Nog altijd zitten 491 geïnterneerden in gevangenis in plaats van instelling: familie van Bob (36) deelt schrijnend verhaal

Dorien en Tina willen dat hun broer Bob de behandeling krijgt die hij nodig heeft.
belga/rv Dorien en Tina willen dat hun broer Bob de behandeling krijgt die hij nodig heeft.
In ons land zitten nog altijd 491 geïnterneerden in de gevangenis, iets waarvoor het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) België al vaak op de vingers heeft getikt. Tijdens hun jarenlange verblijf in de cel krijgen de geïnterneerden immers geen gepaste psychiatrische begeleiding. VTM Nieuws kon de cijfers inkijken.

Twee jaar geleden stelde het EHRM dat het probleem in ons land structureel moest worden aangepakt. Ons land werd intussen al 25 keer veroordeeld en kreeg een deadline van twee jaar om het probleem fundamenteel op te lossen. Op 6 december zou niemand nog in een instelling mogen wachten in de gevangenis. 

Hoewel de gevangenissen in 2014 nog 1.088 geïnterneerden telden en dat er nu nog 491 zijn, zullen we die deadline niet halen. In de tussentijd werden wel twee nieuwe psychiatrische centra gebouwd om die geïnterneerden weg te krijgen uit de cel. Alleen zaten die centra in Gent en Antwerpen onmiddellijk vol.

Geen plaats voor Bob

De familie van zo’n geïnterneerde doet voor het eerst haar verhaal. Bob (nu 36) was dertien toen hij met drugs begon te experimenteren. “Enkele jaren later werd duidelijk dat de jonge man waanbeelden had, stemmen hoorde, met psychoses kampte”, vertellen zussen Dorien en Tina. Drugs waren zijn uitweg om de stemmen te dempen. Bob werd uiteindelijk opgenomen, maar door zijn dubbele diagnose - hij is een druggebruiker én iemand met psychoses - lijkt geschikte begeleiding onvindbaar.

De familie van Bob werd aangeraden om elke keer er een probleem was, klacht in te dienen. Enkel op die manier werd het dossier zwaar genoeg en konden gerechtelijke stappen worden ondernomen worden om Bob verplicht te interneren. Het was voor zijn familie de enige manier om Bob naar een centrum te brengen waar hij specifiek voor zijn ziektebeeld behandeld kon worden.

Gevangenis

Een rechter sprak inderdaad uit dat Bob naar een specifieke instelling moest overgebracht worden. Doordat daar echter geen plaats was, is Bob zonder uitleg naar de gevangenis gebracht. “Een uur na de uitspraak stonden ze aan de instelling, zonder uitleg. Maar zo’n verandering van omgeving en begeleiding is voor mensen met zijn ziektebeeld erg slecht” vertellen zussen Dorien en Tina.

De familie van Bob heeft ook geen idee hoe lang hij daar nog zal moeten blijven en is ook niet op de hoogte van hoe hij zich voelt. “Een heel frustrerend gevoel. Want dat is iemand die je graag ziet, dat is je broer, dat is je kind, en je moet die in de gevangenis gaan bezoeken terwijl die eigenlijk gewoon ziek is en daar niet hoort.”

Het gevangenispersoneel erkent dan wel dat Bob ziek is en handelt naar zijn ziekte, “maar dat is geen behandeling”, aldus zijn familie. “Wij willen dat hij eindelijk de hulp krijgt die hij nodig heeft. We zoeken al twintig jaar naar een oplossing, maar hij valt constant door de mazen van het sociale vangnet. We dachten, met die uitspraak van een internering, dat hij eindelijk gespecialiseerde psychologische hulp ging krijgen. Maar ineens zit hij in de gevangenis, en heeft hij eigenlijk nog nooit zo diep gezeten als nu.

Schrijnend

Bob is niet de enige die op hulp wacht in de gevangenis. Nog 490 andere mensen verblijven op dit moment in Belgische gevangenissen, omdat de hulpcentra overvol zitten. “Het is schrijnend dat dat kan in een land zoals België en dat er zo’n machteloosheid overheerst”, besluiten de zussen van Bob. Het kabinet van minister van Justitie Koen Geens (CD&V) bevestigt de cijfers, maar benadrukt dat in 2016 een Masterplan is goedgekeurd dat nog extra plaatsen voorziet, en dat er ook in de gevangenissen zorgequipes aanwezig zijn voor geïnterneerden.

De woordvoerder van minister van Volksgezondheid Maggie De Block (Open Vld) benadrukt dat de vorige en huidige regering "een serieuze inhaalbeweging hebben ingezet, van meer dan 1.000 aan het begin van de legislatuur tot 491 vandaag", maar noemt het wel "ongepast om ons hiervoor op de borst te kloppen". "We doen wat we moeten doen".

Extra plaatsen

De regering heeft volgens het kabinet-De Block bijna 600 extra plaatsen voor geïnterneerde patiënten gecreëerd, terwijl er in het Masterplan Internering nog eens 900 op komst zijn. "Qua capaciteit zitten we daarmee goed, maar extra plaatsen alleen lossen het probleem niet op. Je hebt ook extra zorgaanbod nodig om deze patiënten zorg te kunnen aanbieden die is aangepast aan hun noden. Dat kost tijd, maar loopt steeds beter", klinkt het. 

Of alle geïnterneerden tegen eind dit jaar buiten de gevangenis opgevangen zullen worden, lijkt twijfelachtig. Maar "we blijven doorwerken tot we elke geïnterneerde patiënt in ons land de zorg kunnen aanbieden die hij of zij verdient, buiten de gevangenis", aldus het kabinet-De Block. Eerder dit jaar pleitte de minister al voor realisme in het dossier. 

Bekijk ook: het verschil tussen een gevangenis en de psychiatrie

De enige gelijkenis tussen een psychiatrie en een gevangenis is de hoge beveiliging. Er zijn in beide instellingen bewakingscamera’s en cellen, maar in een psychiatrie gaan die cellen overdag open. Mensen kunnen er in groep leven, krijgen werktherapie, kunnen in een atelier gaan werken en volgen therapie die specifiek voor hun stoornis wordt opgestart. Er wordt gewerkt op genezing, wat in een gevangenis niet gebeurt.




19 reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.


  • Karel Van Geel

    Beter in de gevangenis dan op straat daar lopen al genoeg ongenode gekken rond.

  • Ans dhondt

    Pffff... dat is totaal onterecht af en toe... ken iemand die 4 jaar in de gevangenis zat voor het kapot slaan van een stoel... waarop hij geïnterneerd werd.... 4 jaar heeft het geduurd voordat hij hulp kreeg... 4 jaar gevangenis... terwijl zware misdaden af en toe met minder bestraft worden...

  • Jan Van Rompaey

    Dat zijn levende tijdbommen. Hou ze vast a.u.b.

  • guy perain

    Is nog altijd beter dat ze daar zitten, dan rond te lopen en andere(normale) burgers in gevaar te brengen!!

  • Jean segers

    in 1995 verbleef ik in de gevangenis van gent en zag ik al dat het systeem niet klopte voor de geïnterneerden,ik zou hier als zwakbegaafd persoon niet graag valselijk beschuldigd worden van een misdrijf want dan zit je in de hel .