Maatregel om identiteitskaarten in te trekken stuit op protest

Ex-syriëstrijder Jeroen Bontinck op het Sharia4Belgium-proces
Bob Van Mol Ex-syriëstrijder Jeroen Bontinck op het Sharia4Belgium-proces
Geradicaliseerde jongeren die naar Syrië dreigen te trekken, kunnen voortaan hun identiteitskaart verliezen. Dat heeft de ministerraad beslist. De intrekking dient om hen het reizen te beletten en blijft ten hoogste een half jaar van kracht. De Liga voor de Mensenrechten en sp.a vinden het maar niets.

Het is minister van Binnenlands Zaken Jan Jambon (N-VA) die de bevoegdheid krijgt om identiteitsbewijzen af te pakken. "Ik kan dat bijvoorbeeld doen wanneer er aanwijzingen zijn dat mensen willen gaan vechten in Syrië", verduidelijkt hij. Het kan een burgemeester, een lokaal politiekorps of een welzijnswerker zijn die alarm slaat bij de minister. Maar voor die tot de maatregel kan overgaan, is er wel een advies van het Orgaan voor de Dreigingsanalyse (OCAD) nodig. Een telefoontje van een burgervader aan Jambon volstaat dus niet.

De betrokkene wordt met een aangetekende brief op de hoogte gebracht en heeft dan nog vijf dagen de tijd om in beroep te gaan. Als dat verworpen wordt, dan reikt de overheid wel een vervangend document uit waarmee alle binnenlandse administratieve verplichtingen kunnen worden vervuld. Door een wijziging in het consulaire wetboek heeft het intrekken van de identiteitskaart nu ook wel automatisch tot gevolg dat het reispaspoort vervalt.

De intrekking is sowieso tijdelijk: ze geldt in eerste instantie voor een termijn van één tot twee maanden, waarna ze tot een maximum van een half jaar kan worden verlengd. Ondertussen kunnen de autoriteiten zich een beeld van het risico vormen en over verdere stappen beslissen.

Het gaat dus niet om een afname van de nationaliteit, zoals in radicale moslimmilieus gisteren meteen werd beweerd. "Mensen zullen staatloos gemaakt worden zonder enige vorm van proces", zo tweette een voormalig kopstuk van Shariah4Belgium volkomen onterecht. Toch is ook de Liga voor de Mensenrechten tegenstander. "Je kunt mensen niet straffen vóór ze een strafbaar feit gepleegd hebben", zo klinkt het daar.

Ook niet bijster enthousiast is vreemd genoeg Vilvoords burgemeester Hans Bonte (sp.a). Vanuit zijn stad vertrokken er al tientallen strijders naar Syrië en hij heeft altijd gevraagd naar middelen om die tegen te houden. Bonte is het in principe wel eens met de maatregel, maar vindt de procedure te omslachtig. "Daardoor dreigt ze voor een stuk haar doel te missen." Hij beklemtoont ook de blijvende nood om in het geval van minderjarigen snel hulpverlening in te schakelen.

De ministerraad keurde ook een wetsontwerp goed dat de speurders meer mogelijkheid geeft om terreurverdachten af te luisteren. Naar het buitenland reizen om daar terroristische daden te stellen, zal gemakkelijker vervolgd kunnen worden - en er zijn nu ook meer mogelijkheden om de nationaliteit te ontnemen van wie voor terrorisme is veroordeeld door een rechtbank.

'Je kunt mensen niet straffen vóór ze een strafbaar feit gepleegd hebben'

Liga voor de Mensenrechten