lag gisteren helemaal niet op tafel, zeggen zowel sp.a als N-VA. Er is enkel een akkoord gesmeed over de bijzondere machten die aan de húidige regering in lopende zaken gegeven zouden worden, klinkt het. Die zouden na maximaal zes maanden verdwijnen, waarna de regering automatisch weer in lopende zaken zou gaan. Over een nieuwe vertrouwensstemming, en dus een nieuwe regering die niét meer in lopende zaken zit (Wilmès II) zou niet gesproken zijn.

Geen alternatief

Waarom die stemming er toe doet? De vrees van een aantal partijen is dat als het vertrouwen wordt gegeven aan een minderheidsregering, dat die dan gebeiteld zit tot aan de volgende verkiezingen van 2024. Eens een nieuwe regering het vertrouwen krijgt van de Kamer, blijft die namelijk in het zadel tenzij ze er zelf de brui aan geeft, of een meerderheid aan oppositiepartijen een alternatief kan voorstellen: de zogenaamde constructieve motie van wantrouwen

Maar zolang PS, Ecolo en Groen de minderheidsregering blijven steunen, laat staan er na verloop van tijd zelf tot zouden toetreden, blijft de regering dus ook gewoon zitten. Politicoloog Carl Devos had het vanmorgen in onze krant al over de mogelijke sluimerende ‘vivaldisering' van de nieuwe regering en de ‘Vivaldi-omsingeling’ van CD&V en Open Vld

Inti Ghysels, hoofd van de studiedienst van sp.a, tweette gisterenavond nog dat er “geen nieuw regeerakkoord en geen vertrouwensstemming” komt, hoewel Dewael net daarvoor het exacte tegengestelde had verkondigd. Het mag dus duidelijk zijn dat er ruis op de lijn zit. 

Volmacht om wat te doen?

Om 17 uur verzamelt formateur Wilmès de tien partijen voor overleg. De bedoeling is dat daar gepraat wordt over de afbakening van de volmachten. De afspraak is dat de regering alleen volmachten krijgt om de coronacrisis te bestrijden, niet om bijvoorbeeld de levensduur van de kerncentrales te verlengen.

N-VA is alvast niet geneigd om Wilmès-II het vertrouwen te geven. Sp.a is voorzichtiger: als er kan aangetoond worden dat de regering Wilmès-II na de afgesproken zes maanden opnieuw een regering van lopende zaken wordt, dan zou de partij de nieuwe ploeg wel kunnen steunen. 

Vande Lanotte: “Vertrouwensstemming niet nodig voor regeren met volmachten”

Regeren met volmachten is volgens grondwetspecialist en ervaringsdeskundige Johan Vande Lanotte alvast  geen probleem voor een regering in lopende zaken. “Een regering mag in lopende zaken doen wat het parlement zegt dat ze mag doen”, argumenteert de voormalige sp.a-vicepremier. “Het is het parlement dat delegeert.”

“Volgens mij is een volheid van bevoegdheden niet nodig, de regering in lopende zaken mag alles doen waar het parlement het mee eens is”, verduidelijkt hij. Het is immers de volmachtenwet die zo gedetailleerd mogelijk zal bepalen wat de regering mag en wat niet. “Op dat moment speelt het debat over volheid van bevoegdheden eigenlijk zelfs niet. Merk ook op dat een eventueel regeerakkoord - in een scenario waarin het parlement toch het vertrouwen geeft - net door de volheid van bevoegdheden niet bindend is.”

Niet alle grondwetsspecialisten zitten helemaal op die lijn. Aan De Tijd noemde hoogleraar grondwettelijk recht Stefan Sottiaux de combinatie van volmachten met lopende zaken “erg problematisch vanuit democratisch oogpunt”. En dit “omdat het parlement dan zijn controlerende macht niet kan uitoefenen en het vertrouwen in de regering niet kan opzeggen. Dat is dan ook de reden waarom Dewael een vertrouwensstemming een betere optie vond. 

Maar zelfs als de regering-Wilmès het vertrouwen krijgt, dan nog is het problematisch omdat het om een minderheidsregering gaat”, aldus Sottiaux. “Om een crisis te beheersen is het beter dat je een volwaardige regering hebt, of een noodregering, of een regering van nationale eenheid.”




155 reacties

Alle reacties zijn welkom zolang ze voldoen aan de do's en don'ts die je hier kan terugvinden: gedragsregels. Elke dag ontvangen wij duizenden reacties, het kan enkele uren duren voor jouw reactie wordt geplaatst. Wordt jouw reactie afgekeurd dan werd er geoordeeld dat deze onze gedragsregels schendt.


  • Peter Nols

    Als er één ding duidelijk is geworden dan is het dat dit land na deze crisis best verder doet als unitaire staat. En dan best zonder Antwerpen.

  • Mariella Bracke

    Allemaal postjespakkerij. Ik geloof er niks van. Iedereen van de bevolking doet super zijn best en ondertussen strooien ze zand in onze ogen, zo jammer. Eerlijk duurst het langst zeggen ze, wanneer gaan ze eindelijk eens zeggen dat er meer aan de hand is

  • Pilar Gomez

    Wij gewone burgers nemen onze verantwoordelijkheid zo goed we kunnen, in het belang van iedereen. Wij, familie , vrienden enz weten nu alleszins dat Belgie GEEN democratie is en dat we op politici NIET moeten rekenen voor enige inzet of geweten. Koning Filip is in deze tijd meer waard dan alle zielige postjesgraaiers bijeen. Ze mogen fier zijn. Hopelijk kunnen we hen er ooit op afrekenen, nu hebben WIJ andere zorgen dan hun zielige ambities...

  • Marcel Willems

    De grootste partijen regeren ,ja ,maar als ze beiden hun programma willen realiseren is dat onmogelijk .Dus zowel NVA als PS moeten water inde wijn doen doen.En zeker geen communautaire eisen stellen .Neen zorgen voor de burgers die dat verwachten ,en voor alle burgers ,ook de armen ,gepensioneerden invaliden,werklozen aan volwaardige jobs helpen

  • joannes Roderigas

    goed geprobeerd want zo blijven MR en OVLD aan de macht om te doen wat ze willen.