Nieuwe richtlijn voor gezonde lunch op school: “Eén dag per week salami of ham”

Schutterstock
Nieuwe richtlijnen moeten jongeren helpen kiezen voor een gezondere lunch op school. Salami of ham op je broodje? Een smos of martino? Scholen moeten die optie zo veel mogelijk weren van het menu. Dat berichten De Standaard, Het Nieuwsblad, de Gazet van Antwerpen en Het Belang van Limburg. 

Mayonaise op een wit broodje met een sneetje ham, kaas, een eitje en groentjes. Cultureel erfgoed in Vlaanderen, maar gezond is het 'smoske' zeker niet. Het Vlaams Instituut Gezond Leven raadt de 'overladen' broodjes daarom af.

Het is één van de richtlijnen in de nieuwe gids voor scholen om gezonde broodjes op het ­menu te zetten. De gids is er ­gekomen in opdracht van de CD&V-ministers Hilde Crevits (Onderwijs) en Jo Vandeurzen (Welzijn). In vier stappen kunnen die scholen ­leren om hun aanbod door te lichten en gezonder te maken. 

Een gevarieerd aanbod broodjes is maar één deel van het verhaal. Ook de inrichting van de refter, het prijsbeleid en de presentatie van broodjes spelen een belangrijke rol in het maken van de gezonde keuze. Hiervoor staan eveneens een aantal tips in de gids.

Wit brood

"Leerlingen kunnen in drie op de vier scholen wel kiezen voor bruin of grijs brood, maar ze moeten er vaak expliciet naar vragen", zegt Loes Neven van Gezond Leven. "Wit is nu de standaard, terwijl dat omgekeerd zou moeten. We raden scholen ook aan om meer variatie in het beleg te brengen, gebaseerd op de nieuwe voedingsdriehoek.”

Dat betekent dat broodjes met salami of de martino eraan moeten geloven. "Eén keer per week kan wel.” Bij voorkeur zit er ook dagelijks een broodje met plantaardig beleg in het aanbod. 

Bedenkingen

Oppositiepartij Groen heeft bedenkingen bij de nieuwe richtlijnen. Volgens Vlaams parlementslid Elisabeth Meuleman is de gids voor gezonde broodjes “niet meer dan een lapmiddel”. “Dit is een betuttelende en beperkende maatregel die nog geen rimpeling zal veroorzaken in het gezondheidsbeleid van scholen”, aldus Meuleman.

Zelf pleit Meuleman al langer voor een “refterrevolutie”. Haar plan voor “gezonde en betaalbare voeding op school” ligt donderdag ter stemming in het parlement. In dat plan moeten alle schoolmaaltijden voldoen aan een “gezondheidsgarantie”. “De overheid legt duidelijke, wetenschappelijke standaarden op waaraan schoolmaaltijden moeten voldoen. We werken niet met betuttelende en beperkende richtlijnen, maar hanteren voldoende brede criteria, zodat schoolkoks hun creativiteit kwijt kunnen en kunnen inspelen op het lokale aanbod”, legt Meuleman uit.

Meuleman is ‘not amused’ dat Crevits net nu met haar nieuwe richtlijnen komt. “Dit is een schaamteloze poging om met een heel flauw en sterk afgezwakt voorstel mijn resolutie die donderdag ter stemming voorligt van tafel te vegen”, klinkt het.

Duwtje in de rug

Katholiek Onderwijs Vlaanderen en GO!, onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap, reageren op hun beurt positief op de nieuwe richtlijnen. “Met deze richtlijnen geven we onze scholen een duwtje in de rug”, zegt Katholiek Onderwijs Vlaanderen. “Scholen kunnen zelf beslissen op welke manier zij gezonde voeding kunnen en willen ondersteunen in hun eigen beleid. Dit document geeft hen daarbij een leidraad.”

“Het is voor het GO! belangrijk dat kinderen en jongeren gezond en gevarieerd kunnen eten en drinken op school”, zo laat de onderwijskoepel van de Vlaamse Gemeenschap weten. “We willen dan ook dat er altijd een gezonde keuze aanwezig is, maar daarnaast kan er ook ruimte zijn voor broodjes. Die gaan we niet verbieden. Wel is het belangrijk dat er variatie en afwisseling is.”

Vleeswarentechnologen 

Er kunnen ernstige vragen gesteld worden bij de wetenschappelijke onderbouwing én het maatschappelijk draagvlak voor de adviezen die de ministers Crevits en Vandeurzen lanceerden voor meer gezonde schoolmaaltijden. Dat zeggen de vleeswarentechnologen prof. Ilse Fraeye, hoofd van de onderzoeksgroep voor Technologie en Kwaliteit van Dierlijke Producten van de KU Leuven - Technologiecampus Gent, en Dr. Liselot Steen, postdoctoraal onderzoeker bij diezelfde onderzoeksgroep.

“Scholen moeten vlees en vleeswaren beperken in de brooddoos. Dit staat in de nieuwe richtlijnen voor broodjeslunch op school die het Vlaams Instituut Gezond Leven opstelde, en dit terwijl ze essentiële nutriënten aanleveren die noodzakelijk zijn voor de ontwikkeling en groei van kinderen. Als wetenschappers én moeders van schoolgaande kinderen zijn we bezorgd”, stellen prof. Fraeye en dr. Steen.

“Zijn die richtlijnen wel gebaseerd op correcte wetenschappelijke informatie? Dat bruine broodjes gezonder zijn dan witte doordat ze meer vezels bevatten, daar zal niemand over discussiëren. Dat vetrijk beleg zoals vette kaas en salami beter niet dagelijks geserveerd worden, dat lijkt ook aannemelijk. En akkoord, ham, kaas én ei combineren, dat smaakt heerlijk maar is misschien wat te veel van het goede.”

Magere vleeswaren

“Maar waarom adviseert men om magere vleeswaren zoals kippenwit en kookham te beperken? Het Vlaams Instituut Gezond Leven argumenteert dat deze vleeswaren tot de rode zone behoren in hun befaamde voedingsdriehoek. Die voedingsdriehoek staat echter ter discussie en wordt door heel wat wetenschappers als ondoordacht bestempeld. Er wordt immers geen rekening gehouden met de uitstekende nutritionele waarde van deze vleeswaren. Ze bevatten hoogwaardige eiwitten, vitaminen (zoals B12 dat enkel in dierlijke producten voorkomt) en mineralen (zoals ijzer en zink). Dit zijn stuk voor stuk essentiële nutriënten die onze opgroeiende jongeren bij uitstek nodig hebben.”

“Als alternatief voor deze magere vleeswaren wordt plantaardig beleg zoals hummus of notenpasta gepromoot. Sommige van deze plantaardige vormen van beleg bevatten zeer veel calorieën, en brengen een pak minder nutriënten aan. Bovendien haalt een groot deel van de kinderen hun neus hiervoor op”, stellen Fraeye en Steen. “Men mag niet vergeten dat voeding ook een belangrijke sociale en emotionele functie heeft: voeding moet niet alleen gezond zijn, het mag ook lekker en aangenaam zijn. Vleeswaren maken deel uit van onze Vlaamse eetcultuur, en zolang men meestal kiest voor vetarme producten passen ze prima in een evenwichtig en gezond voedingspatroon. Laat onze kinderen daarvan genieten zonder hen met een schuldgevoel op te zadelen.” 




Reacties

Alle reacties zijn welkom zolang ze voldoen aan de do's en don'ts die je hier kan terugvinden: gedragsregels. Elke dag ontvangen wij duizenden reacties, het kan enkele uren duren voor jouw reactie wordt geplaatst. Wordt jouw reactie afgekeurd dan werd er geoordeeld dat deze onze gedragsregels schendt.