Nog exact een maand tot de verkiezingen: dit staat in jouw provincie op het spel voor het Vlaams parlement

Het Vlaamse parlement in Brussel.
Photo News Het Vlaamse parlement in Brussel.
Zondag 26 mei betekent niet alleen stemmen voor het federale parlement en het Europese, maar ook en vooral voor het Vlaamse beleidsniveau. 

De Vlaamse regering-Bourgeois, de eerste ooit geleid door een Vlaams-nationalist, zag het levenslicht eind juli 2014, nadat partijvoorzitters Bart De Wever van N-VA en Wouter Beke van CD&V met een verrassing van formaat kwamen door plots ook Open Vld mee aan boord te nemen. 

Ook al was het regeerakkoord tussen N-VA en CD&V, die oorspronkelijk samen de regering zouden vormen, zo goed als rond en was Open Vld mathematisch niet nodig in de regering (die regering zou al 70 op 124 zetels hebben, met Open Vld steeg dat naar 89). Maar de komst van Open Vld was wel nodig om de federale regeringsvorming vlot te trekken. De Vlaamse liberalen weigerden in een federale regering te stappen zonder ook Vlaams te mogen meedoen.

Uiteindelijk kreeg de N-VA vier ministers, CD&V drie en Open Vld twee. Enkel bij N-VA deden alle ministers de volledige rit uit, bij CD&V nam Koen Van den Heuvel het begin dit jaar over van de geplaagde Joke Schauvliege, bij Open Vld was het de post van Begroting, Financiën en Energie die twee keer van eigenaar veranderde: van Annemie Turtelboom over Bart Tommelein naar uiteindelijk Lydia Peeters.

Lees hieronder wat er op het spel staat in uw provincie

De 124 Vlaamse parlementsleden worden verkozen via zes kieskringen: de vijf provincies en het Brussels Gewest. Brusselaars moeten kiezen of ze voor het Vlaams parlement of voor het parlement van de Franse gemeenschap willen stemmen.

Antwerpen

Grootste kieskring is, net als voor de Kamer, de provincie Antwerpen, waar 33 Vlaamse parlementszetels te verdelen vallen. N-VA was ook hier in 2014 de grote slokop, dat met maar liefst veertien zetels ging lopen. Procentueel scoorde de N-VA met 36,5 procent wel iets minder dan voor de Kamer, wat ongetwijfeld een gevolg was van het ‘De Wever’-effect dat hier ontbrak, aangezien Liesbeth Homans hier lijsttrekker was, en De Wever federaal.

De Wever stelde zich dit keer wel expliciet kandidaat voor het minister-presidentschap en zal dan ook de Vlaamse lijst trekken, Homans is een plaats gezakt. 

In tegenstelling tot de N-VA scoorde CD&V Vlaams net beter dan federaal in Antwerpen door de populariteit van toenmalig lijsttrekker Kris Peeters. Met 20 procent kregen de christendemocraten zeven zetels. Peeters kwam door zijn lage score echter beschadigd uit de gemeenteraadsverkiezingen in Antwerpen en verkast naar Europa. Het valt dan ook af te wachten of kersvers minister Koen Van den Heuvel als lijsttrekker de meubelen kan redden. 

De derde Vlaamse coalitiepartner, Open Vld, heeft het traditioneel moeilijk in Antwerpen. Aan Mechels burgemeester en lijsttrekker Bart Somers om opnieuw boven de tien procent te geraken en beter te doen dan de huidige drie zetels. Ook sp.a, dat 11,4 procent en vier zetels te verdedigen heeft, trekt overigens met dezelfde lijsttrekker als in 2014 naar de Vlaamse verkiezingen: Caroline Gennez krijgt deze keer wel de steun van nieuwbakken Antwerps schepen Jinnih Beels als lijstduwer.

Groen hoopt net als bij de Kamer in Antwerpen fors te kunnen winnen en rekent daarvoor op partijvoorzitter Meyrem Almaci als lijsttrekker en boegbeeld Wouter Van Besien als lijstduwer. Groen bleef vorige keer nipt onder de tien procent steken en mocht drie parlementsleden afvaardigen. Dat moeten er dit keer heel wat meer worden. 

Ook Vlaams Belang kijkt naar Antwerpen. De Vlaamse pandoering was hier nog groter dan de federale, de partij viel terug van meer dan 19 procent in 2009 naar amper 7 procent in 2014, goed voor twee zetels. Antwerps boegbeeld Filip Dewinter verkast daarvoor opnieuw naar de Vlaamse lijst, na zijn korte federale doortocht. 

PVDA hoopt naast federaal ook eindelijk op Vlaams niveau te kunnen doorbreken, en daarvoor is ook voor die partij Antwerpen de uitgelezen strijdprovincie. Met 3,88 procent bleef de partij vijf jaar geleden nog fors onder de kiesdrempel steken, deze keer mikt de partij op beter met lijsttrekker Jos D’Haese.

Oost-Vlaanderen

De Oost-Vlaamse uitslag voor het Vlaamse parlement lag in 2014 zo goed als in lijn met de federale score. N-VA ging ook hier over de dertig procent en kreeg met negen parlementsleden een derde van de 27 beschikbare zitjes. Matthias Diependaele is opnieuw de lijsttrekker. 

Bij CD&V haalde lijsttrekker Joke Schauvliege de op een na beste persoonlijke score van de provincie, zij mocht in haar kielzog nog vier andere gouwgenoten meenemen naar Brussel. De minister van Natuur en Landbouw nam begin dit jaar ontslag na haar bewering dat de Staatsveiligheid haar verteld had dat de klimaatmarsen geïnfiltreerd waren door extreemlinks, maar bleef bovenaan de kieslijst staan. Schauvliege hoopt dan ook gelauwerd te kunnen terugkeren en een mooi resultaat neer te kunnen zetten.

In de blauwe provincie Oost-Vlaanderen bleef Open Vld steken onder de 18 procent, al kon lijsttrekker Matthias De Clercq wel het grootste aantal voorkeurstemmen van de provincie binnenhalen. De Clercq is dit keer de federale lijstduwer, omgekeerd maakt Kamerlid Carina Van Cauter de overstap richting het Vlaamse niveau. Nestor Herman De Croo duwt, samen moeten ze minstens opnieuw vijf zetels binnen zien te halen.

Sp.a gokt in Oost-Vlaanderen met de jonge en relatief onbekende Conner Rousseau, woordvoerder van de partij. Hij moet de 14,2 procent en de vier zetels van 2014 helpen opkrikken, toenmalig lijsttrekker Freya Van den Bossche is naar de tweede plaats verschoven. 

Bij Groen krijgt alom gewaardeerd parlementslid Björn Rzoska dit keer de lijsttrekkersplaats in plaats van Elisabeth Meuleman, die nu op plaats drie staat. Ook zij rekent erop verkozen te worden, maar daarvoor moet Groen het wel beter doen dan in 2014, toen de partij met 9,1 procent op twee zetels bleef steken.

Vlaams Belang pakt opnieuw uit met Guy D’haeseleer, die dit keer zijn rol als Ninoofs martelaar die door de traditionele partijen van de macht wordt gehouden, nog wat meer hoopt te kunnen uitspelen. Met 6,4 procent en twee zetels werd Vlaams Belang in 2014 meer dan gehalveerd tegenover vijf jaar daarvoor. 

Naast Antwerpen lijkt de PVDA in Oost-Vlaanderen het meeste kans te maken op een parlementszetel. De partij haalde er vijf jaar geleden nog 2,35 procent en dus geen zetel en wil daar deze keer verandering in brengen met woordvoerder Tom De Meester.

West-Vlaanderen 

In geen enkele andere provincie was de kloof tussen N-VA en CD&V zo klein als in West-Vlaanderen, met dank aan het christendemocratische boegbeeld en electorale goudhaantje Hilde Crevits. Ze zette de beste persoonlijke score van de provincie neer - en de derde beste van heel Vlaanderen - en bezorgde CD&V zo een score boven de 25 procent, goed voor 6 van de 22 zetels. Aan Crevits om dat dit jaar opnieuw te doen en liefst nog te verbeteren.

CD&V hoopt namelijk een kans te kunnen grijpen van het verlies van Geert Bourgeois bij N-VA. Die verhuist naar de Europese lijst en zijn plaats wordt ingenomen door de minder bekende Bert Maertens. Die haalde bij de gemeenteraadsverkiezingen in zijn thuisgemeente Izegem wel een puike score, maar het is afwachten of N-VA het gat dat Bourgeois achterlaat, zal kunnen opvullen. 

Bij Open Vld hopen ze dat Bart Tommelein zijn bekendheid als voormalig minister en nieuwbakken burgemeester van Oostende kan uitspelen om de matige score van 2014 te kunnen verbeteren. De huidige drie zetels volstaan niet, de partij mikt nu op minstens dat vierde zitje. 

Sp.a ziet partijvoorzitter John Crombez naar het federale niveau vertrekken terwijl de populaire Renaat Landuyt niet meer opkomt. Aan huidig Kamerlid Annick Lambrecht de moeilijke taak om de 16 procent en vier zetels van 2014 te evenaren. Groen trekt met nieuwkomer Jeremie Vaneeckhout naar de kiezer, terwijl vorig lijsttrekker Bart Caron deze keer symbolisch duwt. De groenen hopen in elk geval ook hier boven de tien procent uit te komen en meer dan één parlementslid naar Brussel te mogen sturen.

Vlaams Belang sprong vorige keer bijzonder nipt over de kiesdrempel en mocht eveneens één parlementslid afvaardigen vanuit West-Vlaanderen. Dat probeert de partij nu opnieuw met lijsttrekker Stefaan Sintobin. PVDA, dat in de kustprovincie maar moeilijk voet aan de grond krijgt (1,6 procent vorige keer), stuurt Natalie Eggermont de arena in.

Vlaams-Brabant

Net als op het federale niveau zal er in Vlaams-Brabant een hevige strijd gevoerd worden om de 20 Vlaamse parlementszetels. Een aantal partijen spelen enkele grote namen uit, waaronder Vlaams minister Ben Weyts die voor N-VA zijn partij opnieuw richting en liefst zelfs over de dertig procent en de zeven zetels moet helpen. 

Ook Open Vld zet een bekende naam in met partijvoorzitster Gwendolyn Rutten, die net als in 2014 de lijst trekt. Met bijna 20 procent en vier zetels zette ze toen zeker geen slechte score neer, al was het wel fors minder dan op de federale lijst waar Maggie De Block de populairste kandidaat van de provincie was. 

CD&V komt ook al met dezelfde lijsttrekker van vijf jaar geleden, Peter Van Rompuy, net als sp.a waar Bruno Tobback opnieuw bovenaan staat. De christendemocraten hebben 17,1 procent en vier zetels te verdedigen, de socialisten 12,3 procent en twee zetels.

Groen, Vlaams Belang en PVDA komen wel met nieuwe namen. Bij Groen is het An Moerenhout die opnieuw minstens twee zetels hoopt binnen te halen in de plaats van de vorige lijsttrekker Hermes Sanctorum. Hij stapte in de loop van de legislatuur uit de partij om als onafhankelijke te gaan zetelen en komt niet meer op. Vlaams Belang stelt partijwoordvoerder Klaas Slootmans op, PVDA provinciaal voorzitter Sander Vandecapelle. Beide laatste partijen geraakten vorige keer niet over de kiesdrempel.

Tot slot blijft het uitkijken of de verenigde Franstaligen opnieuw een zetel kunnen binnenhalen met hun eenheidslijst Union des Francophones. Na 24 jaar komt er een einde aan de parlementaire loopbaan van Christian Van Eyken, die in 2014 nog bijzonder nipt een zetel kon binnenhalen door met 5,01 procent over de kiesdrempel te springen. Hij wordt opgevolgd door Nicolas Kuczynski uit Sint-Genesius-Rode, die voor de UF al in de provincieraad van Vlaams-Brabant zit.

Limburg

Net zoals op het federale niveau is ook hier Limburg de kleinste provincie, met 16 Vlaams parlementsleden. N-VA kon vijf jaar geleden in het bronsgroen eikenhout nog volop de succesfactor Jan Peumans uitspelen, maar de parlementsvoorzitter beperkt zich door zijn nakend pensioen dit keer tot de lijstduwersplaats. Het is dit keer aan ex-minister va Defensie en burgemeester van Hasselt Steven Vandeput om opnieuw vijf zetels te halen.

Ook CD&V moet het met een Limburg stemmenkanon minder doen, of toch op een minder zichtbare plaats. Vlaams minister Jo Vandeurzen kondigde al een tijd geleden zijn politiek afscheid aan en zal de christendemocratische lijst slechts duwen. Lode Ceyssens schuift daardoor op van de derde naar de eerste plaats met als doel de vier zetels van 2014 te verdedigen. 

Sp.a heeft momenteel drie zetels en hoopt die te kunnen houden, maar moet dat wel doen zonder de twee topkandidaten van vorige keer. Ingrid Lieten is al even gestopt met politiek, en ook Rob Beenders stopt na deze legislatuur. Aan parlementslid Els Robeyns om de schade te beperken. Bij Open Vld wisselen Marino Keulen en Lydia Peeters van plaats: die laatste werd eind vorig jaar minister als opvolger van Bart Tommelein en wordt nu uiteraard volop uitgespeeld als lijsttrekker. Vraag is of ze de magere 12 procent en twee zetels van 2014 kan keren.

Groen en Vlaams Belang strandden vorige keer op een zucht van elkaar en mochten elk één Vlaams parlementslid afvaardigen. Het zal een strijd worden om dat zetelaantal te verhogen, aangezien de plaatsen in Limburg duur zijn. PVDA zal zijn score van 2,6 procent zelfs bijna moeten verdriedubbelen om aan een zetel te geraken.

Brussel

Helemaal anders dan in de gewone provincies was tot slot de Brusselse uitslag. In het Brussels gewest was N-VA in 2014 niet de grootste, en zelfs niet de tweede partij. Wel waren het de liberalen van Open Vld en Groen die respectievelijk met die plaatsen gingen lopen. 

In zetels maakten de verschillen tussen de partijen niet veel uit, aangezien er slechts zes te verdelen waren en zijn. Open Vld kon als enige partij twee zetels binnenhalen, de vier andere werden verdeeld over Groen, sp.a, N-VA en CD&V. Vlaams Belang wipte wel over de kiesdrempel, maar scoorde te weinig voor een zetel. 




3 reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.


  • Els Derycker

    Alle partijen zijn akkoord dat zorg voor mensen die tegenslagen kennen tot de kerntaken van de overheid behoord. Kinderen die een ouder verliezen heeft de Vlaamse overheid 2/3 steun ontnomen. Nva, cd&v, Open vld overlijden ouder=fait divers.

  • Wilfried Vanden Berg

    Alles is al in voor akkoorden geregeld . Gewoon op tv en in de media wat komen liegen en ze kunnen gewoon hun zinnetje verder doordrijven. De desbetreffende beste vriendjes hebben alles al geregeld. De kiezer zal nogmaals bedrogen en belachelijk gemaakt worden. Dat ganse verkiezings circus is volgens mij gewoon om de kiezer zoet te houden en zodat de trado's terug hun zin kunnen doen.

  • Roger Cooks

    Kan me geen lor schelen, het wordt toch opnieuw de zoveelste aanslag op onze portefeuille.